۳۸۴
۱۴۰
آریایی ها و تشکیل نخستین شاهنشاهی ماد در ایران

آریایی ها و تشکیل نخستین شاهنشاهی ماد در ایران

پدیدآور: مهرداد نوری مجیری (خواجه‌نوری) ناشر: آوشتتاریخ چاپ: ۱۴۰۰مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۵۰۰شابک: 4ـ7ـ95687ـ622ـ978 تعداد صفحات: ۴۰۰

خلاصه

آریایی‌ها بعد از گذر از رود سیحون و رسیدن به خوارزم و سپس بلخ به دو شاخه تقسیم شدند که گروهی از آنها به جانب کوه‌های هندوکش حرکت کردند و خود را به شبه‌قارۀ هند رساندند که با اقوام بومی آنجا که ساکنان تمدن سند و دراویدیان بودند، روبرو شدند و توانستند آنها را شکست دهند و تا حوالی پنجاب را تصرف نمایند. گروه دیگر که به داخل نجد ایران حرکت کردند نیز همانند هم‌نژادان هندی خود در ایران با اقوام بومی همچون ایلامیان، کاسیان، گوتیان و ... روبرو شدند و توانستند با خشونت کمتر نسبت به آریاییان هندی بر آنها فائق آمده و امپراتوری‌های بزرگی را در این محدوده به وجود آورند.

معرفی کتاب

برای دیدن بخشی از صفحات کتاب، لینک فایل پی دی اف (pdf) را ببینید.


میان اقوام متعدد هند و اروپایی، زبان گروه معینی یعنی صرفاً هند و ایرانیان ملقب به آریایی بودند که زمانی دراز در جنوب شرقی زیستگاه وسیع هند و اروپاییان در کنار یکدیگر می‌زیسته‌اند. آنان در آخرین سده‌های هزارۀ سوم ق.م یعنی قبل از مهاجرت‌ها و جابجایی‌ بزرگ‌شان در نوعی اتحاد و همبستگی و شاید هم، زمانی تحت رهبری واحد بودند. البته نه به مثابۀ دولت واحد و نه چندان مطرح منسجم، بلکه با خودمختاری‌های عشیرتی کهن. این اتحاد به‌ویژه زمانی که دشمنی مشترک تهدیدشان می‌کرده، الزامی‌تر گشته است.

اقوام آریایی کشاورز و دام‌پرور بودند و با توجه به بروز تغییرات در شرایط زیست‌محیطی مکان اولیۀ خود و سخت‌شدن زندگی بر آنها ناگزیر آنجا را ترک کردند. دربارۀ خاستگاه و مکان اولیۀ زندگی آنها اختلاف نظر می‌باشد؛ اما احتمالاً مکان اولیه زندگی‌شان استپ‌های جنوب روسیه و شمال دریای خزر و دریای سیاه که دشت‌های اوراسیا گفته می‌شود، بوده است. آریایی‌ها بعد از گذر از رود سیحون و رسیدن به خوارزم و سپس بلخ به دو شاخه تقسیم شدند که گروهی از آنها به جانب کوه‌های هندوکش حرکت کردند و خود را به شبه‌قارۀ هند رساندند که با اقوام بومی آنجا که ساکنان تمدن سند و دراویدیان بودند، روبرو شدند و توانستند آنها را شکست دهند و تا حوالی پنجاب را تصرف نمایند. گروه دیگر که به داخل نجد ایران حرکت کردند نیز همانند هم‌نژادان هندی خود در ایران با اقوام بومی همچون ایلامیان، کاسیان، گوتیان و ... روبرو شدند و توانستند با خشونت کمتر نسبت به آریاییان هندی بر آنها فائق آمده و امپراتوری‌های بزرگی را در این محدوده به وجود آورند.

