۱۳۱۳
۲۶۹
رمزگشایی از دیوان حافظ (زهره را چنگ از خروش افتاده است)

رمزگشایی از دیوان حافظ (زهره را چنگ از خروش افتاده است)

پدیدآور: قدمعلی سرامی، محمود صادقی‌زاده ناشر: ترفندتاریخ چاپ: ۱۴۰۲مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۵۰۰شابک: 0ـ34ـ7404ـ622ـ978 تعداد صفحات: ۴۱۸

خلاصه

گفتنی است که این شرح کوتاه اگرچه به ظاهر با دیگر شرح‌های حافظ همانند است، دربردارندۀ نکات تازه‌ای است که می‌تواند ذهن پژوهندۀ حافظ را به درنگ وا بدارد و به اندیشه و تکاپو فرا بخواند.

معرفی کتاب

برای دیدن بخشی از صفحات کتاب، لینک فایل پی دی اف (pdf) را ببینید.

 

گزافه نیست اگر گفته شود که شعر حافظ، گنجینه‌ای گران‌بها برای فرهنگ ایران از گذشته‌های دور تا روزگار شاعر است. شعری است آکنده از موضوع‌های فراوان فرهنگی که پرداختن به همۀ آنها در یک مجال نمی‌گنجد.

این کتاب دربرگیرندۀ شرح و تفسیر 49 غزل از غزل‌های آغازین دیوان حافظ است که همراه با ۱۹ مقاله سامان پذیرفته است.

 در بخش نخست کتاب هجده مقالۀ نتقادی سامان داده شده است که در هر کدام از آن یکی از موضوع‌های ادبی و فرهنگی دیوان حافظ مورد بررسی و پژوهش قرار گرفته است؛ برای مثال در یکی از مقالات با عنوان «طبقه‌بندی غزل‌های حافظ» نشان داده شده است از 495 غزل حافظ، 26 غزل را باید غزل‌های ناخوب (ضعیف) این شاعر دانست و 302 غزل وی را باید غزل‌های خوب و زیبا دانست و باقی که 167 غزل است، غزل‌های شاهکار به شمار آورد.

در مقاله‌ای دیگر با عنوان «بیت الغزل معرفت» به این بیت بلندآوازۀ حافظ:

شعر حافظ همه بیت الغزل معرفت است                             آفرین بر نفس دلکش و لطف سخنش

نگاهی انتقادی انداخته شده است و نشان داده می‌شود این آفرین‌گویی یکدست و یکسان به تمام شعر حافظ، آن‌گاه درخور پذیرش است که واژۀ معرفت را بیرون از دایرۀ عرفان و خداشناسی ببینیم و برای آن مفهومی فراگیر و همه‌سویه درنظر بگیریم و بگویی که مراد از این معرفت، تنها معرفت الهی نیست که معارف دیگری چون معرفت اجتماعی، سیاسی، ادبی، اخلاقی، تاریخی، فرهنگی و ... را نیز دربر می‌گیرد؛ چراکه چون شعر وی را از آغاز تا انجام به خواندن بگیریم، درمی‌یابیم که در آن گذشته از موضوع‌های عارفانه، موضوع‌های غیرعارفانۀ فراوانی به چشم می‌خورد که هر کدام در جای خود درخور درنگ‌اند. بنابراین اگر معرفت را در شعر حافظ در معنای عارفانۀ محض آن بگیریم، هیچ توجیه درستی از پیام شاعر به دست نمی‌آید.

برای مثال در ذیل غزل نخست یعنی «الا یا ایها الساقی ادر کأساً و ناولها» از ترتیب چینش غزلیات این شاعر سخن گفته شده است و از در غزل چهل‌ونهم که با مطلع «روضۀ خلد برین خلوت درویشان است»، بحثی انتقادی دربارۀ درویش و درویشی پیش کشیده شده است که و این کار هرجا به ضروت با همان نگاه نقدآلود پی گرفته شده است.

گفتنی است که این شرح کوتاه اگرچه به ظاهر با دیگر شرح‌های حافظ همانند است، دربردارندۀ نکات تازه‌ای است که می‌تواند ذهن پژوهندۀ حافظ را به درنگ وا بدارد و به اندیشه و تکاپو فرا بخواند.

فهرست مطالب کتاب:

بخش نخست: در شناخت حافظ

دیباچه (نظم پریشان)

زهره را چنگ از خروش افتاده است

افزون‌گویی به یاوه می‌انجامد

اصل تناقض نه عدم تناقض در درون‌مایۀ اشعار حافظ

نمود آیین مهری در شعر حافظ

از واژه تا گواژه در سروده‌های حافظ

بیت‌الغزل معرفت

چرا حافظ، حافظ تخلص کرده است؟

حافظ و عشق

جنسیت معشوق حافظ

گذشته‌گرایی سهل‌انگارانه

حافظ و زروانیسم

حقیقت معشوق در دیوان حافظ

امید در شعر حافظ

روایی همۀ گونه‌های برداشت و خوانش درست غزل‌های حافظ

شیراز و اثرگذاری‌اش در شعر حافظ

طبقه‌بندی غزل‌های حافظ

زبان اعتراض‌آمیز حافظ

جام حافظ و مدام خیام

بخش دوم: شرح و تفسیر پنجاه غزل منتخب از حافظ

غزل‌ها

کتاب‌نما

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

آرمانشهر اُدیسه یا دن‌کیشوت

آرمانشهر اُدیسه یا دن‌کیشوت

حاتم قادری

نویسنده در این پژوهش کوشیده تا با بهره‌گیری از زمینه‌های فلسفه، ادبیات، دین و مبارزات سیاسی ـ اجتماع

تاریخ مختصر مرگ

تاریخ مختصر مرگ

داگلاس جی. دیویس

در این کتاب، شرحی مختصر از موضوعی به دست داده شده که عملاً با همۀ جنبه‌‏های زندگی سروکار دارد. کشش ا

منابع مشابه بیشتر ...

رازهای بزرگ حافظ

رازهای بزرگ حافظ

مصطفی بادکوبه‌ای هزاوه‌ای

در این کتاب، نویسنده کوشیده است به آن دسته از اشعار حافظ بزرگ بپردازد که او در آنها تقریباً به گونه‌