۲۰۵
۸۳
راهنمای زبان فارسی باستان (دستور زبان، گزیدۀ متون، واژه‌نامه) ویراست جدید

راهنمای زبان فارسی باستان (دستور زبان، گزیدۀ متون، واژه‌نامه) ویراست جدید

پدیدآور: چنگیر مولایی ناشر: آوای خاورتاریخ چاپ: ۱۳۹۸مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۵۰۰شابک: 9ـ19ـ9923ـ600ـ978 تعداد صفحات: ۲۳۸

خلاصه

تحقیق و پژوهش در باب زبان فارسی باستان و آثار برجای مانده از آن به دو دلیل عمده و اساسی، برای ما ایرانیان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است: نخست اینکه زبان فارسی باستان نیای زبان فارسی دری است و آثاری که به این زبان به دست ما رسیده است، شکل و ساختار زبان فارسی را به بهترین وجهی در اواسط هزارۀ اول پیش از میلاد مسیح نشان می‌دهد؛ دیگر اینکه این آثار به لحاظ اشتمال بر اخبار و گزارش‌های موثق تاریخی جزء اسناد و مدارک معتبر و دست اول مربوط به تاریخ گذشتۀ ایران و زندگی اجتماعی مردم این سامان در عهد هخامنشیان محسوب می‌شود.

معرفی کتاب

برای دیدن بخشی از صفحات کتاب، لینک فایل پی دی اف (pdf) را ببینید.​

 

تحقیق و پژوهش در باب زبان فارسی باستان و آثار برجای مانده از آن به دو دلیل عمده و اساسی، برای ما ایرانیان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است: نخست اینکه زبان فارسی باستان نیای زبان فارسی دری است و آثاری که به این زبان به دست ما رسیده است، شکل و ساختار زبان فارسی را به بهترین وجهی در اواسط هزارۀ اول پیش از میلاد مسیح نشان می‌دهد؛ دیگر اینکه این آثار به لحاظ اشتمال بر اخبار و گزارش‌های موثق تاریخی جزء اسناد و مدارک معتبر و دست اول مربوط به تاریخ گذشتۀ ایران و زندگی اجتماعی مردم این سامان در عهد هخامنشیان محسوب می‌شود و گرانبهاترین بخش از میراث ملی ما را شکل می‌دهد.

این گنجینه پرارزش با وجود اهمیت فوق العاده‌ای که هم از لحاظ زبان‌شناسی و هم از منظر تاریخی دارد، در ایران چندان مورد استقبال قرار نگرفته و به‌جز چند اثر معدود، کتابی مستقل دربارۀ دستور زبان، ادبیات، بازخوانی و قرائت متون و شرح و گزارش آن، فرهنگ لغت و دیگر مسائل مهم دیگر به فارسی نگاشته نشده است. با توجه به این موارد، تکفل تحقیق و پژوهشی جامع و گسترده دربارۀ زبان فارسی باستان با مراجعۀ دائم به تحقیقات و تتبعات مستشرقین ضرورتی اجتناب‌ناپذیر می‌نماید. این کتاب در راستای حصول این مقصود و تحقق بخشی از اهداف کلان مذکور تألیف شده و در تدوین مطالب آن، ضمن رعایت کامل جنبۀ تخصصی امر، کوششی آگاهانه به کار رفته است تا نوآموزان را نیز به کار آید و مقدمات لازم برای آموزش این زبان را در اختیار آنان قرار دهد.

ساختار کتاب متشکل از یک مقدمه و سه بخش می‌باشد. در مقدمۀ کتاب به تفصیل دربارۀ زبان فارسی باستان و آثار برجای‌مانده از آن، منشأ خط میخی فارسی باستان و تاریخ احتمالی اختراع آن، الفبا و برخی از قواعد املایی خط مذکور و تاریخچۀ رمزگشایی از این خط گفتگو شده است.

در بخش اول، دستور زبان فارسی باستان مطابق اصول و روش متعارف زبان‌شناسی تاریخی ـ تطبیقی تألیف شده و ساخت‌های مختلف دستوری و در هر موردی با ساخت‌های همسان و مشابه خود در زبان‌های اوستایی و سنسکریت مقایسه و در صورت لزوم صورت اصلی آنها در هندواروپایی ارائه شده است. در این ویرایش «مبحث اسم و صفت» که جایگزین عنوان قبلی «ساخت واژه» شده، ذیل «ستاک مشتق» فهرست پسوندهای اولیه و ثانویه تکمیل شده و این دو نوع پسوند که در چاپ قبلی کتاب بدون تفکیک و در کنار هم آمده بودند، از هم جدا شده‌اند.

در بخش دوم گزیده‌ای از متن‌های فارسی باستان، مشتمل بر متن کامل سه کتیبه از داریوش بزرگ، سه کتیبه از خشایارشا و یک کتیبه از اردشیر دوم آمده است. در بخش پایانی کتابب نیز شرح واژه‌هایی آورده شده که در این متون به کار رفته‌اند. در این بخش در برابر هر مدخلی، تعریف آن لغت آمده و ذیل مدخل صورت یا صورت‌های صرفی ماده‌های فعل و اسم و صفت و ضمایر شخصی و اشاره و موصولی آمده و موارد استعمال آن در کتیبه‌ها ذکر شده است. در پایان مطالب هر مدخل، وجه اشتقاق واژه‌ها و معادل آنها در زبان‌های اوستایی و سنسکریت و بازماندۀ آنها در زبان‌های ایرانی میانه و فارسی دری آمده است.

فهرست مطالب کتاب:

پیش‌گفتار

مقدمه

فارسی باستان

خط میخی فارسی باستان

رمزگشایی خط میخی فارسی باستان

الفبای فارسی باستان

بخش اول: دستور زبان فارسی باستان

آواشناسی

اسم و صفت

صرف اسم و صفت

ضمایر

اعداد

قید

فعل

شناسه‌های افعال

صرف فعل

حرف اضافه و حرف ربط

بخش دوم: متن‌های فارسی باستان

بخش سوم: واژه‌نامه

کتاب‌نامه

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

رجال مشروطۀ گیلان

رجال مشروطۀ گیلان

هومن یوسفدهی

این کتاب نخستین اثری است که به طور مستقل به شرح احوال و اقدامات آن دسته از مجاهدین و مشروطه‌خواهان گ

سیبویه‌پژوهی؛ ترجمه و تحلیل شش باب نخست الکتاب

سیبویه‌پژوهی؛ ترجمه و تحلیل شش باب نخست الکتاب

الهه دفتری‌نژاد

این کتاب به معرفی سنت فکری سیبویه، زبان شناس، دستورنویس، فیلسوف، منطق‌دان، مفسر، ادیب و عارف ایرانی

منابع مشابه بیشتر ...

وام‌واژه‌ها در زبان عربی؛ برگردان از کتاب شفاء الغلیل فیما فی کلام العرب من الدخیل

وام‌واژه‌ها در زبان عربی؛ برگردان از کتاب شفاء الغلیل فیما فی کلام العرب من الدخیل

شهاب‌الدین احمد خفاجی مصری (977 ـ 1069 ق)

خفاجی در این کتاب از وام‌واژه‌هایی سخن می‌گوید که در عصرهای نخستین در زبان عربی راه یافته است.