۳۶۷
۸۹
نظامیان و سیاست در ایران عصر صفوی (907 ـ 1135 هـ.ق)

نظامیان و سیاست در ایران عصر صفوی (907 ـ 1135 هـ.ق)

پدیدآور: ابراهیم مشفقی فر ناشر: مورخانتاریخ چاپ: ۱۳۹۸مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۱۲۰۰شابک: 9ـ4ـ95162ـ622ـ978 تعداد صفحات: ۳۰۴

خلاصه

هدف از این کتاب، تحقیق در موضوع تداخل کارکرد دو حوزۀ سیاسی و نظامی حکومت صفوی، شناخت ابعاد آن و تحلیل آثار و عواقب منفی در کارآمدی نیروی نظامی و دوام حکومت صفوی است.

معرفی کتاب

برای دیدن بخشی از صفحات کتاب، لینک فایل پی دی اف (pdf) را ببینید.​

 

هرچند وظایف و کارکردهای نهادها و مناصب نظامی و سیاسی حکومت صفوی تا حدودی از یکدیگر متمایز بوده‌اند، اما تداخل کارکردها نیز قابل ملاحظه‌اند. این وضعیت با ماهیت، ساختار و کارکرد نظام حاکم تأثیر متقابل داشته و زمینه‌ها، ابعاد، پیامدها و نتایجش قابل بررسی و تحلیل‌اند.

دولت صفوی ((907 ـ 1135 هـ.ق) به عنوان یک دولت سنتی بر روی چهار رکن اساسی یعنی ایلات، ارتش، دیوانسالاری و دین استوار بود. این ارکان ضمن اینکه دارای عوامل مقوی و مقوم بودند، در درون خود دارای مادۀ تعارضات و آسیب‌هایی نیز بودند، به‌گونه‌ای که بارها ضعف و در نهایت زوال را بر دولت عارض کردند. این وضعیت در شاخص‌های نظامی نیز نمایان است. نیروی نظامی حکومت صفوی با وجود نقاط قوت و توانمندی‌هایش در مقاطعی نیز ناتوانی‌ها و ناکارآمدی‌های قابل ملاحظه‌ای در مقابل تهدیدات خارجی و بحران‌های داخلی نشان داد که تزلزل و در نهایت زوال آن را در پی داشت.

هدف از این کتاب، تحقیق در موضوع تداخل کارکرد دو حوزۀ سیاسی و نظامی حکومت صفوی، شناخت ابعاد آن و تحلیل آثار و عواقب منفی در کارآمدی نیروی نظامی و دوام حکومت صفوی است. به عبارتی دیگر ارزیابی سهم عوامل سیاسی در ضعف ارتش و زوال حکومت است. سؤال اصلی این پژوهش آن است که تداخل کارکرد دو حوزۀ سیاسی و نظامی در یکدیگر دارای چه ابعادی است و چه تأثیری در ضعف ارتش و زوال حکومت صفوی داشته است. به منظور یافتن پاسخ به این پرسش با استفاده از منابع معتبر و اصلی تاریخ صفویه و با استفاده از روش‌های توصیفی، تحلیل گفتمانی (کمّی، کیفی و فرآیندی) و نظری (نظریات نظام پاتریمونیال ماکس وبر، ساختی ـ کارکردی تالکوت پارسونز و عصبیت ابن خلدون)، فرضیات موجود در بوتۀ آزمون قرار گرفته‌اند. ساختار سیاسی و نظامی عصر صفویه مورد بررسی قرار گرفته و اختیارات، ظرفیت‌ها، نقش‌ها و کارکردهای آنها تبیین شده است.

همچنین تداخل این کارکرد در زوال دولت صفوی مورد بررسی قرار گرفته است. تداخل‌ها به دو صورت هم‌گرایانه و واگرایانه تشخیص داده شده که در نتیجه ملاحظه می‌شود که تداخل هم‌گرایانه عامل توانمندی نیروی نظامی و در نتیجه عامل ثبات، تعادل و قوت حکومت صفویه بوده است. اما تداخل واگرایانه به ناتوانی و ناکارآمدی نیروی نظامی و بی‌ثباتی، تزلزل و در نهایت زوال حکومت انجامید. این تداخل‌ها با وضعیت کلی ساختار قدرت سیاسی رابطه‌ای متقابل داشتند؛ یعنی هم در ایجاد تعادل در ساختار قدرت تأثیر داشتند و هم از آن متأثر می‌شدند.

فهرست مطالب کتاب:

پیش‌گفتار

مقدمه

فصل نخست: چارچوب نظری

فصل دوم: ساختار سیاسی

بخش اول: ساختار رسمی

بخش دوم: ساختار غیررسمی

بخش سوم: زمینه‌های ساختاری کارکردهای تداخلی

فصل سوم: عوامل مؤثر در کارکرد حوزۀ نظامی

بخش اول: نقش عوامل رسمی

بخش دوم: کارکردهای نظامی عوامل غیررسمی

فصل چهارم: کارکردهای سیاسی نظامیان

بخش اول: کارکردهای سیاسی نظامیان

بخش دوم: نقش نظامیان در موقعیت‌ها و تحولات سیاسی

فصل پنجم: آسیب‌های کارکردهای متداخل دو حوزۀ سیاسی و نظامی

بخش اول: آسیب‌های سیاسی ـ نظامی

بخش دوم: آسیب‌های اجتماعی ـ اقتصادی

فصل ششم: تداخل کارکرد دو حوزۀ سیاسی و نظامی و زوال حکومت

بخش اول: دخالت‌های دوسویه

بخش دوم: دخالت‌های عوامل در حوزۀ سیاسی در کارکرد حوزۀ نظامی

نتیجه‌گیری

فهرست منابع و مآخذ

پیوست‌ها

الف) نقش سیاسی ارتش در اندیشه‌های سیاسی

ب) تحولات ساختاری ارتش عثمانی

جدول‌ها

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

بیان المحمود؛ تذکره‌ای در فن مشاعره (به سال 1240 هـ ق)

بیان المحمود؛ تذکره‌ای در فن مشاعره (به سال 1240 هـ ق)

محمود میرزا قاجار

بیان‌المحمود تذکره شعرای دوره قاجاریه است، اما نه مانند تذکره‌های رایج دیگر.

بوطیقای داستایفسکی (زیبایی‌شناسی آثار داستایفسکی)

بوطیقای داستایفسکی (زیبایی‌شناسی آثار داستایفسکی)

میخائیل باختین

این کتاب به مسائل بوطیقای داستایفسکی و تحلیل هنر او فقط از این جنبه می‌پردازد.

منابع مشابه بیشتر ...

تاریخ عباسی (روزنامه ملاجلال)؛ تاریخ ایران در روزگار شاه عباس صفوی

تاریخ عباسی (روزنامه ملاجلال)؛ تاریخ ایران در روزگار شاه عباس صفوی

ملاجلال‌الدین محمدمنجم یزدی

تاریخ عباسی یا روزنامۀ ملاجلال یکی از پدیده‌های درخشان تاریخ‌نگاری عصر شاه عباس است که نسبت به دیگر

ارتش ایران در دوره صفوی

ارتش ایران در دوره صفوی

حمید اسدپور، حسین اسکندری

شناخت ارتش می‌تواند به تبیین بیشتر پدیده‌های دیگر دورۀ صفویه بینجامد. بر این اساس با توجه به خلأ موج