۷۹
۳۸
چهره ها و ناگفته ها

چهره ها و ناگفته ها

پدیدآور: محمد بقایی (ماکان) ناشر: تهرانتاریخ چاپ: ۱۴۰۱مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۲۵۰شابک: 0ـ66ـ2911ـ964ـ978 تعداد صفحات: ۳۹۲

خلاصه

این کتاب نگاهی متفاوت است به سی‌وچند چهرۀ مشهور ایران و جهان که هر یک به مناسبتی نگاشته شده‌اند. این مقالات به درخواست نشریه‌ای یا به منظور سخنرانی در همایشی یا به جهت درس‌گفتار در زمان‌های مختلف به تحریر درآمده‌اند. از آنجا که نویسنده با غالب کسانی که در این کتاب از آنان سخن رفته، از نزدیک آشنایی و مراوده داشته، خاطرات و نکته‌هایی را بر قلم آورده که بی‌گمان برای خوانندۀ علاقمند به این چهره‌ها تازگی خواهد داشت؛ به‌ویژه اینکه در بررسی احوال و دیدگاه‌های چهره‌های مطرح در این کتاب، برخلاف آنچه مرسوم افتاده، نه‌تنها جای معیار نقد خالی نیست، بلکه بسیار هم مشهود است.

معرفی کتاب

برای دیدن بخشی از صفحات کتاب، لینک فایل پی دی اف (pdf) را ببینید.


این کتاب نگاهی متفاوت است به سی‌وچند چهرۀ مشهور ایران و جهان که هر یک به مناسبتی نگاشته شده‌اند. این مقالات به درخواست نشریه‌ای یا به منظور سخنرانی در همایشی یا به جهت درس‌گفتار در زمان‌های مختلف به تحریر درآمده‌اند. از آنجا که نویسنده با غالب کسانی که در این کتاب از آنان سخن رفته، از نزدیک آشنایی و مراوده داشته، خاطرات و نکته‌هایی را بر قلم آورده که بی‌گمان برای خوانندۀ علاقمند به این چهره‌ها تازگی خواهد داشت؛ به‌ویژه اینکه در بررسی احوال و دیدگاه‌های چهره‌های مطرح در این کتاب، برخلاف آنچه مرسوم افتاده، نه‌تنها جای معیار نقد خالی نیست، بلکه بسیار هم مشهود است.

دیگر اینکه، این کتاب از نوع تحقیقاتی نیست که به قصد خاصی دربارۀ موضوعی مشخص صورت گرفته باشد، بلکه هر یک از گفتارها و مقالات در زمانی نگارش یافته که نگارنده هواس نوشتنش را در سر داشته است؛ بنابراین هرکدام مطلبی مستقل است که در فاصله‌هایی گاه چندماهه تحریر شده‌اند؛ از این‌رو برخی جملات و عبارات مشابه که به طور طبیعی مصطلح و تکیه‌کلام هر کسی از جمله هر نویسنده‌ای است، در آنها دیده می‌شود. به طور کلی این کتاب پیش از آنکه تحقیقی برنامه‌ریزی‌شده باشد، برداشت‌ها و تحلیل‌هایی ذوقی و تجربی است که بخشی از وجوه هریک از شخصیت‌های موردبحث را چنان‌که هستند، می‌نمایاند.

در نوشتار «سنایی و نیچه» آمده است: «سنایی و نیچه هر از مردم و جامعۀ خویش دل‌زده‌اند و از آنان در سروده‌های خویش انتقاد می‌کنند. دل‌زدگی سنایی از عامۀ مردم به حدی است که آنان را همانند نیچه با سخیف‌ترین کلمات مورد عتاب قرار می‌دهد و حتی شدیدتر از او به جماعت ناآگاه و عوام کالانعام حمله می‌کند و آنها را مشتی خر و گاو می‌خواند که چنان در خواب غفلت‌اند که گویی در لحد خفته‌اند». (ص 54)

دربارۀ شریعتی و اقبال در نوشتار «اقبال و شریعتی، تشابه یا تضاد؟» آمده است: «شریعتی مسائل قابل چون‌وچرا را از مسلمات می‌شمارد و بنای تفکر خود را بر آنها قرار می‌دهد، حال آنکه اقبال به عنوان فیلسوف هیچ اندیشه‌ای را بدون تجزیه و تحلیل نمی‌پذیرد، کتاب «بازسازی اندیشۀ دینی در اسلام» شاهدی است بر این دعوی. شریعتی به رغم آنکه شاعر نیست، سخنانش به میزان قابل توجهی شاعرانه و آمیخته به احساس است تا حدی که گاه از دایرۀ استدلال خارج می‌شود، حال آنکه اقبال شاعر است ولی اندیشمندی است که در آثارش عقل بر احساس غلبه دارد. گرچه هردو بر آنند که دین را بر اساس دیدگاه‌های نوین تفسیر و تبیین کنند، ولی طریق احساسی شریعتی که بیشتر متوجه صدر اسلام و اسطوره‌یابی و اسطوره‌سازی است، نتوانسته آن تأثیر و توفیقی را داشته باشد که دیدگاه‌ها و برداشت‌های منطقی اقبال داشته است». (ص 150)

