۱۵۸
۷۴
مجموعه رساله‌های فارسی و عربی از دانشوران ایرانی (از آغاز دورۀ اسلامی تا پایان عصر تیموری) دفتر پنجم

مجموعه رساله‌های فارسی و عربی از دانشوران ایرانی (از آغاز دورۀ اسلامی تا پایان عصر تیموری) دفتر پنجم

پدیدآور: به کوشش جواد بشری ناشر: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامیتاریخ چاپ: ۱۳۹۷مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۱۰۰۰شابک: 7ـ298ـ220ـ600ـ978 تعداد صفحات: ۶۶۰

خلاصه

دفتر پنجم «متون ایرانی»، مشتمل بر هشت بخش است که شش بخش از آن در قسمت «متون تصحیح شده» و دو بخش دیگر ذیل «چاپ عکسی (نسخه برگردان)» به خوانندگان این دفتر عرضه شده است.

معرفی کتاب

برای دیدن بخشی از صفحات کتاب، لینک فایل پی دی اف (pdf) را ببینید.​

 

دفتر پنجم «متون ایرانی»، مشتمل بر هشت بخش است که شش بخش از آن در قسمت «متون تصحیح شده» و دو بخش دیگر ذیل «چاپ عکسی (نسخه برگردان)» به خوانندگان این دفتر عرضه شده است.

الف) متون تصحیح شده:

1. ترجمۀ جزء پنجم قرآن، دستنویس 2002 مجلسک که ترجمۀ کهنی از یک جزء قرآن به فارسی، متعلق به حدود اوایل سدۀ ششم هجری، یا حتی پیش از آن است. مصحح، مقدمه‌ای در بیان ویژگی‌های زبانی و مختصات نگارشی و کتابتی دستنویس مبنای تصحیح، تهیه کرده است که بر ارزش پژوهش ایشان می‌افزاید. همچنین فهرستی برای واژگان و معادل‌های مهم این ترجمه، در انتهای مقدمه تعبیه شده است.

2. [عُشری از اربعین]: اثری به فارسی از نجم‌الدین ابوحفص عمر نسفی سمرقندی(537 ق)، فقیه و دانشمند دینی مشهور ماوراء‌النهر، که بخش اندکی از آن در یک دستنویس، محفوظ در کتابخانۀ انستیتو شرق‌شناسی تاجیکستان، شمارۀ، 1359، نهایتاً کتابت شده در اوایل سدۀ نهم هجری، برجای مانده است. اصل اثر، در شرح و توضیح یک حدیث بلند نبوی، به روایت سلمان فارسی بوده که حاوی بیان چهل مطلب از آداب و احکام دین می‌شده است. مصحح، با کشف این بخش از این اثر کمتر شناختۀ فارسی، به بازخوانی دقیق آن پرداخته و مقدمۀ مفیدی نیز برای آن مرقوم کرده است.

3. فضل الفقراء علی الاغنیاء: اثری به فارسی متعلق به حدود نیمۀ سدۀ ششم هجری یا پیش از آن، در موضوع داستان‌های صالحات و مشایخ صوفیه، که یکی از فضلای کمتر شناخته‌شدۀ منسوب به «مرند»، ابوبکر بن محمد بن حسین مرندی (زنده در 542ق)، آن را در سیزده باب پرداخته و تاکنون تنها یک دستنویس از آن، متعلق به مجموعۀ «گدیگ احمدپاشا»ی ترکیه، به شمارۀ 18267، مورخ 886ق، شناسایی شده است. مصحح، علاوه بر بازخوانی دقیق متن، مقدمۀ فاضلانه‌‌ای نیز در معرفی این اثر و فعالیت‌های نگارشی مرندی مرقوم فرموده است.

4. ترجمۀ سورۀ بقره، دستنویس شمارۀ 2053 کتابخانۀ آستان قدس رضوی: در میان قرآن‌های مترجم مشهور کتابخانۀ آستان قدس(مشهد)، دستنویس 2053 به‌سبب قدمت و ارزش‌های زبانی، مورد توجه مصحح قرار گرفته که در این مجال، ترجمۀ سورۀ دوم قرآن را مورد بازخوانی دقیق قرار داده است.

5. چند رساله از محمد دیلمی: از میان آثار متعددی که صوفی پرکار و کمتر ‌شناختۀ سدۀ ششم هجری، محمد دیلمی، به فارسی و عربی از خود برجای گذارده، در این بخش چندین اثر به صورت کامل یا منتخب، براساس دستنویس‌هایی از کتابخانه‌های چستربیتی (ایرلند)، سلیمانیه (مجموعۀ شهیدعلی‌پاشا ـ ترکیه) و ملِک (تهران)، تصحیح شده است که عبارتند از: گزیدۀ «المسائل الملمّح»، برگی از «مرآۀ الارواح»، گزیدۀ «محک النفس و مرشد المحجوب»، «مهمات الواصلین» و بخشی از «جواهر الاسرار». مقدمۀ سودمند مصحح حاوی مطالب پراهمیتی پیرامون آثار این صوفی دیلمی و احوال اوست.

