۵۱۳
۱۶۳
داستان بزرجمهر حکیم

داستان بزرجمهر حکیم

پدیدآور: آرتور کریستن‌سن ناشر: طهوریتاریخ چاپ: ۱۴۰۱مترجم: منیژه احدزادگان‌آهنی مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۳۳۰شابک: 9ـ61ـ5911ـ600ـ978 تعداد صفحات: ۱۲۰

خلاصه

بزرگمهر حکیم وزیر خسرو انوشیروان، پادشاه ساسانی، نماد خرد دیوان‌سالاری ایران‌زمین و مظهر دولت‌مردانی است که در حفظ این سرزمین کوشیده و همچون اقران خود سرانجام غم‌انگیزی داشته‌اند.

معرفی کتاب

برای دیدن بخشی از صفحات کتاب، لینک فایل پی دی اف (pdf) را ببینید.

 

بزرگمهر حکیم وزیر خسرو انوشیروان، پادشاه ساسانی، نماد خرد دیوان‌سالاری ایران‌زمین و مظهر دولت‌مردانی است که در حفظ این سرزمین کوشیده و همچون اقران خود سرانجام غم‌انگیزی داشته‌اند.

تاریخ‌نگاران قدیم داستان زندگی او را با پندار و واقعیت درهم‌تنیده‌اند. هر گزارش‌نویسی توان خلاق خود را برای آفرینش تصویر یا برداشتی از او، همراه با بازگویی افسانه‌وار سرگذشت او ارائه دادن است؛ اما نمی‌توان به‌درستی دریافت که زندگی او شرح داستان چه کسانی است، آنان که پیش از او می‌زیسته‌اند یا آنان که در زمان پردازندۀ داستان به چنان سرنوشتی دچار شده‌اند!

در روایت‌های قدیم، گفتارهای او به صورت‌های پندهایی درمی‌آید که به هر مناسبتی به پادشاه داده می‌شود؛ اما نمی‌توان به‌درستی و استوار گفت، آنچه را که فردوسی یا تاریخ‌نگاران در درازای سده‌ها نگاشته‌اند، بی‌کم‌وکاست گفتار و اندیشۀ بزرگمهر بوده باشد. آنچه که در برابر خواننده قرار می‌گیرد، تجربه‌های زمان نویسنده یا گریزی است که به زمانی دور می‌زند. در هیچ‌جا رویارویی نیست، تاریخ‌نگار هیچ حسابی به خوانندگانش پس نمی‌دهد و در بسیاری موارد ارتباط منطقی بین رویدادها دیده نمی‌شود.

اندرزنامۀ منسوب به بزرگمهر نیز به گواهی آنچه که در نوشته آمده، پس از زمان ساسانیان نگاشته شده است؛ به‌ویژه در سدۀ سوم هـ.ق، که زمان گردآوری و نگارش کتاب‌های پهلوی به دست روحانیان زرتشتی بوده است. این اندرزنامه از دیدگاه حکمت الهی و حکم تقدیر آغاز می‌شود و با نگاهی مصلحت‌گرایانه ادامه می‌یابد. از بند پنجم به بعد به صورت پرسش و پاسخی اندرزگونه و آرمان‌گرایانه درمی‌آید.

آرتور کریستن‌سن ـ ایران‌شناس دانمارکی ـ در سال 1309 شمسی داستان بزرگمهر حکیم را به زبان فرانسه در آکتا اریانتالیا منتشر می‌کند و میرزا عبدالحسین‌خان میکده برگردان آن را در خرداد سال 1313 در تهران و در ضمیمۀ مجلۀ «مهر» منتشر می‌کند. اما کتاب حاضر برگردان فارسی از اصل فرانسه است و دست‌نویسی از این کتاب در مجموعۀ آثار استاد کریستن‌سن در کتابخانۀ سلطنتی دانمارک موجود نیست؛ از این‌رو گزینش برابرهای فارسی بر اساس منابعی انتخاب شده‌اند که استاد کریستن‌سن در این کتاب به کار برده است، بدون آنکه ترجمه از مفهو داده‌شدۀ استاد دور شود.

