۵۹
۳۲
نقد باستان‌شناسی: نقد و بررسی واقعیت‌های موجود در باستان‌شناسی

نقد باستان‌شناسی: نقد و بررسی واقعیت‌های موجود در باستان‌شناسی

پدیدآور: رضا آزادی جو ناشر: پازینهتاریخ چاپ: ۱۴۰۰مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۱۰۰۰شابک: 0ـ173ـ180ـ600ـ978تعداد صفحات: ۲۰۸

خلاصه

در این کتاب دغدغه‌هایی از نویسنده نوشته شده که اساساً در قالب تئوری و برای نخستین بار معرفی شده‌اند و نگارنده برخی از مفهوم‌سازی‌هایی که لازمه و ضورت جوامع باستان‌شناسی است را به رشتۀ تحریر درآورده است. در این کتاب کوشیده شده اصل و اساسی‌ترین مفاهیم بنیادی در باستان‌شناسی تعریف شود؛ چه بسا که بسیاری از آنها تا به امروز به جامعه معرفی نشده‌اند یا اگر معرفی شده‌اند، با توجه به عملکردهای غلط، در جامعه دچار خطا شده‌اند و البته مفاهیم درک درستی در جامعه پیدا نکرده‌اند.

معرفی کتاب

برای دیدن بخشی از صفحات کتاب، لینک فایل پی دی اف (pdf) را ببینید.​


رشتۀ باستان‌شناسی باید دچار دگرگونی شود و این مستلزم ازبین بردن تابوهای پیشین فکری، حذف توتم‌های موجود در جامعۀ باستان‌شناسی و همچنین خلق ساختار فکری جدید است. در این کتاب دغدغه‌هایی از نویسنده نوشته شده که اساساً در قالب تئوری و برای نخستین بار معرفی شده‌اند و نگارنده برخی از مفهوم‌سازی‌هایی که لازمه و ضورت جوامع باستان‌شناسی است را به رشتۀ تحریر درآورده است. در این کتاب کوشیده شده اصل و اساسی‌ترین مفاهیم بنیادی در باستان‌شناسی تعریف شود؛ چه بسا که بسیاری از آنها تا به امروز به جامعه معرفی نشده‌اند یا اگر معرفی شده‌اند، با توجه به عملکردهای غلط، در جامعه دچار خطا شده‌اند و البته مفاهیم درک درستی در جامعه پیدا نکرده‌اند. همچنین کوشیده شده طرح مسئله بشود و خواننده بتواند با خواندن این مسائل مهم، دچار دغدغه شده و این مسائل را در ادامه بیشتر استدلال کند.

نگرش باستان‌شناسی در حال حاضر برای پیشرفت نیاز ضروری به فرهنگ نقد دارد و چه‌بسا عدم وجود نقد در باستان‌شناسی آن را ساکن و دچار تزلزل کرده و چندگانگی کرده است. در اولین بخش کتاب دربارۀ فرهنگ نقد در باستان‌شناسی مطالبی ارائه شده است.

هدف دومین بخش کتاب، نقد دانسته‌های مفهومی از جملۀ «حقیقت» و خلق و بازتعریف مفهومی به نام «واقعیت» است. پرسش‌های مطرح‌شده در این بخش عبارتند از: چیستی واقعیت و حقیقت، تشخیص واقعیت و فرق واقعیت و حقیقت. این دو مفهوم کاملاً جدا و در همۀ مواقع در تضاد یا در مقابل هم قرار گرفته‌اند.

با کشف دنیای مادی انسان گذشته به دنیای غیرمادی آن می‌توان رسید. مسئلۀ مهم مورد پردازش این است که مادی‌گرایی باستان‌شناس و باستان‌شناسی از کجا سرچشمه می‌‌گیرد؟ هدف بخش سوم این کتاب برگرداندن هدف اصلی باستان‌شناسی به باستان‌شناسان با ابزاری به نام «یادآوری» است. امروزه بیشتر باستان‌شناسان در دنیای مادی خود و گذشتگان گرفتار شده‌اند. اشتیاق به دنیای مادی به اندازه‌ای رسیده که باید وجود دنیای غیرمادی انسان را دوباره کشف کرد؛ زیرا تعریف آن کم‌کم از یاد رفته است. این دیدگاه در تفکر باستان‌شناسی امروزی قالب شده است.

