۱۹۷
۱۲۶
نامه‌هایی به ناصرالدین شاه؛ مجموعه‌ای از عرایض متضمن اوامر شاه به امین‌السلطان (میان‌ سال‌های 1300 ـ 1303 ق)

نامه‌هایی به ناصرالدین شاه؛ مجموعه‌ای از عرایض متضمن اوامر شاه به امین‌السلطان (میان‌ سال‌های 1300 ـ 1303 ق)

پدیدآور: به کوشش مجید عبدامین ناشر: بنیاد موقوفات دکتر افشار با همکاری نشر سخنتاریخ چاپ: ۱۳۹۷مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۱۱۰۰شابک: 6ـ05ـ6441ـ622ـ978تعداد صفحات: ۳۲+۳۶۰

خلاصه

این کتاب حاصل بازخوانی یکی از آلبوم‌های محفوظ در گنجینۀ نسخه‌های خطی کتابخانه و موزۀ ملی ملک است که تحت عنوان: «اسناد و مکاتبات و یادداشت‌ها: مجموعه‌ای از عرایض و نامه‌های اشخاص به ناصرالدین‌شاه، با یادداشت‌ها و اوامر او خطاب به اتابک در سال‌های 1300 تا 1303 ق.» و به شمارۀ اموالی 1393.04.05666 ثبت گردیده است.

معرفی کتاب

برای دیدن بخشی از صفحات کتاب، لینک فایل پی دی اف (pdf) را ببینید.

 

تاریخ‌نویسی یکی از علومی است که از دیرباز مورد توجه بشر بوده است. از زمان‌های بسیار قدیم که مورخان، تراوشات ذهنی، تخیلات، افکار و گاه تمایلات و تعلقات خاطر خود را در کتاب‌های قطور جمع آورده و بر آن نام تاریخ می‌نهادند، دیرزمانی نمی‌گذرد؛ اما امروزه اوضاع چنین نیست و هیچ تاریخی مورد قبول اهل فن و پژوهشگران و کوششگران عرصۀ تحقیق قرار نمی‌گیرد، مگر آنکه بر پایۀ اسناد و مدارک معتبر قرار گرفته باشد.

نامه‌ها و مکاتبات تاریخی، از جمله منابع و مدارک قابل اعتماد و استناد هستند که در نمایش وضع سیاسی، اجتماعی و فرهنگی هر دوره، کمک شایانی به مورخان و پژوهندگان عرصۀ تاریخ می‌کند. از مطالعۀ اسناد مربوط به مکاتبات و نامه‌نگاری‌های افراد به شاه و مقامات عالیۀ کشور در دوره‌های مختلف تاریخی، هم به وضع اجتماعی و هم به امور اداری و حکومتی دولت و سلطنت، می‌توان آشنا و واقف شد. از خلال سطور این نامه‌ها، طرز نامه‌نگاری و ترتیب ثبت و ضبط نامه‌ها و احکام و دستورات، اصطلاحات اداری و دیوانی، سیاسی، اجتماعی و مالی و تحول و تطور آنها، در بازۀ زمانی مورد بررسی روشن و آشکار می‌گردد.

وضع طبقات اجتماع و اصناف، نکات جغرافیایی، تطور و تکامل خط و فن نویسندگی و انشاء نامه‌ها از دیگر مواردی است که با بررسی و تدقیق در این اسناد معلوم و مشخص می‌گردد؛ به طوری که این اطلاعات می‌تواند برای پژوهشگرانی که در این عرصه‌ها گام برمی‌دارند، بسیار مفید بوده و به عنوان یکی از مطمئن‌ترین منابع جهت تحقیقات تاریخی ایشان مورد استفاده واقع گردد.

 دربارۀ ارزش وجودی این دسته از سرچشمه‌های تاریخی و در مقام مقایسۀ انها با اقسام دیگر منابع، باید گفت که اینگونه اسناد و مدارک، نه‌تنها وسیلۀ مقتضی برای درک تاریخ و شناخت تحولات اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، اداری، فرهنگی و نظامی یک جامعه هستند، بلکه چون حاصل فعالیت‌های اداری و دربارۀ اعمال روزمرۀ زندگی افراد اجتماع بوده و برای حفظ روابط جامعه با دستگاه‌های اداری و حاکمه تهیه و تنظیم شده است، خالی از شایعۀ دروغ، تظاهر، اعراض خصوصی و ملاحظه‌کاری‌ها است و به سبب همین نقش اساسی و قابل اعتماد که این منابع، در اصالت ضبط وقایع ایفا می‌نمایند، از قدیمی‌ترین ایام در جوامع باستانی شناخته و اهمیت آن آشکار بوده است. بنابراین با استفاده از این نوع مدارک، به اشتباهات، پرده‌پوشی‌ها، مجعولات، گزافه‌گویی‌ها و بالاخره ملاحظه‌کاری‌های برخی از تاریخ‌نویسان گذشته می‌توان پی‌برد و حقایق امور را درک و کشف کرد.

