۳۱
۱۲
فرهنگ آیین بودا

فرهنگ آیین بودا

پدیدآور: عسکری پاشایی ناشر: نگاه معاصرتاریخ چاپ: ۱۳۹۹مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۶۶۰شابک: 5ـ48ـ7028ـ622ـ978تعداد صفحات: ۴۲۴

خلاصه

انتخاب سرواژه‌هایی که باید در این فرهنگ آورده شود، آسان نبوده است؛ چراکه معیاری جز معیار شخصی نویسنده، برای گزینش آنها در دست نبوده است. از این‌رو در انتخاب سرواژه‌ها دو راه در پیش گرفته شده است: یکی جستجو در متن‌های فارسی‌شدۀ کتاب‌های اصلی بودایی یا دربارۀ آیین بودا و دیگری کتاب‌هایی که باب نقش فرهنگ‌های بودایی در سرزمین‌های بودایی دیروز و امروز نوشته یا ترجمه شده‌اند.

معرفی کتاب

برای دیدن بخشی از صفحات کتاب، لینک فایل پی دی اف (pdf) را ببینید.​

 

آیین بودا اشاره است به آموزه‌های بودای تاریخی و در معنای وسیع‌تر، به دینی که او بنیاد گذاشت. بودا یعنی بیدار و روشنی‌یافته، عنوانی است برای کسی که او حقیقت کلی را دریافته، به آن روشن و بیدار شده است. بودای تاریخی به عناوینی مثل شاکیه‌مونی، در لغت به معنی فرزانه قبیلۀ شاکیه و بگوت یعنی سرور عالم یا خجسته خوانده می‌شود. لقب بگوت را می‌شود به هر بودا داد؛ اما شاکیه‌مونی به طور خاص به بنیادگذار تاریخی آیین بودا اطلاق می‌شود که بنا به سنت تیره‌واده در حدود 560 ق‌م. در قلمرو شاکیه‌ها در هند شمالی متولد شده و در حدود 450 ق‌م. درگذشت. در آیین بودای پالی، بودای تاریخی به نام طایفه‌اش گوتمه معروف است. ژاپنی‌ها او را شکوسون «شاکیه‌مونی سرور عالم» می‌خوانند.

آیین بودا موضوع بسیار گسترده‌دامنی است که بیش از دوهزار سال از عمرش می‌گذرد. با توجه به کثرت، غنا و پیچیدگی سنت‌های بودایی، نمی‌شود طبقه‌بندی از آن به دست داد تا گزینش مدخل‌ها آسان‌تر شود. پس راه دیگری نیست جز فراهم آوردن گزینه‌ای از مفاهیم اصلی و نام‌های پرکاربرد آن. انتخاب سرواژه‌هایی که باید در این فرهنگ آورده شود، آسان نبوده است؛ چراکه معیاری جز معیار شخصی نویسنده، برای گزینش آنها در دست نبوده است. از این‌رو در انتخاب سرواژه‌ها دو راه در پیش گرفته شده است: یکی جستجو در متن‌های فارسی‌شدۀ کتاب‌های اصلی بودایی یا دربارۀ آیین بودا و دیگری کتاب‌هایی که باب نقش فرهنگ‌های بودایی در سرزمین‌های بودایی دیروز و امروز نوشته یا ترجمه شده‌اند؛ برای مثال در زمینۀ آداب و رسوم، هنر و معماری و مانند اینها. یک دسته از سرواژه‌ها هم ارجاعاتی هستند که در شرح سرواژه‌های اصلی به آنها اشاره شده است و نویسنده ناگزیر از انتخاب آنها بوده است.

در شرح هر مدخل، هم خوانندۀ عمومی‌خوان و هم دانشجویان دین‌شناسی مدنظر بوده‌اند. از این‌رو در این فرهنگ، از نظر محتوایی بیشتر به این نکات پرداخته شده است: آموزه‌ها و مفاهیم اصلی بودایی، چهره‌های تاریخی و مکان‌ها و کتاب‌های مقدس بسیار مشهور، مکاتب و سنت‌های اصلی تأثیرگذار، یعنی سنت‌های هند، آسیای جنوب شرقی؛ آثار خیلی مهم معماری و پیکره‌های بودایی، اعمال و آداب، هنر و معماری، اسطوره‌شناسی، شرح حال‌ها همراه با کمترین تصویر.

