۱۵۹
۷۵
ترجمه و متن تفسیر سورۀ فاتحة الکتاب

ترجمه و متن تفسیر سورۀ فاتحة الکتاب

پدیدآور: صدرالمتألهین شیرازی (ملاصدرا) ناشر: مولیتاریخ چاپ: ۱۴۰۲مترجم: نادر محبتی ثمرین مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۲۰۲شابک: 9ـ181ـ339ـ600ـ978 تعداد صفحات: ۲۸۰

خلاصه

صدرای شیرازی در تفسیر فلسفی و عرفانی خود بر این سورۀ مبارک، پس از بیان مقدمه‌ای کوتاه به تفسیر مفصل جملۀ «أعوذ بالله من الشیطان الرجیم» پرداخته و ارکان پنج‌گانۀ آن را در ماهیت استعاذه، مستعاذبه، مستعیذ، مستعاذمنه و مایستعاذ له شرح می‌دهد و در لابلای آن اشاره‌های حکمی، کشفی و تنبیهی دارد و پس از آن به بررسی مذاهب جبر و قدر و رابطۀ آنها با استعاذه می‌نشیند. بعد از آن آیۀ شریفۀ «بسم الله الرحمن الرحیم» را به‌تفصیل تبیین می‌کند و در ادامه بحثی فلسفی در اینکه محال است ماهیت اثر جاعل و مجعول برای آن باشد، مطرح کرده و براهینی چند بر آن اقامه می‌کند و به شبهه‌ها پاسخ می‌دهد و نگاه عارفان را نیز در این خصوص بیان می‌کند.

معرفی کتاب

برای دیدن بخشی از صفحات کتاب، لینک فایل پی دی اف (pdf) را ببینید.

 

سورۀ «فاتحة الکتاب» مادر قرآن نامیده می‌شود؛ زیرا مجموعۀ معانی قرآن را دربر دارد. آن را سورۀ کنز، وافیه و حمد نیز می‌گویند. نام دیگرش مثانی است؛ چراکه در هر نمازی دو بار خوانده می‌شود یا بدان دلیل که یک بار در مکه و بار دیگر در مدینه نازل شده است. آن را شافیه نیز می‌نامند.

مفسران به‌اتفاق سورۀ فاتحه را دارای هفت آیه می‌دانند، گرچه اختلاف است در آنکه «صراط الذین انعمت علیهم» به‌جز بسم‌الله یک آیۀ مستقل است یا عکس آن است. در فضیلت این سورۀ شریف همین بس که در بهترین شرایط مکانی و زمانی، یعنی در شب معراج بر پیامبر اکرم نازل شد؛ پس هویداست که باید مشتمل بر نهایت کمال انسانی باشد.

صدرای شیرازی در تفسیر فلسفی و عرفانی خود بر این سورۀ مبارک، پس از بیان مقدمه‌ای کوتاه به تفسیر مفصل جملۀ «أعوذ بالله من الشیطان الرجیم» پرداخته و ارکان پنج‌گانۀ آن را در ماهیت استعاذه، مستعاذبه، مستعیذ، مستعاذمنه و مایستعاذ له شرح می‌دهد و در لابلای آن اشاره‌های حکمی، کشفی و تنبیهی دارد و پس از آن به بررسی مذاهب جبر و قدر و رابطۀ آنها با استعاذه می‌نشیند. بعد از آن آیۀ شریفۀ «بسم الله الرحمن الرحیم» را به‌تفصیل تبیین می‌کند و در ادامه بحثی فلسفی در اینکه محال است ماهیت اثر جاعل و مجعول برای آن باشد، مطرح کرده و براهینی چند بر آن اقامه می‌کند و به شبهه‌ها پاسخ می‌دهد و نگاه عارفان را نیز در این خصوص بیان می‌کند.

