۱۱۵
۵۳
اروندرود

اروندرود

پدیدآور: هوشنگ طالع ناشر: سمرقندتاریخ چاپ: ۱۳۹۹مکان چاپ: لنگرودتیراژ: ۵۰۰شابک: 9ـ93ـ7775ـ962 تعداد صفحات: ۲۱۶

خلاصه

در این کتاب تاریخ اروندرود از ابتدای تاریخ تا دوران کنونی و قراردادهای منعقدشده بین ایران و سایر کشورها پیرامون این منطقه بررسی شده است.

معرفی کتاب

برای دیدن بخشی از صفحات کتاب، لینک فایل پی دی اف (pdf) را ببینید.​

 

در درازای تاریخ ایران، یعنی از چند هزار سال پیش تا کمابیش دو سدۀ اخیر، قلمرو فرمان‌روایی «دولت ایران» پهنۀ «فلات ایران» بود. فلات یا پشته ایران، یک واحد شناخته‌شدۀ جغرافیایی در سطح جهان است. مرزهای این فلات عبارتند از: آن سوی کوه‌های قفقاز در شمال باختری و رودخانۀ سیردریا (سیحون) در شمال خاوری؛ از خاوران، فلات پامیر و رود سند؛ از جنوب، اقیانوس هند و آن سوی دریای فارس و از باختر، رودخانۀ فرات. فلات پهناور ایران که بیش از چهار میلیون کیلومتر مربع وسعت دارد، در درازای چند هزار سال، قلمرو دولت ایران بود؛ البته در زمان‌های بسیار این قلمرو از پهنۀ فلات ایران فراتر رفته و در زمان‌هایی نیز چندین دولت ایرانی در کنار هم در این پهنه فرمانروایی داشته‌اند.

با آغاز سدۀ نوزدهم میلادی، دولت ایران مورد یورش سازمان‌یافتۀ استعمارگران اروپایی یعنی امپراتوری‌های روس و انگلیس قرار گرفت. در دوره‌ای کمتر از هفتاد سال، دولت ایران از سوی دو امپراتوری پیش‌گفته تجزیه شد و بخش‌های پهناوری از آن تحت سلطۀ روسیان و پاره‌ای نیز زیر چنگ بریتانیا قرار گرفت. به دنبال هر تجزیه، مردم ایران کوشش‌ها را بی‌ایست برای یگانگی دوبارۀ سرزمین‌های ایرانی‌نشین و مردمان ایرانی‌تبار پی گرفتند. مردمان قرارگرفته تحت سلطۀ بیگانگان نیز از هر فرصتی که به دست آوردند، در راه وصل کوشیدند.

اصطلاح «شط العرب» یعنی افزودن پسوند «العرب» به واژۀ «شط» نیز مانند اصطلاح «کشور پادشاهی یا جمهوری عراق» اصطلاحی است که نه‌چندان دیرپا و بیشتر ساخته و پرداختۀ دست استعمار بریتانیا. سرزمین میان‌رودان (بین‌النهرین) که پس از جنگ جهانی اول و متلاشی شدن امپراتوری عثمانی، حکومت جدیدالولادۀ عراق بر اساس برنامه‌ریزی‌ها و سیاست استعماری «کشورسازی» انگلستان بر پهنۀ آن زاده شد، میان دو رودخانۀ بزرگ غرب آسیا یعنی دجله و فرات قرار داد. مدارک و نوشته‌های بسیار ـ چه ایرانی یا غیر ایرانی و به زبان فارسی یا غیر آن ـ نشان می‌دهند از زمان‌های دور تاریخ، نام «اروند» (خروشان) برای رود دجله و همچنین رودخانه‌ای که از پیوستن دجله و فرات و نیز فرات و دجله و کارون تشکیل می‌گردد، به کار می‌برده شده است.

در این کتاب تاریخ اروندرود از ابتدای تاریخ تا دوران کنونی و قراردادهای منعقدشده بین ایران و سایر کشورها پیرامون این منطقه بررسی شده است.

فهرست مطالب کتاب:

پیش‌گفتار

درآمد

گفتار یکم: میان‌رودان در گذر زمان

گفتار دوم: از فروافتادن ساسانیان تا برآمدن صفویان

گفتار سوم: در راه آزادسازی میان‌رودان

گفتار چهارم: کشورسازی در غرب ایران‌زمین

گفتار پنجم: اروندرود

گفتار ششم: قرارداد 1937 (عقب‌نشینی و پذیرش مقاوله‌نامه 1913 و تحدید حدود 1914)

گفتار هفتم: از اشغال ایران در دوران جنگ جهانی دوم تا ملی شدن صنایع نفت در سرتاسر کشور

گفتار هشتم: برافکنده شدن سامان پادشاهی در عراق

گفتار نهم: کودتا در پی کودتا

گفتار دهم: بعث بر کرسی قدرت: ایران‌ستیز، کردکش و شیعه‌آزار

گفتار یازدهم: قرارداد الجزایر (1975)

گفتار دوازدهم: از هلال خضیب تا طرح برنارد لوئیس

گفتار سیزدهم: اروندرود بهانۀ تجاوز نظامی عراق به ایران

پی‌نوشت‌ها

پیوست‌ها

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

پیش ادیب عشق؛ ارج‌نامۀ استاد دکتر سعید حمیدیان

پیش ادیب عشق؛ ارج‌نامۀ استاد دکتر سعید حمیدیان

جمعی از نویسندگان به خواستاری و اهتمام احمدرضا بهرام‌پور عمران، محمدامیر جلالی

این کتاب یادنامۀ مردی است که بخشی از بار فرهنگ ایران‌زمین را در دهه‌های اخیر بر دوش داشته و بی‌شک در

زیباشناسی و طبیعت

زیباشناسی و طبیعت

گلن پارسونز

هدف کتاب شناخت دقیق‌تر درک زیبایی و پاسخ به این پرسش است که آیا در نهایت، درک زیبایی طبیعی می‌تواند

منابع مشابه

نخستین کنجکاوی خرد: پژوهشی در اساطیر شامات و میان‌رودان

نخستین کنجکاوی خرد: پژوهشی در اساطیر شامات و میان‌رودان

فراس سوّاح

کتاب «مغامرة العقل الاولی» که این کتاب برگردان آن است، پیرنگی است اندیشیده و خردبنیاد پیرامون اسطوره

تأثیرات میان‌رودان بر ایدئولوژی و دین هخامنشیان

تأثیرات میان‌رودان بر ایدئولوژی و دین هخامنشیان

آندرئاس یوهاندی

هدف این کتاب آن است که تحولات عمومی ایدئولوژی و دین سلطنتی را از نظر ترتیب زمانی در طی سه هزارۀ پیش