آریاییان ایرانی برای پراکندگی در ایران دو راه اختیار کردند؛ یکی راه شمال به مغرب یعنی دامنه‌های البرز و نواحی ماورای قفقاز تا دامنه‌های کوه الوند و دیگری راهی از شمال شرقی یعنی میان شکاف‌های کوه البرز برای رسیدن به مرکز ایران که دو قبیلۀ مادی و پارسی بودند. قوم ماد که از طرف شمال غربی ایران و دامنه‌های قفقاز به ایران سرازیر شد، بعد از مدتی پراکندگی موفق به ایجاد و تشکیل حکومت واحد در قرن هشتم ق.م شد که اولین شاهنشاهی واحد در آغاز دوران تاریخی در ایران و پایه‌گذار شاهنشاهی عظیم هخامنشی گردید. اهمیت این سلسله به واسطۀ نقشی که به عنوان حلقۀ واسطه انتقال تمدن‌های باستانی آشور و بابل و ایلام در انتقال مضامین تمدن شرقی به شاهنشاهی هخامنشی داشته می‌باشد. شکل‌گیری حکومت واحد بین نظام‌های محلی قبایل مادی و ایجاد ارتش منظم از جمله شاخص‌های این حکومت است.

پادشاهی ماد با اینکه چندان نپایید؛ ولی در جهان ایران باستان نقش مهمی ایفا کرده و پادشاهی مقتدری را بنیاد نهاد که دستاوردهایی چون متحدکردن قبایل ماد، بنیان نخستین ارتش آرایایی‌نژاد در ایران‌زمین، گشودن شهر نینوا و برانداختن دولت بیدادگر آشور از آن جمله است.

در بخش اول این کتاب به آریایی‌ها و کلیات جغرافیایی و تاریخی فلات ایران و باورها و اعتقادات مذهبی آریایی‌ها پرداخته شده است. بخش دوم نیز اختصاص به شاهنشاهی ماد دارد که در ابتدای این بخش دربارۀ کلیات جغرافیایی ـ تاریخی ماد بررسی صورت گرفته و در ادامه به مباحثی چون تاریخ سیاسی ماد، روابط سیاسی و دیپلماسی، فرهنگ و تمدن و هنر این دوره پرداخته شده است.

برای احاطۀ بیشتر بر رویدادهای این دوره اعم از سیاسی، فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و هنر در پایان کتاب، به ذکر گا‌ه‌شماری یا کرونولوژی این دوره نیز پرداخته شده که تاریخ وقوع حوادث و زمان وقوع هر رویداد با نهایت سادگی نگاشته شده است.

فهرست مطالب کتاب:

مقدمه

کتاب اول: آریایی‌ها

فصل اول: کلیات جغرافیایی و تاریخی فلات ایران

فصل دوم: آریایی‌ها

فصل سوم: باورها و اعتقادات مذهبی آریایی‌ها

کتاب دوم: شاهنشاهی ماد

فصل اول: کلیات جغرافیایی ـ تاریخی ماد

فصل دوم: تاریخ سیاسی ماد

فصل سوم: روابط سیاسی و دیپلماسی ماد با همسایگان

فصل چهارم: فرهنگ و تمدن ماد

فصل پنجم: هنر دورۀ ماد

گاه‌شماری

فهرست منابع

نمایه

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

مجلۀ آینۀ میراث: دو فصلنامۀ ویژۀ کتاب‌شناسی، نقد کتاب و اطلاع‌رسانی در حوزۀ متون (شمارۀ 52)

مجلۀ آینۀ میراث: دو فصلنامۀ ویژۀ کتاب‌شناسی، نقد کتاب و اطلاع‌رسانی در حوزۀ متون (شمارۀ 52)

گروه نویسندگان

مجلۀ آینۀ میراث دو فصلنامۀ ویژۀ کتاب‌شناسی، نقد کتاب و اطلاع‌رسانی در حوزۀ متون است.

صوفیان! الصلای پنهانی: مقاله‌هایی درباره شمس و مولانا

صوفیان! الصلای پنهانی: مقاله‌هایی درباره شمس و مولانا

سیدعلی‌محمد سجادی

شمس تبریزی دریایی است مواج که رودی پرجوش و خروش چون مولانا از آن نشئت می‌گیرد و این کتاب دربرگیرندۀ