۱۷۵۹
۰
مقالات تقی‌زاده (مشروطیت) ـ جلد اول

مقالات تقی‌زاده (مشروطیت) ـ جلد اول

پدیدآور: به کوشش ایرج افشار ناشر: توستاریخ چاپ: ۱۳۸۶مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۲۲۰۰شابک: 1_638_315_964_978

خلاصه

این کتاب مجموعه‌ای از مقالات سیدحسن تقی‌زاده است که به صورت موضوعی به چاپ رسیده است.

معرفی کتاب

انتشارات توس با گرامی‌داشت یاد استاد ایرج افشار که مجموعۀ مقالات سیدحسن تقی‌زاده را با امانت و دقت قابل ستایش نگهداری و منتشر کرد، افتخار دارد که اکنون آن مقالات را به صورت موضوعی در ویرایش بایسته تقدیم دوستداران تاریخ و فرهنگ ایران نماید.

دربارۀ انقلاب و مشروطیت، خاستگاه و مطالبات و تأثیر آن بر حیات سیاسی و اجتماعی فرهنگ ایران نگارش‌ها و تحقیقات بسیاری صورت گرفته است. در بیرون از دایرۀ محققان و پژوهشگران دربارۀ مشروطیت شاید عدد کسانی که بدانند شادروان سیدحسن تقی‌زاده در جریان انقلاب مظروطه و پس از آن جایگاه و نقشی داشته است، از شمار انگشتان دو دست بیشتر نباشد.

مجلد اول مقالات دربردارندۀ بیست رساله و مقاله و خطابه و یادکرد از سیدحسن تقی‌زاده دربارۀ انقلاب و مشروطیت و مبانی و مسائل آن است که بیشتر حاصل چشم‌دید و تجربه‌های شخص ایشان در آن دوران و پیش و پس از آن است و از اسناد درجۀ اول مکتوب دربارۀ انقلاب مشروطیت به شمار می‌آید که به ویژه برای دانشجویان و پژوهندگان تاریخ مشروطیت بسیار سودمند است.

جلد اول به دو مناسبت به مقالات و نوشته‌هایی اختصاص یافته که مربوط به مشروطیت است: یکی آنکه حیات سیاسی، اجتماعی و حتی فرهنگی سیدحسن تقی‌زاده با قدم‌گذاشتن به دایرۀ مشروطه‌طلبی آغاز شد و دیگر آنکه سال 1385 به تقویم شمسی یادنمای یکصدمین سال اعطای مشروطیت به مردم ایران است.

تردید نباید داشت که اطلاعات تقی‌زاده دربارۀ وقایع مشروطیت و البته جریان‌های پیش از آن گسترده بود و شاید مورد انتظار بود که خود کتابی مستقل و گویا می‌نوشت؛ ولی آن کار را نکرد. اگرچه مواد آن را از همان روزگاران حدوث وقایع جمع کرده بود (مانند شب‌نامه‌ها، اعلامیه‌ها، نامه‌های اشخاص). بعدها شب‌نامه‌ها و اعلامیه‌ها را به کتابخانۀ مجلس شورای ملی بخشید. جز آنها مقدار زیادی از نامه‌ها و اسناد آن دوره به لطف همسر آن مرحوم به دست ایرج افشار رسید که در کتاب‌های اوراق تازه‌یاب مشروطیت (1358)، نامه‌های ادوراد براون به تقی‌زاده (1354) با همکاری دکتر عباس زریاب خویی، نامه‌های تهران (1379) و نامه‌های مشروطیت و مهاجرت (1386) به چاپ رسیده است.

جز آنها تقی‌زاده در خاطرات خود که به زندگی طوفانی نام گرفت، اطلاعات خوبی را به طور خلاصه دربارۀ آن مرحلۀ تابناک از تاریخ ایران که خود دخیل بود، نوشته است. به این نکته هم باید اشاره داشت که وی دربارۀ وقایع ورود روس‌ها به تبریز و کشتار روز اول محرم سال 1330 قمری نامه‌های مفصل و متعددی به ادوارد براون نوشت که دکتر حسن جوادی آنها را از روی تألیف ادوارد براون به فارسی ترجمه کرده و به نام «نامه‌هایی از تبریز» منتشر شده است.

سیدحسن تقی‌زاده در دیباچۀ این مجلد می‌گوید: من در صحبتی که در واقع بر سبیل حکایت، یعنی خاطرات متفرقه عهد اوایل مشروطیت کردم، قصد تدوین منظم و مرتب تاریخی نداشته‌ام که چیزی از من فوت نشود؛ لیکن از فحوای بعضی اظهار مستمعین یا خوانندگان جراید استنباط کردم که انتظار تاریخ جامع و کامل داشته‌اند که من از ابتدا عذر آن را خواسته و گفته بودم که فقط مشاهدات عینی خود را که در نوشته‌های سابقین ذکر نشده بیان خواهم کرد و بس.

