۳۶
۲۶
نمادهای شاهنامه

نمادهای شاهنامه

پدیدآور: احمد رناسی ناشر: روزآمدتاریخ چاپ: ۱۴۰۰مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۳۰۰شابک: 7ـ28ـ6629ـ622ـ978 تعداد صفحات: ۵۷۹

خلاصه

فردوسی از متون تاریخی آن دوران بهره برده و در جای‌جای سرایش‌های افسانه، حماسه و تاریخ، همۀ شخصیت‌ها را نمایان دارد؛ سرشت نیک پیمان، آزادگی، رادی، جوانمردی، دلیری و میهن‌پرستی که اهورایی و نیک‌اندیشانند یا نشانه‌های اهریمنی نیاز، آز، رشک، کینه و خشم‌آوری را در وجود آنان برمی‌نمایاند.

معرفی کتاب

برای دیدن بخشی از صفحات کتاب، لینک فایل پی دی اف (pdf) را ببینید.​


شاهنامه دربرگیرندۀ سه پارۀ «افسانه، حماسه و تاریخ» است و به‌گونه‌ای درهم‌آمیختگی دارد؛ چه در بخش‌های «افسانه‌ای و حماسی» آن و چه در بخش «تاریخی» آن که رنگ و بوی روایت‌گونه به خود دارد و می‌توان گفت دربرگیرندۀ دوران پادشاهی ساسانیان و تا اندازه‌ای دورۀ اشکانیان است. بی‌شک ارزنده‌ترین و هنرمندشناسه‌ترین نامه‌نویس تاریخی ایرانیان، در جای‌جای سرایش‌هایش نمایان است و نماد و شخصیت‌های مثبت و منفی، در هر سه پاره را به پیش چشم خواننده‌اش نهاده و چندوچون بار نیک‌اندیشان و بداندیشان نمایانی دارد اگر با چشم خرد، سرایش‌های دنبال شود.

باید دانست فردوسی بنا بر آثار، نوشته و داده‌های تاریخی دوران ساسانیان و نویسندگان عرب در بازه‌ای تاریخی نظم‌درآوری شاهنامه را آغازه کرده و دنبال می‌کند و در دورۀ پادشاهی محمد غزنوی با دسترسی به متن‌های تاریخی، به نظم درآوردن را خاتمه داده است. بنا بر چنین داوری، چه افسانه و حماسه، نشان از دورۀ پیش از ساسانیان و کم‌وبیش اشکانیان، هخامنشیان و مادها و ... را در بر ندارد، به‌ویژه بخش تاریخی که دورۀ ساسانیان است و زرتشتی‌گری که پای می‌گیرد و با دیدگاه زرتشت در «گات‌ها» و هخامنشیان نمی‌خواند.

به هر روی فردوسی از متون تاریخی آن دوران بهره برده و در جای‌جای سرایش‌های افسانه، حماسه و تاریخ، همۀ شخصیت‌ها را نمایان دارد؛ سرشت نیک پیمان، آزادگی، رادی، جوانمردی، دلیری و میهن‌پرستی که اهورایی و نیک‌اندیشانند یا نشانه‌های اهریمنی نیاز، آز، رشک، کینه و خشم‌آوری را در وجود آنان برمی‌نمایاند.

در پیش‌گفتار این کتاب به نمادهای شاهنامه پرداخته شده است. یکی از نمادهای دوران زایش انسان، کینه است و با کشته شدن سیامک به دست دیو سیاه که نماد اهریمنی داشت، با همگامی هوشنگ و کیومرث و سپس دنبال شدن اینگونه کینه که با خود داشت، بار منفی به آن داده نمی‌شود، کینۀ فریدون از ضحاک در مورد کشته شدن پدر و مادر و گاو پرمایه و ادامۀ آن در سراسر شاهنامه که خواننده در دوران پیشدادیان می‌بیند و خیزش کاوه کینه فرزندان را داشت. دربارۀ سام و زندگی‌اش و زال نیز در این بخش آورده شده است.

با نگریستن ژرف‌گونه به سرایش‌های شاهنامه، در هر سه بخش رستم را پهلوانی ملی و بنا بر آن روزگار که پادشاهی شیوۀ دولت‌مداری بود، پادشاه مظهر ملی خوانده می‌شد، دیده و نماد دانسته می‌شود، جز در نبرد او با سهراب. آثار نماد قدرت به معنای آز و فزون‌خواهی و آنچه را از رستم پسندیده نتوان و پهلوان سهراب نماد پهلوانی خوانده می‌شود. در بخش دوم این کتاب یکی از ارزشمندترین نمادهای مثبت در سرایش‌های شاهنامه یعنی «نماد پیمان» و رادی و سلحشوری و ... بررسی شده است. گفتنی است این بخش دربارۀ پادشاهان کیانیان «کیقباد، کیکاوس، کیخسرو، کی‌مهراب، گشتاسب، لهراسب، بهمن، دارا اول پسر همای و داراب دوم» که آمیختگی افسانه و حماسه می‌باشد و بخشی از دوران پیشدادیان را هم دارد. این بخش با «کشتن رستم پیل سپید» شروع شده و زندگی کیانیان که با هم درآمیختگی دارند، دربر می‌گیرد.

در بخش پایانی کتاب نیز به سرنوشت قهرمانان شاهنامه پرداخته شده است؛ برای نمونه «بهمن به نزدیک هیرمند می‌رسد و فرستاده‌ای نزد زال و بر اینکه می‌خواهد کین پدر و برادران کشته‌شده را پر ز خون کند با کشتن زال».

فهرست مطالب کتاب:

پیش‌گفتار

کیانیان و حماسه

سرنوشت قهرمانان شاهنامه                                                                                        

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

نشانه‌شناسی شناختی در حیطۀ فیلم

نشانه‌شناسی شناختی در حیطۀ فیلم

وارن باکلند

نویسنده در این کتاب بر آن است تا نشان دهد برخی نظریه‌پردازان حیطۀ فیلم، با استفاده از زبان‌شناسی گشت

الصّراح من الصّحاح؛ فرهنگ واژگان تازی به فارسی (دو جلد)

الصّراح من الصّحاح؛ فرهنگ واژگان تازی به فارسی (دو جلد)

جمال قرشی

کتاب صراح اللغه يا الصُراح من الصحاح ابوالفضل اثر محمد بن ‌عمر بن خالد مشهور به جمال قَرشي،‎ ‎دانشمن

منابع مشابه بیشتر ...

سودگرنامه: سودگرنسک از کتاب نهم دینکرد

سودگرنامه: سودگرنسک از کتاب نهم دینکرد

پورچیستا گشتاسبی اردکانی

در این کتاب برای نخستین بار، آوانویسی سودگرنسک به طور کامل و بر اساس شیوۀ مکنزی انجام شده و متن سودگ

او و نه او: نگاهی به نظام فکری ابن عربی و شارحان او؛ آرای موافقان و مخالفان

او و نه او: نگاهی به نظام فکری ابن عربی و شارحان او؛ آرای موافقان و مخالفان

مسعود ربیعی فر

در این کتاب، فهم‌تازۀ ابن عربی از جهان هستی و رویکردهای موافق و مخالف به او برای خواننده به تصویر کش