این کتاب حاصل بازخوانی یکی از آلبوم‌های محفوظ در گنجینۀ نسخه‌های خطی کتابخانه و موزۀ ملی ملک است که تحت عنوان: «اسناد و مکاتبات و یادداشت‌ها: مجموعه‌ای از عرایض و نامه‌های اشخاص به ناصرالدین‌شاه، با یادداشت‌ها و اوامر او خطاب به اتابک در سال‌های 1300 تا 1303 ق.» و به شمارۀ اموالی 1393.04.05666 ثبت گردیده است. این آلبوم که به صورت مرقع صحافی شده، مشتمل است بر 548 صفحه که از این تعداد 329 صفحه آن اختصاص دارد به مجموعه‌ای از عرایض، گزارش‌ها، تلگراف‌ها، التزام نامه‌ها، صورت حساب‌های جمع و خرج، بروات، صورت‌های جمع و خرج بنایی و غیره که توسط طیف گسترده‌ای از اعضای خانوادۀ سلطنتی از جمله همسران و دختران، پسران، عمه‌ها و عموهای شاه و همچنین تعدادی وزراء و صاحب‌منصبان لشکری و کشوری، به جهات مختلفه همچون تقاضای مساعدت مالی، تقاضای خلعت، رسیدگی به دعواهای ملکی، به ناصرالدین‌شاه نوشته شده است. بخش اعظم این عرایض، توسط میرزاعلی اصغرخان امین‌السلطان به عرض شاه رسیده و تعدادی نیز توسط اشخاص دیگر و بخشی نیز مستقیماً به شخص شاه نوشته شده است. ناصرالدین شاه بر روی هر نامه و در حاشیه، دستوری به جهت رسیدگی به آن عریضه صادر کرده است.

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

درس‌گفتارهای ادبیات جهان؛ از حماسۀ گیلگمش تا هزارتوهای بورخس

درس‌گفتارهای ادبیات جهان؛ از حماسۀ گیلگمش تا هزارتوهای بورخس

گرنت ال‌.وات

این کتاب ترجمۀ درس‌گفتارهای ویدئویی پرفسور گرنت ال. وات، متخصص در آثار شکسپیر، ادبیات انگلیسی، ادبیا

از مشرق پیاله: حافظ در غرب

از مشرق پیاله: حافظ در غرب

رضا قنادان

این نوشتار پژوهشی است دربارۀ مدرنیسم و گستره‌های آن.

منابع مشابه بیشتر ...

تجار و تجارت؛ منتخبی از اسناد تجارتخانۀ اتحادیه

تجار و تجارت؛ منتخبی از اسناد تجارتخانۀ اتحادیه

به کوشش منصوره اتحادیه، رقیه آقابالازاده شللو

دورۀ زمانی که این اسناد دربر می‌گیرد، دورۀ گذار است از یک سیستم اقتصادی ـ مالی کهنه که در انقلاب مشر

فرهنگ‌پذیری ایرانیان و عیلامیان: آغاز امپراتوری هخامنشی

فرهنگ‌پذیری ایرانیان و عیلامیان: آغاز امپراتوری هخامنشی

ووتر هنکلمن

این کتاب دربرگیرندۀ ترجمۀ سه مقاله از پژوهشگر هلندی ووتر هنکلمن است که به فرآیند فرهنگ‌پذیری میان مه

دیگر آثار نویسنده

روزنامه خاطرات ناصرالدین شاه (ربیع الثانی 1282 تا ربیع الاول 1283) به انضمام سفرنامه مازندران

روزنامه خاطرات ناصرالدین شاه (ربیع الثانی 1282 تا ربیع الاول 1283) به انضمام سفرنامه مازندران

به کوشش مجید عبدامین

این کتاب حاصل استنساخ بخشی (از صفحه 150 الی 312) از آلبوم شمارۀ 97 از مجموعه آلبوم‌های بیوتات است که