این کتاب در چهار بخش به رشتۀ تحریر درآمده است:

بخش اول یادداشت‌ها است که در دو فصل آمده است: تاریخ اوائل انقلاب و مشروطیت ایران که در سه خطابه و یک دیباچه تحریر شده است و تاریخ انقلاب ایران.

بخش دوم مقاله‌ها است که دربردارندۀ این مقالات است:

نخستین مجلس شورا، صفحه‌ای از تاریخ مشروطیت (نامه)، تهیۀ مقدمات مشروطیت در آذربایجان، لفظ مشروطه و یادی از اوائل مشروطیت، حکومت استبداد و دولت مشروطه.

بخش سوم، سخنرانی‌ها و یادداشت‌ها است که این موارد را شامل می‌شود:

عوامل اساسی مشروطیت ایران، چگ.نه مملکت ایران مشروطه شد، مشروطیت ایران، دربارۀ قتل اتابک، یادی از مشروطیت، جشن مشروطیت (14 مرداد 1330)، به یاد مشروطیت (14 مرداد 1334)، نطق 14 مرداد 1334 (در رادیو)، مشروطیت (14 مرداد 1335) و نوشتۀ 14 مرداد 1336 (روزنامۀ اطلاعات).

بخش چهارم دربارۀ کتاب‌ها است و این دو مورد را دربرمی‌گیرد:

قیام آذربایجان و انقلاب مشروطیت ایران (تألیف کریم طاهرزادۀ بهزاد) و مشروطیت و سیدعبدالله بهبهانی (زندانی بزهرود ـ تألیف اسماعیل مرتضوی برازجانی).

قسمت آخر این کتاب پیوست‌ها است که این موارد را شامل می‌شود:

مختصر تاریخ مجلس ملی ایران (چاپ عکسی از روی چاپ برلین)، ارسال مواد منفجره و قتل شجاع نظام، دربارۀ دورۀ اول.

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

دیوان رضی‌الدین آرتیمانی

دیوان رضی‌الدین آرتیمانی

رضی‌الدین آرتیمانی

میرزا محمدرضی معروف به میررضی آرتیمانی از شاعران و عارفان مشهور زمان صفویه است.

خاطرات محمدعلی فروغی به همراه یادداشت‌های روزانه از سال‌های 1293 تا 1320

خاطرات محمدعلی فروغی به همراه یادداشت‌های روزانه از سال‌های 1293 تا 1320

به خواستاری ایرج افشار به کوشش محمد افشین‌وفایی، پژمان فیروزبخش

شاید کمتر کسی را از رجال سیاسی و فرهنگی ایران بتوان سراغ کرد که در ثبت وقایع روزانه زندگی خود به اند

منابع مشابه بیشتر ...

مشروطه از دامن طنز؛ واکاوی طنز و کاریکاتور در جنبش مشروطه

مشروطه از دامن طنز؛ واکاوی طنز و کاریکاتور در جنبش مشروطه

نسترن خواجه‌نوری

مطبوعات به عنوان یک ابزار برنده و یک چراغ نوردهنده همیشه در دست مبارزان و فراراه ستمدیدگان قرار داشت

بازخوانی مقالات و مجلات ادواری (2)؛ راپورت‌ها؛ گزارش نظمیه دوره مشروطه

بازخوانی مقالات و مجلات ادواری (2)؛ راپورت‌ها؛ گزارش نظمیه دوره مشروطه

حسین ثقفی اعزاز و جمعی از نویسندگان

این مجموعه مقالات متعلق به دوران تاریخ مشروطیت در فاصلۀ سال‌های 1331ـ1324 می‌باشد که توسط محققین و م

دیگر آثار نویسنده بیشتر ...

سفینۀ بولونیا

سفینۀ بولونیا

به کوشش ایرج افشار، محمد افشین‌وفایی، شهریار شاهین‌دژی

این سفینه به احتمال بسیار در اواخر سدۀ هفتم هجری قمری و در جایی از آذربایجان گردآوری شده است. هشت شا

مقالات تقی‌زاده (سرمقاله‌های کاوه، 1916 ـ 1922 میلادی) ـ جلد شانزدهم

مقالات تقی‌زاده (سرمقاله‌های کاوه، 1916 ـ 1922 میلادی) ـ جلد شانزدهم

سیدحسن تقی‌زاده به کوشش ایرج افشار

این جلد از مجموعه مقالات سیدحسن تقی‌زاده اختصاص دارد به سرمقاله‌های روزنامۀ کاوه که تقی‌زاده به عنوا