6. اشاراتی از اشارات التفسیر: «اشارات التفسیر فی بشارات التذکیر»، تلخیصی از تفسیر سورابادی، به‌دست تلخیص‌کننده‌ای گمنام و متقدم، تهیه شده که دستنویسی مورخ 694ق از آن در دارالکتب قاهره برجای مانده است. این تلخیص حاوی مطالب برافزوده‌ای نیز هست که در اصل سورابادی دیده نمی‌شود و در این مجال براساس تصویر ناواضح موجود در کتابخانۀ مرکزی دانشگاه تهران، بازخوانی گردیده است.

ب. آثاری که به صورت «چاپ‌عکسی (نسخه‌برگردان)» منتشر شده است:

1. چند رساله/ مکتوب از رشیدالدین وطواط: مجتبی مینوی در ایام اقامت در انگلستان، با دستنویسی از یک مجموعۀ خصوصی (مجموعۀ بلشاه)، مورخ 701ق روبرو شد که در بخشی از آن، رسائل و مکتوباتی به‌عربی در موضوع ظرائف زبان تازی و تفسیر، از رشیدالدین و طواط کتابت شده است. سوادی که مینوی از آن بخش برای خویش برداته، به همراه چند توضیح او، اینک در کتابخانۀ وقفی او نگهداری می‌شود که تصویر آن در این بخش عیناً عرضه گردیده است.

2. سراج العقول فی منهاج الاصول: اثری در عقاید و کلام، از بهاءالدین ابومحمد طاهر بن احمد قزوینی مشهور به نجار، متکلم پرکار و کمتر شناختۀ سدۀ ششم هجری، به زبان عربی، که دستنویس‌هایی از آن برجای مانده است. بخشی از این اثر، به‌ضمیمۀ توضیحات ارزنده و تازه‌ای متعلق به کاشف آثار نجار قزوینی در روزگار ما، همراه با تصاویر منتخبی از چند رسالۀ دیگر این متکلم قرن ششم هجری، چاپ عکسی شده است. در خاتمۀ دستنویس بسیار کهن کتابخانۀ ایاصوفیا (استانبول) از سراج العقول، که مبنای چاپی عکسی حاضر است، مطالب ارزنده‌ای نیز پیرامون آثار نجار قزوینی به قلم خود او وجود دارد.

فهرست مطالب کتاب:

دیباچه

بخش یک: متون تصحیح شده

1. ترجمۀ جزء چنجم قرآن (تصحیح: اکرم السادات حاجی سیدآقایی)

2. عشری از اربعین (تصحیح: عبدالله غفرانی)

3. فضل الفقراء علی الاغنیاء (تصحیح: بهروز ایمانی)

4. ترجمۀ سورۀ بقره (تصحیح: اکرم السادات حاجی سیدآقایی)

5. چند رساله از محمد دیلمی (تصحیح: فرزاد مروجی)

6. اشاراتی از اشارات التفسیر (تصحیح: امیرحسین آقامحمدی)

بخش دوم: چاپ عکسی (نسخه‌برگردان)

1. چند مکتوب از رشید و طواط (به خط مجتبی مینوی)

2. سراج العقول فی منهاج الاصول (مقدمه: حسن انصاری)

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

مدخلی بر رمزشناسی عرفانی

مدخلی بر رمزشناسی عرفانی

جلال ستاری

در اين كتاب پس از بحث و بررسی دربارۀ مفهوم رمز و تعريف آن و نقل آرای صاحب‌نظران نامدار اين زمينه، بخ

هرمنوتیک، ادبیات، گفتگو با متن

هرمنوتیک، ادبیات، گفتگو با متن

عزت‌الله سپه‌وند

این کتاب با هدف و با امید به گشودن دریچه‌ای نو به بخشی کهن از متون کهن فارسی و زنده‌کردن و به سخن وا

منابع مشابه بیشتر ...

تفسیر بصائر یمینی (چهار جلد)

تفسیر بصائر یمینی (چهار جلد)

قاضی معین الدین محمد بن محمود نیشابوری

نام این کتاب در دیباچۀ مؤلف، در هر دو دست‌نوشت این متن که مقدمۀ «تفسیر بصائر» را در بر دارند، یعنی ن

صحیفۀ جعفری؛ شرح احوال امامزاده ابوجعفر عریضی در یزد

صحیفۀ جعفری؛ شرح احوال امامزاده ابوجعفر عریضی در یزد

سیدمحمد بن ناصرالحق بن سعدالحق بن محمد حسینی کاظمی نوربخش (زنده در 962 هـ.ق)

اثری که در این کتاب تصحیح شده، جزئی از یک مجموعۀ خطی متعلق به کتابخانۀ مجلس شورای اسلامی به شمارۀ 88