دربارۀ ایرج میرزا و شعر او در این کتاب آمده است: «ایرج میرزا یکی از برجسته‌ترین شاعران عصر مشروطه و از مطرح‌ترین طنزپردازان شعر فارسی به شمار می‌آید که اگر دیدگا‌ه‌هایش با نگاهی منصفانه مورد ارزیابی قرار گیرد، دانسته خواهد شد که دلبستۀ تعالی و پیشرفت جامعۀ خویش بوده است. ایرج را به لحاظ ادبی باید دنباله‌رو شاعران کلاسیک فارسی به‌خصوص سعدی دانست که شیوۀ کلامی‌اش به سهل و ممتنع معروف است. او در شیرین‌زبانی، نکته‌دانی، بذله‌گویی و به کارگرفتن الفاظ و نکات باریک و کلمات روان و ساده در فاخرترین قالب‌های شعر یعنی غزل و مثنوی، چندان چیره‌دست است که می‌شود «سعدی آخرالزمان» نامیدش». (ص 227)

فردوسی، باباطاهر، مولوی، شیخ اجل، عطار، جامی، امیرکبیر، جمال‌الدین اسدآبادی، تقی‌زاده، مشیری، اخوان، شاملو، ایرج افشار، باستانی پاریزی، سیمین دانشور، معینی کرمانشاهی، بیضایی و .... از دیگر شاعران و نویسندگانی هستند که در این کتاب بدان‌ها پرداخته شده است.

فهرست مطالب کتاب:

پیش‌گفتار

1. فردوسی و شاهنامه

2. باباطاهر و شاعران پس از وی

3. سنایی و نیچه

4. عطار و شرق ازخودرمیده

5. شیخ اجل و اخلاقیات نوین

6. مولوی و معنای زندگی

7. حافظ؛ چنان‌که هست

8. جرعه‌ای از جام عالی‌جناب جامی

9. اقبال و شریعتی، تشابه یا تضاد؟

10. نگاهی تطبیقی به شعر اقبال

11. اسدآبادی و اندوه چاشت

12. نسبت امیرکبیر با دکارت

13. ایرج و طنز عالمانه

14. تقی‌زاده از نگاهی دیگر

15. مشیری و روح رؤیایی عشق

16. اخوان؛ شاعر جامعه‌اندیش

17. شاملو شاعری متفاوت

18. ایرج افشار؛ سروی که بوی ایران می‌داد

19. همیشه باستانی، همیشه پاریزی

20. سیمین دانشور و سووشون

21. معینی کرمانشاهی و شاهکارش

22. مظاهر مصفا و خاطرۀ یک مصرع

23. بیضایی؛ فراتر از تصویر

24. زمانی که توفیق به‌واقع درگذشت

25. شجریان؛ خنیاگر منش ایرانی

26. شفیعی کدکنی؛ غواص بحر معانی

27. دکارت؛ پایه‌ریز سرنوشت غمبار فلسفه

28. ولتر و عصر روشنگری

29. آنچه از گاندی می‌توان آموخت

30. هرمان هسه و دیدگاه‌هایش

31. ما و ماندلا

نمایۀ نام‌ها و موضوعات

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

مجله فرهنگی و اجتماعی دیلمان، شهریور و مهر 1396، شمارۀ هفتم

مجله فرهنگی و اجتماعی دیلمان، شهریور و مهر 1396، شمارۀ هفتم

جمعی از نویسندگان به سردبیری و مدیرمسئولی مهدی بازرگانی

هفتمین شماره از مجلۀ فرهنگی و اجتماعی «دیلمان» با پروندۀ ویژۀ شاملو و گزارش اولین دورۀ جایزۀ مجلۀ دی

رهیافت تطبیقی به فلسفۀ سهروردی

رهیافت تطبیقی به فلسفۀ سهروردی

حسن سیدعرب

این کتاب بررسی تطبیقی فلسفۀ سهروردی با اندیشه‌های فارابی، ابن سینا، غزالی، ابن رشد، ابن عربی و ملاصد

منابع مشابه بیشتر ...

گفتگو با ابوالحسن نجفی

گفتگو با ابوالحسن نجفی

به کوشش امید طبیب‌زاده

این کتاب دربرگیرندۀ متن گفتگویی است که با استاد ابوالحسن نجفی که پیش از این در «جشن‌نامه ابوالحسن نج

جایی پشت واژه‌ها: گفتگو با شمس لنگرودی دربارۀ ادبیات و هنر

جایی پشت واژه‌ها: گفتگو با شمس لنگرودی دربارۀ ادبیات و هنر

مهدی مظفری ساوجی

در این کتاب آنچه بیش از همه مدنظر بوده، وصول به ساخت و ساحت رهیافت‌ها و دریافت‌ها با اتکا به دیالکتی