۲۳۳
۹۶
صادق چوبک از روزن ناخودآگاه

صادق چوبک از روزن ناخودآگاه

پدیدآور: روح‌الله زارعی ناشر: نگاه معاصرتاریخ چاپ: ۱۴۰۱مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۵۵۰شابک: 3ـ123ـ290ـ622ـ978 تعداد صفحات: ۱۲۸

خلاصه

این کتاب آثار صادق چوبک را از لحاظ نمادهای کهن‌الگویی به کار گرفته‌شده در برخی داستان‌هایش بررسی می‌کند تا جنبه‌ای از ابعاد آثار وی را تبیین کند. برخلاف استعاره که رابطه‌ای یک‌به‌یک میان دو جزء مقایسه برقرار می‌کند، نمادها به دلیل پیچیدگی، عمق و ابهام موجب ارائۀ تفاسیر و تعابیر مختلف و گاهی متضاد از آنها در یک اثر می‌شوند.

معرفی کتاب

برای دیدن بخشی از صفحات کتاب، لینک فایل پی دی اف (pdf) را ببینید.

 

واژۀ داستان که امروزه برای روایات کوتاه و بلند به کار می‌رود، در زبان فارسی سابقۀ طولانی دارد؛ اما پیشگامان این عرصه که کم‌وبیش با تأثیراتی از داستان‌نویسی غربی کار خود را آغاز کرده بودند، بی‌درنگ اقدام به بومی‌کردن این نوع ادبی کردند. این افراد مانند صادق هدایت، بزرگ علوی، محمدعلی جمال‌زاده و صادق چوبک همگی با فرهنگ و ادبیات غربی آشنا بودند و این مهم در تشکیل کار آنها نقشی بنیادین دارد.

این کتاب آثار صادق چوبک را از لحاظ نمادهای کهن‌الگویی به کار گرفته‌شده در برخی داستان‌هایش بررسی می‌کند تا جنبه‌ای از ابعاد آثار وی را تبیین کند. برخلاف استعاره که رابطه‌ای یک‌به‌یک میان دو جزء مقایسه برقرار می‌کند، نمادها به دلیل پیچیدگی، عمق و ابهام موجب ارائۀ تفاسیر و تعابیر مختلف و گاهی متضاد از آنها در یک اثر می‌شوند. یکی از راه‌های نزدیک‌شدن به معنی نمادها برگزیدن معانی پذیرفته‌شده بر اساس بافت و موقعیت‌هایی است که در آن ظاهر می‌شوند. اساس کار بر بررسی دو رمان و چند داستان چوبک از دیدگاه نقد کهن‌الگویی بنا نهاده شده است. نقد کهن‌الگویی یافتن ریشه‌های مشترک و با این وجود ناخودآگاه انسانی بدون درنظرگرفتن عنصر زمان و مکان در آثار ادبی است. در این کتاب تلاش شده است آثار صادق چوبک بر اساس آرای منتقدین نقد کهن‌الگویی در متون اصلی و دست‌اول بررسی شود؛ کهن‌الگوهای قابل بررسی شامل خود، سایه، مادر، نوزایی و نمادهای متعلقۀ آنان است. افزون بر این، رابطۀ میان کهن‌الگوهای مختلف نیز بررسی شده است.

بعد از مقدمه، چون واژه‌های کلیدی هر بحثی از ناخودآگاه جمعی از کهن‌الگوی «خود» می‌آید، می‌توان فصل دوم را با این کهن‌الگو آغاز کرد. فصل سوم به بررسی کهن‌الگوی بسیار درهم‌تنیده با کهن‌الگوی خود «سایه» اختصاص می‌یابد. در فصل چهارم کهن‌الگوی مادر و نمادها و تصاویر بی‌شماری که مستقل از یکدیگر به نظر می‌آیند، از جمله کهن‌الگوی روح زنانه به دلیل قرابت آن با کهن‌الگوی مادر در پیوند با این کهن‌الگو بحث و بررسی شده است. در این بخش برای نخستین بار از دو شیوۀ هم‌زمانی و درزمانی به طور هم‌زمان در بررسی تطبیقی دو داستان از چوبک و ادگار آلن‌پو به کار گرفته خواهد شد. به عبارت دیگر در محور افقی یا درزمانی یا تاریخی، تأثیرات داستان «چاه و آونگ» بر «مردی در قفس» و هم‌زمان در محور عمودی یا هم‌زمانی یا کهن‌الگویی بررسی شده است. در نقد کهن‌الگویی سنتی به‌ندرت شیوۀ تطبیق نیز در پژوهش‌ها لحاظ شده است که این فصل می‌تواند در نوع تازه و درخور توجه باشد.

فصل پنجم کتاب به انگاره‌های کهن‌الگویی و در کنار آن کهن‌الگوی نوزایی که رابطۀ تنگاتنگی با کهن‌الگوی مادر، «خود» و قهرمان دارد، پرداخته است. عنصر زمان و استحاله بخشی جدایی‌ناپذیر از این فرایند هستند. این بخش را می‌توان تکمیل‌کنندۀ بخش‌های قبلی این فصل دانست؛ چون عنصر زمان در کهن‌الگوی «خود» و مادر نیز نقشی محوری دارد. در این فصل داستان «تنگسیر» در محور عمودی ـ کهن‌الگویی مطالعه شده است. درنهایت در فصل ششم کتاب به بررسی اجمالی برخی داستان‌های چوبک از دیدگاه‌ کهن‌الگویی می‌پردازد.

فهرست مطالب کتاب:

فصل اول: مقدمه

فصل دوم: «خود»

فصل سوم: سایه

فصل چهارم: مادر

فصل پنجم: انگاره‌های کهن‌الگویی

فصل ششم: نقد کهن‌الگویی در داستان‌های دیگر چوبک

مؤخره

منابع

نمایه

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

ابوالقاسم فردوسی: دیدگاه‌های فلسفی استاد غلامحسین دینانی

ابوالقاسم فردوسی: دیدگاه‌های فلسفی استاد غلامحسین دینانی

غلامحسین دینانی به کوشش اسماعیل منصوری لاریجانی

در این کتاب به شاهنامۀ فردوسی پرداخته شده و سعی بر این بوده که زوایای پنهان اندیشۀ فردوسی به‌ویژه ان

مباحث کلیدی در فراگیری زبان دوم

مباحث کلیدی در فراگیری زبان دوم

ویویان کوک، دیوید سینگلتون

این کتاب چشم‌اندازی تازه در برابر حوزه‌های مختلف در پژوهش‌های فراگیری زبان دوم می‌گشاید.

منابع مشابه بیشتر ...

سبک شناسی انتقادی: تحلیل آثار فریبا وفی

سبک شناسی انتقادی: تحلیل آثار فریبا وفی

مهری تلخابی، بهزاد رهبر

این اثر به بررسی آثار فریبا وفی‌، نویسنده نام‌آشنای معاصر، از منظر سبک‌شناسی انتقادی اختصاص دارد. وف

داستان نویسان ایران از انقلاب تا انقلاب

داستان نویسان ایران از انقلاب تا انقلاب

به کوشش یعقوب آژند

در این کتاب داستان‌نویسان در حد فاصل دو انقلاب، از مشروطه تا انقلاب اسلامی معرفی شده‌اند. در این کتا