۲۰۴
۱۱۴
رمانس عاشقانۀ ویس و رامین: تحلیل داستان، شخصیت‌ها و بازتاب فرهنگی

رمانس عاشقانۀ ویس و رامین: تحلیل داستان، شخصیت‌ها و بازتاب فرهنگی

پدیدآور: فروغ اولاد ناشر: خاموشتاریخ چاپ: ۱۴۰۲مکان چاپ: اصفهانتیراژ: ۳۰۰شابک: 1ـ36ـ5748ـ622ـ978 تعداد صفحات: ۳۰۸

خلاصه

این کتاب در چهار فصل در شرح و تحلیل داستان عاشقانۀ ویس و رامین، بررسی بن‌مایه‌ها و درون‌مایه‌ها و بازتاب فرهنگی آن است.

معرفی کتاب

برای دیدن بخشی از صفحات کتاب، لینک فایل پی دی اف (pdf) را ببینید.

 

منظومۀ «ویس و رامین» یکی از مهم‌ترین آثار غنایی ادبیات شکوهمند ایرانی و ادب فارسی سرودۀ فخرالدین اسعد گرگانی شاعر قرن پنجم هجری است. «ویس و رامین» بی‌شک بازمانده‌ای ادبی از ایران باستان است؛ اثری که ریشه در ادبیات پارتی یا پهلوی اشکانی دارد. گرگانی خود نوشته که این داستان را در سمرها یافته است و منظور از سمرها، ظاهراً داستان‌هایی است که برای نقالی در شب می‌نوشته‌اند. شاعر بر اساس یک برگردان و روایت کهن فارسی «ویس و رامین» آمیخته با واژگان پهلوی، آن را منظوم کرده است. این منظومه که در اواسط قرن پنجم هجری سروده شده است، به‌راستی گنجینه‌ای ارزشمند، بازمانده از روزگار باستانی ایران و در شمار ادبیات غنایی است.

از فخرالدین اسعد گرگانی سرایندۀ این منظومه آگاهی چندانی در دست نیست. او ظاهراً اهل گرگانی بوده است. اهمیت منظومۀ «ویس و رامین» به این دلیل است که نیمۀ نخست سدۀ پنجم هجری از نظر زمانی بسیار نزدیک به شاهنامۀ فردوسی است و حدود چهل تا پنجاه سال بعد از تصنیف شاهنامۀ فردوسی سروده شده است.

این کتاب در چهار فصل در شرح و تحلیل داستان عاشقانۀ ویس و رامین، بررسی بن‌مایه‌ها و درون‌مایه‌ها و بازتاب فرهنگی آن است.

در فصل نخست کتاب به پیشینۀ شعر غنایی در جهان پرداخته شده است و مهم‌ترین داستان‌های عاشقانه و غنایی ایران بررسی شده است. آن‌گاه سرایندۀ منظومۀ فارسی «ویس و رامین» فخرالدین اسعد گرگانی، پیشگام شعر غنایی ایران و شاهکارش معرفی شده است و خاستگاه اشکانی اثر بررسی گردیده و نشان داده شده که با گذشت روزگاران، این اثر ویژگی‌های اجتماعی و فرهنگی ساسانی را به خود پذیرفت و حتی بعد از اسلام نیز بسیاری از مضامین فرهنگی و سنتی اسلامی ـ ایرانی هم بدان افزوده شد و در این فصل به آن اشاره شده است. بی‌تردید منظومۀ «ویس و رامین» که اثری کاملاً غنایی و عرفانی است، سرمشق و الگوی شاعرانی شد که به زمینه‌های غنایی و عاشقانه علاقمند بودند و حتی شاعرانی چون نظامی گنجوی به آثار غنایی خود صبغۀ عرفانی بخشیدند و ژانر غنایی را متحول کردند. در این بخش نسخه‌های بازماندۀ «ویس و رامین» و پیشینۀ تحقیقی نیز بررسی و تحلیل شده‌اند.