ضرورت آگاهی و حجم توضیح هر سرواژه بستگی به اهمیت و نقش و تأثیرگذاری آن در تاریخ آیین بودا دارد. بیشترین منبع نویسنده برای نوشتن این فرهنگ، در درجۀ اول فرهنگ‌های بودایی به زبان انگلیسی بوده است؛ کارهای نویسندگانی چون دیمیئن کیون، جان پوئرز، ریس دیویدس، نیانه‌تی لوکه، اینگرید فیشر شریبر.

نشانۀ ارجاع به هر مدخلی که در فرهنگ آمده، یک ستاره پیش از آن سرواژه است. در ترتیب الفبایی فرقی میان «آ» و «ا» گذاشته نشده است، به دلیل تلفظ واژگان و نام‌های خارجی و نیز «ؤ» و «ئ» در ترتیب الفبایی در جای «و» و «ی» آورده شده است. از حروف خمیده یا ایرانیک بیشتر برای اشاره به نام کتاب‌ها یا سوتره‌های بودایی استفاده شده است. آوانویسی فارسی نام‌های بودایی در افزودۀ آوانویسی توضیح داده شده است.

فهرست مطالب کتاب:

فهرست شکل‌ها

کوته‌نوشت‌ها

پیش‌گفتار

فرهنگ آیین بودا از آ تا ی

افزوده‌ها: نقشۀ هند و ناحیه‌ای که بودا در آن می‌زیست و تعلیم می‌داد

افزودۀ 2: نقشه‌ای که آیین بودای نیره‌واده را در آسیا نشان می‌دهد

افزودۀ 3: نقشه‌ای که آیین بودای مهایانه را در آسیا نشان می‌دهد

افزودۀ 4: آوانویسی واژگان و نام‌ها

افزودۀ 5: راهنمای کتاب‌های مقدس بودایی

افزودۀ 6: گاه‌شماری

منابع

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

حمله حیدری؛ ویراست دوم (سه جلد)

حمله حیدری؛ ویراست دوم (سه جلد)

ملابمانعلی راجی کرمانی

حملۀ حیدری راجی کرمانی، یکی از طولانی‌ترین و مشهورترین حماسه‌های مذهبی است که سرودن آنها به‌ویژه در

خوانشی نقادانه از آثار رضا امیرخانی

خوانشی نقادانه از آثار رضا امیرخانی

محمدحسن شاهنگی

در اين کتاب تلاش بر آن بوده است تا نقدي به اندوخته‌‌ها، آموخته‌‌ها و تجربه‌‌هاي زيستي رضا اميرخاني ز

منابع مشابه بیشتر ...

فرهنگ علی صفی (فارسی ـ عربی)

فرهنگ علی صفی (فارسی ـ عربی)

فخرالدین علی بن حسین واعظ کاشفی

مؤلف این فرهنگ، مولانا علی بن حسین واعظ کاشفی مشهور به «صفی» و ملقب به فخر و فخرالدین (867 ـ 939 ق)

فرهنگ توصیفی فلسفۀ زبان

فرهنگ توصیفی فلسفۀ زبان

کورش صفوی

قصد نویسنده این بوده که مهم‌ترین اصطلاحات متداول در فلسفۀ زبان را برای زبان‌شناسان معرفی کند. برای ر

دیگر آثار نویسنده

دانشنامۀ آیین بودا

دانشنامۀ آیین بودا

عسکری پاشایی

در این دانشنامه 128 مدخل بر اساس الفبای فارسی مربوط به آیین بودا آمده است. مجموع مدخل‌های این کتاب ا

تهران، خیابان آشیخ هادی: نامه‌های احمد شاملو به ع. پاشایی

تهران، خیابان آشیخ هادی: نامه‌های احمد شاملو به ع. پاشایی

عسکری پاشایی

این کتاب دربردارندۀ نامه‌های احمد شاملو است به عسکری پاشایی که گوشه‌هایی از زندگی او را را روشن می‌ک