در فصل پنجم حقانیت باری و بطلان ماسوای او جز وجه کریم او را مطرح می‌کند و در جای‌جای این کتاب به تناسب به دیدگاه‌های ابن‌عربی، قونوی، جندی، انصاری، غزالی و سهروردی توجه کرده است و عباراتی از ایشان نقل می‌کند؛ گاهی نیز در مباحث کلامی اقوال فخر رازی را طرح نموده و انتقاد می‌کند. به همین ترتیب کلمه به کلمه و آیه به آیه پیش می‌رود تا به پایان می‌رسد.

ملاصدرا در بررسی مفردات آیه، به معنای لغوی می‌پردازد و اشتقاق‌های آنها را به‌اجمال بررسی می‌کند و از نظر نحوی نیز به موقعیت کلمات در جمله اشاره دارد.

در خاتمه پس از پایان تفسیر سورۀ مبارکۀ حمد، در بیان بخشی از فضایل سوره فصلی گشوده و به طور مختصر نکات بسیار ارزشمندی را مطرح کرده است و در آن یکایک آیات را می‌نویسد و به موضوعاتی که آیۀ شریفه بر آن مشتمل است، اشاره می‌کند. پس از آن به برخی روایات در فضیلت سورۀ فاتحه می‌پردازد و با عنوان «تتمه استبصاریه» یادآوری می‌کند این سوره هر آنچه را که انسان در معرفت مبدأ و معاد بدان نیازمند است، در خود دارد؛ بنابراین دوباره هر آیه را متذکر می‌شود و از این نگاه به محتوای آن توجه می‌دهد؛ سپس فصلی دیگر می‌گشاید و در آن به گونه‌های نظم و ترتیب سوره و تقدیم و تأخیر مفردات آیه و خود آیات در برابر یکدیگر می‌پردازد و آنها را با حرکات محسوس نماز تطبیق داده و مقایسه می‌کند. به ‌این ترتیب تفسیر گران‌سنگ این گنج عرشی را به پایان می‌برد.

در این کتاب افزون بر ترجمۀ تفسیر ملاصدرا، متن عربی نیز آورده شده است. در پایان نیز فهرستی از اصطلاحات، اعلام و آیات آورده شده است.

فهرست مطالب کتاب:

مقدمۀ مترجم

ترجمۀ تفسیر سورۀ فاتحة الکتاب

مقدمۀ مؤلف

فصل: بیان بخشی از فضیلت‌های سورۀ فاتحه

تفسیر سورة الحمد

فهرست اصطلاحات

فهرست اعلام

فهرست آیات

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

ماتیکان کتابگزاری؛ چهل گفتار در بررسی و نقد کتاب

ماتیکان کتابگزاری؛ چهل گفتار در بررسی و نقد کتاب

پرویز اذکائی (سپیتمان)

ماتیکان کتابگزاری شامل گزینه گفتارهای نویسندۀ این کتاب و مجموعۀ «چهل مقاله در بررسی و نقد کتاب» است.

جستارهایی دربارۀ توماس مان

جستارهایی دربارۀ توماس مان

جرج لوکاچ

این مجموعه دربردارندۀ زبدۀ مقاله‌ها و جستارها و نوشته‌ها و تأملات لوکاچ است دربارۀ توماس مان و کار و

منابع مشابه بیشتر ...

فیلسوف وطن: حکیم ملاصدرا و استاد غلامحسین ابراهیمی دینانی

فیلسوف وطن: حکیم ملاصدرا و استاد غلامحسین ابراهیمی دینانی

اسماعیل منصوری لاریجانی

در روزگار کنونی، علامه طباطبایی، امام خمینی، علامه حسن‌زادۀ آملی، آیت‌الله جوادی آملی و استاد دکتر ا

عقل اسلامی میان ابن رشد و ملاصدرا

عقل اسلامی میان ابن رشد و ملاصدرا

محمد مصباحی

میان فلسفه‌پژوهان عرب نیز به صدرا و آثار و افکارش توجهی اندک شده و آثارشان در این‌باره شاید از انگشت