۳۳
۱۷
پس از نظریه

پس از نظریه

پدیدآور: تری ایگلتون ناشر: افرازتاریخ چاپ: ۱۴۰۰مترجم: کیا سلیمانی مکان چاپ: تهرانتیراژ: -شابک: 4ـ485ـ326ـ600ـ978تعداد صفحات: ۲۹۰

خلاصه

تری ایگلتون نویسندۀ این کتاب، معتقد است که «هرگز نمی‌توانیم در وضعیت پس از نظریه قرار بگیریم»؛ به این معنا که بدون نظریه، بازتابی از حیات انسانی وجود نخواهند داشت. هنگامی که موقعیت ما تغییر می‌کند، صرفاً از انحاء خاصی از اندیشه تهی خواهیم شد.

معرفی کتاب

برای دیدن بخشی از صفحات کتاب، لینک فایل پی دی اف (pdf) را ببینید.​


«نظریۀ فرهنگی» اصطلاحی است که به تلاش‌های گوناگون برای مفهوم‌پردازی و فهم پویایی و سازوکار فرهنگ اطلاق می‌شود. از منظر تاریخی این مفهوم‌پردازی‌ها حول‌محور مباحث پیرامون ارتباط بین فرهنگ و جامعه (شامل فرایندهای مادی اجتماعی)، شکاف بین فرهنگ طبقات مافوق و مادون جامعه، تأثیر متقابل سنت فرهنگی و تفاوت و تنوع فرهنگی می‌گردد. آثار ریموند ویلیامز و ای. پی. تامسون در پیشبرد نظریۀ فرهنگی در بریتانیا پس از جنگ بین‌الملل دوم سهم بسزایی داشته است.

نظر به اهمیت مفهوم «نظریه» به طور عام، در این کتاب و پرسش ماهوی از «نظریۀ فرهنگی» به طور خاص و ملاحظاتی که با عنوان این نظریه در باب قرائت‌های متکثر و گاه متباین از آنچه در روزگار ما از مفاهیمی مانند حقیقت، اخلاق، انقلاب، بنیاد و بنیادگرایی، مرگ، شر و نیستی برداشت می‌شود، می‌توان داشت خاستگاه، منزلت و رسالت نظریه را برجسته و در نتیجه تذکر به تأمل در پرسش‌هایی از قبیل نظریه چیست؟ ملاحظات نظری در چه بستری روی می‌دهد؟ آیا نظریه به بستر یا حوزۀ خاصی تعلق خاطر دارد؟ آیا می‌توان از مرحلۀ نظریه به مرحلۀ «پس از نظریه» ـ چنان‌که عنوان این کتاب از آن حکایت دارد ـ گذار کرد؟ را خاطرنشان و گریزناپذیر می‌کند.

آلمان و فرانسۀ سدۀ بیستم شاید بیشترین سهم را در پرورداندن نظریه‌پردازان بزرگ داشته‌اند؛ شاگردان آلمانی و فرانسوی اوایل سده که خود در اواسط و اواخر سده به فلاسفۀ تأثیرگذاری بدل شدند. اکنون با گذار از آب‌های خروشان و طوفندۀ نظریه‌های سده‌های پیشین، سدۀ بیست‌ویکم از راه رسیده است. آیا ما در آب‌های راکد «پس از نظریه» آرام گرفته‌ایم؟ آیا «عصر طلایی» نظریه سرآمده است؟ اگر چنین باشد و از دوران شکوه نظریه فاصله گرفته باشیم، چگونه می‌توانیم به مناسبات تازۀ سدۀ جدیدی که همچون زورقی پریشان در آب‌های آن شناوریم، دست پیدا کنیم؟ سدۀ بیست‌ویکم همچون هر دورانی، ناملایمات، تلاطمات و اعوجاجات خاص خود را دارد و این امور نیازمند نظریه‌پردازی خاص خود است. شاید به یک معنا ظهور بنیادگرایی، پیکار علیه تروریسم و مسئلۀ شر از اولویت‌هایی باشند که نیازمند نظریه‌پردازی‌اند. اما مسئله این است که در  غیاب نظریه چگونه می‌توان به طرح پرسش از این امور پرداخت.

عصر طلایی نظریۀ فرهنگی مدت‌هاست سپری شده است. چندین دهه است که آثار پیشرو ژاک لاکان، کلود لوی اشتروس، لویی آلتوسر، رولان بارت و میشل فوکو را پشت سر گذاشته‌ایم. و چنان است نوشته‌های راهگشای اولیۀ ریموند ویلیامز، لوس ایریگاری، پیر بوردیو، ژولیا کرستیوا، ژاک دریدا، هلن سیکسو، یورگن هابرماس، فردریک جیمسون و ادوارد سعید. از آن زمان تاکنون آثار اندکی به تحریر درآمده که هم‌پایۀ بلندهمتی و نوآوری این پدران و مادران پایه‌گذار باشد. بعضی از آنها از پای درآمده‌اند. تقدیر رولان بارت را به زیر وانت رختشویخانۀ پاریسی فرستاد، میشل فوکو به ایدز مبتلا شد. سرنوشتْ لاکان، ویلیامز و بوردیو را از میان برداشت، و لویی آلتوسر را به جرم قتل همسرش به تیمارستان تبعید کرد. گویی خداوند ساختارگرا نبوده است.

تری ایگلتون نویسندۀ این کتاب، معتقد است که «هرگز نمی‌توانیم در وضعیت پس از نظریه قرار بگیریم»؛ به این معنا که بدون نظریه، بازتابی از حیات انسانی وجود نخواهند داشت. هنگامی که موقعیت ما تغییر می‌کند، صرفاً از انحاء خاصی از اندیشه تهی خواهیم شد.

فهرست مطالب کتاب:

یادداشت پیش‌گفتار

یادداشت مترجم

سیاست نسیان

ظهور و افول نظریه

مسیر پسامدرنیسم

دستاوردها و ناکامی‌ها

حقیقت، فضیلت و عینیت

اصول اخلاقی

انقلاب، بنیادها و بنیادگرایان

مرگ، شر و نیستی

ضمیمه

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

سیاه‌تر از شب: زمینه و زمانۀ فیلم نوآر

سیاه‌تر از شب: زمینه و زمانۀ فیلم نوآر

جیمز نرمور

این پرسش که «فیلم نوآر چیست؟» سبک است؟ ژانر است؟ دوره‌ای در تاریخ سینما و فیلم‌سازی است؟ ویژگی‌هایش

دیوان موالی تونی (شاعر شیعی سدۀ 9ـ10 ق)

دیوان موالی تونی (شاعر شیعی سدۀ 9ـ10 ق)

موالی تونی

مولانا موالی تونی از شعرای نامدار سدۀ نهم و دهم هجری است. اصلش از بلدۀ طیبۀ (تون) یا (فردوس) فعلی بو

دیگر آثار نویسنده بیشتر ...

کارکرد نقد

کارکرد نقد

تری ایگلتون

بحث این کتاب آن است که نقد، امروزه فاقد نقش‌های اجتماعی اساسی خویش است؛ یا بخشی از شاخۀ روابط عمومی

رخداد ادبیات

رخداد ادبیات

تری ایگلتون

با تغییر مسیر و روگردانی از نظریۀ ادبی پرسش‌های خیلی مهمی معلق مانده که این کتاب می‌کوشد به برخی از