۹۸
۴۲
شجرة الامانی

شجرة الامانی

پدیدآور: میرزا محمد قتیل دهلوی مصحح: محمدسلیم مظهر، مرتضی چرمگی عمرانی ناشر: فرهنگستان زبان و ادب فارسیتاریخ چاپ: ۱۴۰۱مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۱۰۰شابک: 6ـ94ـ8735ـ600ـ978 تعداد صفحات: ۱۰۳

خلاصه

میرزا محمدحسن قتیل لاهوری (1170 ـ 1233 ق) از شاعران و نویسندگان مشهور سدۀ دوازده و سیزدهم قمری شبه‌قاره است که در حوزه‌های گوناگون علوم روزگار خود، از صرف و نحو و بدیع و بیان تا منطق و ریاضی، از سرآمدان روزگار خود دانسته می‌شده است. این کتاب نخستین اثر ادبی وی به شمار می‌آید که به سال 1206 قمری به خواهش دوست مؤلف، سید امان‌علی نوشته شده است.

معرفی کتاب

برای دیدن بخشی از صفحات کتاب، لینک فایل پی دی اف (pdf) را ببینید.


میرزا محمدحسن قتیل لاهوری (1170 ـ 1233 ق) از شاعران و نویسندگان مشهور سدۀ دوازده و سیزدهم قمری شبه‌قاره است که در حوزه‌های گوناگون علوم روزگار خود، از صرف و نحو و بدیع و بیان تا منطق و ریاضی، از سرآمدان روزگار خود دانسته می‌شده است. او آثار فراوانی در شاخه‌های گوناگون علوم ادبی برجای گذاشته که یکی از مهم‌ترین آنها «شجرة الامانی» است. این کتاب نخستین اثر ادبی وی به شمار می‌آید که به سال 1206 قمری به خواهش دوست مؤلف، سید امان‌علی نوشته شده است.

این کتاب از همان آغاز تألیف مورد توجه ادیبان و فارسی‌آموزان شبه‌قاره واقع شد، به گونه‌ای که اندکی پس از مرگ مؤلف، چند چاپ سنگی از آن منتشر و شرح‌هایی نیز بر آن نوشته شد.

«شجرة الامانی» مشتمل بر شش فرع و هر فرعی به چند ثمره تقسیم می‌شود؛ فرع اول در بیان ماهیت کلمه و تقسیم آن و این فرع در چهار ثمره است: ثمرۀ اول در بیان ماهیت کلمه و کیفیت انقسام آن به اقسام ثلاثۀ مشهوره، ثمرۀ دوم در بیان اسم، ثمرۀ سوم در بیان فعل، ثمرۀ چهارم در بیان حرف.

فرع دوم در ذکر ضرورت کلمه و حذف آن در کلام اعم از آنکه اسم باشد یا حرف یا فعل، بی‌شرط تقدیم و تأخیر و بی‌قید ترتیب و این فرع دارای یک ثمره است: کلمه را انواع بود از آن جمله است: کاف بیانی، کاف استفهام، کاف به معنی تا، کاف به معنی هم، کاف مفاجاة و .... .

فرع سوم در ترکیب و دو ثمره دارد: ثمرۀ اول در ترکیب ناقص و ثمرۀ دوم در ترکیب مرکبات تامه.

فرع چهارم در بیان زبان فارسی و مشتمل بر سه ثمره است: ثمرۀ اول در زبان تورانیان، ثمرۀ دوم در فارسی ایرانیان، ثمرۀ سوم در بیان زبان فارسی اهل هند.

فرع پنجم در فصاحت در دو ثمره: ثمرۀ اول در فصاحت کلمه و ثمرۀ دوم در فصاحت کلام.

فرع ششم: در بلاغت که در یک ثمره بلاغت آمده است.

در این تصحیح که برای نخستین بار در ایران منتشر می‌شود، از پنج نسخۀ خطی و یک چاپ سنگی استفاده شده که نسخۀ کتابخانۀ ملی ملک به شمارۀ 2/1974 نسخۀ اساس تصحیح است.

فهرست مطالب کتاب:

پیش‌گفتار

مقدمه

شجرة الامانی

فرع اول: در بیان ماهیت کلمه و تقسیم آن

فرع دوم: در ذکر ضرورت کلمه و حذف آن در کلام

فرع سوم: در ترکیب

فرع چهارم: در بیان زبان فارسی مشتمل بر سه ثمره

فرع پنجم: در فصاحت

فرع ششم: در بلاغت

تعلیقات

منابع

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

مجلۀ فرهنگی هنری بخارا، سال بیست‌ویکم، شمارۀ 123، فروردین و اردیبهشت 1397

مجلۀ فرهنگی هنری بخارا، سال بیست‌ویکم، شمارۀ 123، فروردین و اردیبهشت 1397

جمعی از نویسندگان به سردبیری علی دهباشی

بخارای نوروزی (شمارۀ ۱۲۳) با سرودۀ منتشرنشده‌ای از استاد شفیعی کدکنی و بخش ویژه استاد حسین گل‌گلاب ک

جستارهایی دربارۀ عقلانیت

جستارهایی دربارۀ عقلانیت

جورجیو تونلی و دیگران به گزینش و ویرایش سیداحمد موسوی خوئینی

بحث اصلی مقالات این کتاب دربارۀ معضلات عقلانیت مدرن و سپس نقد عقلانیت پست‌مدرن است.

منابع مشابه بیشتر ...

 افشارهای شاهین‌دژ و تکاب: سرگذشت خاندان‌های حاکم افشار با تکیه بر اسناد تاریخی دورۀ قاجار و پهلوی

افشارهای شاهین‌دژ و تکاب: سرگذشت خاندان‌های حاکم افشار با تکیه بر اسناد تاریخی دورۀ قاجار و پهلوی

سهند بهرنگی

یکی از ایل‌های بزرگی که از همان مراحل نخست استقرار ایلات و عشایر ترک‌زبان در ایران، در این سرزمین جا

 مرگ یک شاعر: واپسین روزهای زندگی مارینا تسوه‌تایوا

مرگ یک شاعر: واپسین روزهای زندگی مارینا تسوه‌تایوا

ایرما کودرووا

مارینا تسوه‌تایوا (1892 ـ 1941) در شمار آن دسته از شاعرانی است که به جز ایامی چند از دوران زندگی‌اش،