در فصل دوم برای آشنایی مخاطبانی که شاید موفق به خواندن تمامی اثر نشده‌اند، کل داستان به نثر ساده و به زبان داستانی روایت شده است تا پیش از آنکه وارد بحث تحلیلی داستان شوند، چشم‌اندازی روشن از اثر در ذهن داشته باشند.

در فصل‌های سوم و چهارم که بهرۀ تحلیلی کتاب را شکل می‌دهند، برای نخستین‌بار بن‌مایه‌ها (موتیف‌ها) و درون‌مایه‌ها (مضامین) اثر بررسی شده است. در قسمت بن‌مایه‌ها، موتیف‌هایی چون تشبیب و گذاریی عمر بررسی شده‌اند و در گفتار درون‌مایه‌ها، مضامینی چون تثلیث عشقی، وفاداری و بی‌وفایی، پیمان و پیمان‌شکنی، سوگند، ستیز و کشمکش، خشونت و گذشت، جنگ، نیرنگ و اغفال، جادو و جادوگری تحلیل شده‌اند. آن‌گاه شخصیت‌های داستان تحلیل شده‌اند. شخصیت‌های اصلی اثر (ویس، رامین، شاه موبد) و شخصیت‌های فرعی مانند دایه، شهرو، ویرو، زرد، گل و دیگران هر کدام به فراخور اهمیتی که در رخدادهای داستان دارند، از منظر اجتماعی، رفتاری و تا حدودی از چشم‌انداز روانی بررسی و تحلیل شده‌اند. در این جستار مبنای نظری نویسنده بیشتر تحلیل عناصر داستان مانند تحلیل مضامین و شخصیت‌ها بوده است و به عناصر بلاغی یا وجوه دیگر اثر پرداخته نشده است. در پایان این فصل داستان «ویس و رامین» با اثری مشابه یعنی «تریستان و ایزوت» روایت ژوزف بدیه، مقایسه و بررسی تطبیقی شده است.

در فصل چهارم بازتاب فرهنگی «ویس و رامین»، آیین‌ها، سنن و مضامین باستانی ایران‌زمین مانند جشن باستانی نوروز، سده و مهرگان، سنت گوسانی یا خنیاگری، شخصیت‌های اساطیری و حماسی چون سروش، جمشید، زال و رستم و ... که به گونه‌ای در سراسر منظومه مطرح شده‌اند، تحلیل شده است.

فهرست مطالب کتاب:

پیش‌گفتار

فصل اول: درآمدی بر شعر غنایی

فصل دوم: داستان ویس و رامین

فصل سوم: تحلیل داستان

فصل چهارم: بازتاب فرهنگی

کتاب‌نامه

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

ابوالقاسم فردوسی: دیدگاه‌های فلسفی استاد غلامحسین دینانی

ابوالقاسم فردوسی: دیدگاه‌های فلسفی استاد غلامحسین دینانی

غلامحسین دینانی به کوشش اسماعیل منصوری لاریجانی

در این کتاب به شاهنامۀ فردوسی پرداخته شده و سعی بر این بوده که زوایای پنهان اندیشۀ فردوسی به‌ویژه ان

مباحث کلیدی در فراگیری زبان دوم

مباحث کلیدی در فراگیری زبان دوم

ویویان کوک، دیوید سینگلتون

این کتاب چشم‌اندازی تازه در برابر حوزه‌های مختلف در پژوهش‌های فراگیری زبان دوم می‌گشاید.

دیگر آثار نویسنده

حماسه: شناخت‌نامۀ حماسه‌های ایران و جهان

حماسه: شناخت‌نامۀ حماسه‌های ایران و جهان

فروغ اولاد

حماسه سرگذشت یک قوم، تبار و ملت است؛ ملتی که پیرامون خود و جهان را از دریچۀ خاصی می‌بیند. حماسه در و