۴۰۵
۱۹۶
حقایق التفسیر: تفسیر عرفانی قرآن

حقایق التفسیر: تفسیر عرفانی قرآن

پدیدآور: عبدالرحمن سلمی ناشر: بازتابتاریخ چاپ: ۱۴۰۲مترجم: ترجمه و شرح: قاسم میرآخوری مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۳۰۰شابک: 5ـ32ـ7522ـ600ـ978 تعداد صفحات: ۵۷۴

خلاصه

تفسیر قرآن عبدالرحمن سلمی با نام «حقایق التفسیر» که یکی از کهن‌ترین کتب تفسیری عرفانی است که با نقل تفاسیر عارفانی چون ابن‌عطاء، جنید، شبلی، نوری، واسطی، سهل تستری، حلاج، خراز و ده‌ها عارف دیگر و از همه مهم‌تر با نقل تفسیر منسوب به امام صادق (ع) به جمع و تدوین آن پرداخته است.

معرفی کتاب

برای دیدن بخشی از صفحات کتاب، لینک فایل پی دی اف (pdf) را ببینید.

 

ابوعبدالرحمان سلمی (325 ـ 412 ق) یکی از پرکارترین نویسندگان و مورخان ایرانی است که در زمینۀ عرفان و تصوف آثار بی‌شماری از خود برجای گذاشته است. مشهورترین آثار او، یکی «طبقات الصوفیه» دربارۀ مشایخ و عارفان و عقاید و سخنان آنان تا زمان خود اوست. دیگری تفسیر قرآن او با نام «حقایق التفسیر» که یکی از کهن‌ترین کتب تفسیری عرفانی است که با نقل تفاسیر عارفانی چون ابن‌عطاء، جنید، شبلی، نوری، واسطی، سهل تستری، حلاج، خراز و ده‌ها عارف دیگر و از همه مهم‌تر با نقل تفسیر منسوب به امام صادق (ع) به جمع و تدوین آن پرداخته است.

بی‌شک کتاب «حقایق التفسیر» یکی از مهم‌ترین منابع تفسیری در حوزۀ تفسیر باطنی و اشاری است؛ همان‌گونه که تفسیر طبری منبعی مهم در تفسیر ظاهری قرآن کریم است. افرادی چون واحدی، ابن‌جوزی و ذهبی مخالف این تفسیر بوده‌اند؛ ولی امام محمد غزالی در «رسالة اللدنیة» ستایشگر آن است.

روش تفسیر سلمی در این کتاب این‌گونه است که ابتدای هر سوره با عبارت «ذکر ما قیل فی سوره» تفسیرهای عارفان را که دربارۀ آن سوره گفته‌اند، جمع‌آوری می‌کند و دربارۀ هر آیه، تفسیر عارفان را می‌آورد. سلمی به‌ندرت راوی سلسله نقل را قید می‌کند و در بیشتر مواقع تفسیر خود را با کلمۀ «قال» چنان‌که گویی خود به طور مستقیم از راوی آن شنیده است، قید می‌کند. در بسیاری از آیات، تنها به معنای ظاهری آیه بسنده کرده است و در برخی موارد به معنای باطنی و اشاری عارفان نیز پرداخته است.

سلمی برای تأیید نظر تفسیری خود، در بعضی موارد از آیات، احادیث و اشعار به عنوان شاهد مثال استفاده می‌کند و عقیدۀ خود را با این شواهد استحکام می‌بخشد. در تفسیر او شاهد برخی از اسرائیلیات نیز هستیم. وی به آن بخشی از آیات که مرتبط با احکام فقهی است، درنگ نداشته و به تأویل و تفسیر آن نمی‌پردازد.

این کتاب در دو بخش تنظیم شده است: بخش نخست ترجمۀ کتاب «حقایق التفسیر» سلمی است که با سورۀ حمد آغاز می‌شود و در مجلد اول به پایان سورۀ بقره ختم می‌گردد؛ بخش دوم در پایان هر سوره به توضیح و شرح برخی از واژگان و تعبیرات قرآنی و نیز به شرح‌حال و بیان عقاید و آثار عارفانی که سلمی از آنان نقل حدیث کرده، پرداخته شده است. بنابراین این کتاب افزون بر آنکه یک دوره تفسیر قرآن از زبان عارفان بزرگ پیش از سلمی است، یک دوره معرفی شخصیت‌های برجستۀ عرفان و تصوف است که نقش بزرگی در تدوین و گسترش آموزه‌های عرفانی داشته‌اند.

فهرست مطالب کتاب:

پیش‌گفتار

زندگی، اندیشه و آثار

استادان و مشایخ سلمی

شاگردان عبدالرحمن سلمی

شرح زندگی برخی از استادان و شاگردان

آثار

شیوه و روش تفسیری سلمی

میراث عرفانی

سخن مؤلف

فاتحة الکتاب

سورۀ الفاتحه

سورۀ بقره

توضیحات سوره بقره

نمایه

کتاب‌نامه

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

در هوای حوا: روایتی از بازتاب موقعیت اجتماعی زنان در شعر پارسی

در هوای حوا: روایتی از بازتاب موقعیت اجتماعی زنان در شعر پارسی

اشرف چیتگرزاده

در این کتاب تلاش بر آن بوده تا مسئلۀ زن از خلال شعر معاصر مورد بررسی قرار گیرد.

آرشه‌های سحرانگیز عاشقانه؛ زندگی هنری استاد حبیب‌الله بدیعی همراه با کلام هفتادوهفت ترانه و تصنیف

آرشه‌های سحرانگیز عاشقانه؛ زندگی هنری استاد حبیب‌الله بدیعی همراه با کلام هفتادوهفت ترانه و تصنیف

مهران حبیبی‌نژاد

این مجموعه، دفتری است از مجموعۀ موسیقی‌دانان ایرانی که نگاهی دارد به زندگی، افکار، اندیشه و آثار موس

منابع مشابه بیشتر ...

اصحاب نور و دو رسالۀ عرفانی و اشراقی از سده‌های هشتم و یازدهم هجری

اصحاب نور و دو رسالۀ عرفانی و اشراقی از سده‌های هشتم و یازدهم هجری

محمدتقی استرآبادی و نویسندگانی ناشناس

این کتاب دربرگیرندۀ سه رساله از میراث کهن فارسی و عرفانی ایرانیان بدین ترتیب است: اصحاب نور از مؤلفی

کیمیای ازلی: دانش‌های قرآنی و تفاسیر عرفانی زبان فارسی

کیمیای ازلی: دانش‌های قرآنی و تفاسیر عرفانی زبان فارسی

تقی اژه‌ای

در این کتاب طرح مباحث علوم قرآنی در جهت این اهداف تعقیب شده است: بررسی و تحلیل پیشینۀ زبان فارسی در