کریستن‌سن در این کتاب دو نوع یادداشت کوتاه و بلند به صورت پی‌نوشت افزوده که همه ترجمه شده است. این پی‌نوشت‌ها منابع نویسنده را نشان می‌دهد.

در پیوست‌های کتاب «یادگار بزرگمهر» (پندنامۀ بزرگمهر بختگان)، ماتیکان شطرنج (داستان شطرنج) از متون پهلوی، بخش‌های کوتاهی از کتاب «هزل و خرد شرقی یا داستان‌های خنده‌دار» نوشتۀ ابن العبری که از نسخۀ سریانی آن برگردان انگلیسی در دست است و نامۀ میرزا عبدالحسین‌خان میکده به استاد کریستن‌سن نیز به فارسی برگردانده شده است.

فهرست مطالب کتاب:

پیش‌گفتار مترجم

داستان بزرجمهر حکیم

پیوست‌ها

گزیدۀ پیش‌گفتار کلیله و دمنه

یادگار بزرگمهر

گزارش شطرنج و پدیدآوردن نیواردشیر (تخته‌نرد)

ظفرنامه

ترجمۀ نامۀ میرزا عبدالحسین‌خان میکده به استاد کریستن‌سن

نمایه

کتاب‌شناسی فارسی

کتاب‌شناسی لاتین

نظر شما ۱ نظر
  • مدیر۱۷ ماه پیش
    با سلام بنده سالهاست که ارادت عمیق به استاد کریستن سن دارم و همه آثاری که ازایشان ترجمه شده،خوانده ام و بهره ها برده ام لکن این کتاب مرا تکان داد چرا که یقین تام به تاریخی بودن بزرگمهر داشتم اما اینک اورا داستانی می یافتم‌. این کتاب مرا برانگیخت تا با دقتی مضاعف کتاب کریستن سن و مستنداتش را مطالعه کنم. از اینکه چنین انگیزه ای ایجاد کردید از شما عزیزان و بویژه مترجم کتاب تشکر می کنم.

پربازدید ها بیشتر ...

ابوالقاسم فردوسی: دیدگاه‌های فلسفی استاد غلامحسین دینانی

ابوالقاسم فردوسی: دیدگاه‌های فلسفی استاد غلامحسین دینانی

غلامحسین دینانی به کوشش اسماعیل منصوری لاریجانی

در این کتاب به شاهنامۀ فردوسی پرداخته شده و سعی بر این بوده که زوایای پنهان اندیشۀ فردوسی به‌ویژه ان

مباحث کلیدی در فراگیری زبان دوم

مباحث کلیدی در فراگیری زبان دوم

ویویان کوک، دیوید سینگلتون

این کتاب چشم‌اندازی تازه در برابر حوزه‌های مختلف در پژوهش‌های فراگیری زبان دوم می‌گشاید.

منابع مشابه بیشتر ...

این دفتر بی‌معنی: یادگارنمای فرهنگی از ایرج افشار

این دفتر بی‌معنی: یادگارنمای فرهنگی از ایرج افشار

به کوشش بهرام، کوشیار و آرش افشار

به جرئت باید گفت این کتاب یکی از بی‌نظیرترین خاطراتی است که حتماً پس از انتشار آن، برای هر کسی در هر

ما چگونه می‌نویسیم: روایت نویسندگان معاصر روس از زندگی، زمانه و ادبیات

ما چگونه می‌نویسیم: روایت نویسندگان معاصر روس از زندگی، زمانه و ادبیات

گردآورندگان: الکساندر یتایف، پاول کروسانوف

گردآورندگان این کتاب که خود از نویسندگان معاصر روسیه‌اند، به سراغ 36 تن از نویسندگان معروف و در قید