نگرش باستان‌شناسی همواره سعی بر شناخت انسان و فرهنگ شکل‌گرفته توسط آن با توجه به نمودهای فرهنگی از آثار به‌جاماندۀ گذشتگان دارد. همچنین از پس شناخت فرهنگ، شعور فرهنگی و هویت هر جامعه‌ای شکل می‌گیرد. در بخش چهارم کتاب، هدف نگارنده احیای رابطۀ صورت‌گرفته بین فضای آکادمیک و وزارت، با ابزاری به نام یادآوری است. سؤال صورت‌گرفته در این بخش: میزان ارتباط فضای آکادمیک با وزارت به چه شکل است؟ و دغدغه و مشکلات به‌وجودآمده در هر دو فضا به چه صورت است؟

در پنجمین بخش کتاب نویسنده به تبیین چهار رکن اصلی در پژوهش باستان‌شناسی یعنی توصیف، توضیح، تحلیل‌ و تفسیر پرداخته است. از جمله مهم‌ترین مسائل تبیین‌شده در این بخش عبارتند از: باستان‌شناسان تاکنون پژوهش‌های علمی و نظری خود را تابع چه الگویی پیش برده‌اند؟ رفتار پژوهشی در باستان‌شناسی چیست؟ در باستان‌شناسی تمامی رفتارهای باستان‌شناس به چهار الگوی توصیف‌گرا، توضیح‌گرا، تحلیل‌گرا و تفسیرگرا تعبیر شده که با عنوان شاخصۀ اصلی تعریفی عملکرد آن در این بخش معرفی شده‌اند.

تخیل در باستان‌شناسی، باستان‌شناسی چیست و باستان‌شناس کیست، نقد و بررسی روش ترجمه در باستان‌شناسی، ریشه‌یابی واژه‌ای باستان‌شناسی و .... از دیگر مباحث مطرح‌شده در این کتاب می‌باشند.

فهرست مطالب کتاب:

مقدمه

فرهنگ نقد در باستان‌شناسی

واقعیت یا حقیقت

مادی‌گرایی در باستان‌شناسی

نگرش باستان‌شناسی، فضای آکادمیک و وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی

توصیف، توضیح، تحلیل و تفسیر: چهار رکن اصلی پژوهش

تخیل در باستان‌شناسی

باستان‌شناسی شغل نیست!

باستان‌شناسی چیست؟ باستان‌شناس کیست؟

انسان‌شناسی هنر در باستان‌شناسی

نقد و بررسی روش ترجمه در کتب باستان‌شناسی؛ مطالعۀ موردی: ک تاب «نظریه‌ها در باستان‌شناسی امروز»

ریشه‌یابی واژه‌ای «باستان‌شناسی

منابع فارسی

منابع غیرفارسی

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

تبار و نشان‌شناسی سواران ساسانی در نقش‌برجسته فیروزآباد

تبار و نشان‌شناسی سواران ساسانی در نقش‌برجسته فیروزآباد

رضا کلانی با درآمدی از میرزامحمد حسنی

نقش‌برجسته‌های برجای مانده از عصر ساسانی (651 ـ 224 م) قابل رؤیت‌ترین اسناد هنری این سلسله هستند. اگ

حکم حکیم توس: نگرشی دگرگونه به شاهنامه و پندها و پندارهای آن

حکم حکیم توس: نگرشی دگرگونه به شاهنامه و پندها و پندارهای آن

اکبر قره‌داغی

در این کتاب حکمت‌های فردوسی در شاهنامه همراه با مثال ارائه شده است.