۸۸۰
۶۰
سیاه درخشش یک نا ـ رنگ

سیاه درخشش یک نا ـ رنگ

پدیدآور: آلن بدیو ناشر: مشکیتاریخ چاپ: ۱۳۹۷مترجم: فرید دبیرمقدم مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۵۰۰شابک: 0ـ3ـ98439ـ600ـ978تعداد صفحات: ۱۲۰

خلاصه

این کتاب در میان کتاب‌های کوچکی که از آلن بدیو در سال‌های اخیر منتشر شده منحصربه‌فرد است. این کتاب از ابتدا به قصد خوانده شدن نوشته شده است. این خصلت مکتوب متن امکان فرمی از نوشتن و فکر کردن را در اختیار بدیو گذاشته که تا آنجا که در اطلاع است در آثار او بی‌سابقه است.

معرفی کتاب

برای دیدن بخشی از صفحات کتاب، لینک فایل پی دی اف (pdf) را ببینید.

 

این کتاب در میان کتاب‌های کوچکی که از آلن بدیو در سال‌های اخیر منتشر شده منحصربه‌فرد است. این کتاب از ابتدا به قصد خوانده شدن نوشته شده است. این خصلت مکتوب متن امکان فرمی از نوشتن و فکر کردن را در اختیار بدیو گذاشته که تا آنجا که در اطلاع است در آثار او بی‌سابقه است.

قطعه‌نویسی. این کتاب شامل بیست‌ویک قطعۀ کوتاه در چهار بخش است. این قطعات نثری موجز و طنزی ظریف دارند و ترکیبی‌اند از خاطرات شخصی و تأملاتی فلسفی دربارۀ سیاه. این فرم از آن جهت جالب‌توجه است که یکی از ویژگی‌هایی که بدیو را از گفتارهای فلسفی رایج متمایز می‌سازد «خصلت نظام‌مند و منسجم تفکر فلسفی او و تلاش او برای ساختن یک دستگاه فلسفی است».

نیچه در «فراسوی نیک و بد» با همان لحن تحریک‌آمیز همیشگی‌اش، ادعایی غریب در مورد رابطۀ فلسفه و خاطرات شخصی فیلسوفان مطرح می‌کند: «رفته‌رفته بر من روشن شده است که هر فلسفۀ بزرگ تاکنون چه بوده استک چیزی نبوده است جز اعترافات شخصی مؤلفش و نوعی خاطره‌نویسی ناخواسته و نادانسته». بدیو در بخش اول این کتاب، «کودکی و جوانی»، پیچی به این ادعای نیچه می‌دهد و خواسته و دانسته دست به خاطره‌نویسی می‌زند، آن‌هم با محوریت رنگ سیاه. اما این خاطرات از جنس نوستالژی‌های مرد سالخورده‌ای نیستند که در حسرت دوران طلایی از‌دست‌رفته‌اش می‌سوزد و حتمیت بی‌رحم زمانه دفتر خوش ایام شبابش را ورق زده است. این خاطرات سرشارند از سرخودگی، یأس، اضطراب و سردرگمی که همگی‌شان در ذهن نویسنده با سیاه پیوند خورده‌اند. بنابراین، یک وجه شخصی کار بدیو در این کتاب احضار خاطرات سیاه و نوعی جن‌گیری از وجه سیاه آنهاست. در اینجا سیاه کرکردی همچون استعارۀ نیزۀ تلفوس دارد: همان چیزی که زخم زده همان هم درمان می‌کند. طرفه آنکه به گفتۀ کارل کرنی، متخصص مجار در فقه‌اللغه کلاسیک و از بنیان‌گذاران مطالعات مدرن در اساطیر یونان، تلفوس در زبان یونانی باستان به معنای «بسیار درخشنده» است. از این رو، استعارۀ تلفوس در ارتباط با عنوان این کتاب مؤکد نیز می‌شود. این کارکرد سیاه شبیه همان کارکردی است که طنز سیاه در مواجهه با سیاهی مرگ دارد و بدیو در یکی از قطعات این کتاب به آن می‌پردازد. در یک کلام، گویی برای درمان زخم‌های روحی‌ای که سیاه برجای گذاشته باید دوباره به‌سراغ خود سیاه رفت.

پس از بخش اول، بدیو در ادامۀ کتاب صورتی فلکی در آسمان سیاه می‌سازد و از جایگاهی که نظاره‌گر این آسمان است خطوطی فرضی برحسب ذوق یا ضرورت میان پدیده‌های مختلف مرتبط با سیاه ترسیم می‌کند ـ از پرچم و لباس کشیشان و کلاه سیلندر گرفته تا سیاه‌چاله‌ها و حیوانات سیاهرنگ. شاید جذاب‌ترین ویژگی این صورت فلکی وفور ارجاعات ادبی در کل کتاب است، از ویکتور هوگو و پل والری گرفته تا استفان مالارمه و اِمه سزر. بدیو همواره بر نقش تعیین‌کنندۀ ادبیات در شکل‌گیری فلسفه‌اش تأکید داشته است و حتی در اواخر کتاب «منطق جهان‌ها» اعلام می‌کند که تمام فلسفه‌اش شاید تلاشی بوده برای فهم آثار بکت و مالارمه.

اما بدیو در این کتاب برخوردی متمایز از کتاب‌های دیگرش با ادبیات دارد. به گفتۀ ژان‌ژاک لوسِرکل در کتاب بدیو و دلوز ادبیات می‌خوانند، شیوۀ خوانش بدیو از شعر بدین نحو است که «نثر نهفته»ی شعر را پیدا می‌کند و سپس از این نثر نهفته به شعر باز می‌گردد تا شعر را از آن دستگاه معظم فلسفی خود کند. در این کتاب آثار ادبی از آنِ دستگاه فلسفی او نمی‌شوند، بلکه نثرش را پربارتر می‌کنند و نگاه تیزبین شاعران راهنمای او می‌شوند تا روی دیگر سیاه را ببیند. این تمایز به احتمال قوی ریشه در این دارد که بدیو در این کتاب به‌دنبال شرح و بسط دستگاه فلسفی خود نیست و کتاب خصلتی نظام‌مند به معنای متعارف کلمه را در تفکر دنبال نمی‌کند.

کار بدیو در این کتاب سطح دیگری نیز دارد: نوعی اعادۀ حیثیت از سیاه می‌کند، آن‌هم در زمانه‌ای که پرچم «دزدان صحرایی داعش» به رنگ سیاه است، پرچمی که بر فراز گردن‌زنی‌های دسته‌جمعی‌شان به اهتزاز درمی‌آید. همان‌گونه که بدیو در سرتاسر کتاب اشاره می‌کند، مدت‌های مدیدی است که سیاه نماد و تداعی‌گر غیاب نورف ناپاکی، ارتجاع، مرگ، اندوه، نیهیلیسم، جادوگران، سیاه‌پوشان هوادار موسولینی، موجودات بدشگونی همچون کلاغ‌ها و ... است. در این پس‌زمینه، بدیو می‌کوشد روی دیگر سیاه را برجسته سازد و چهرۀ اهریمنی‌ای را که انسان به ان بخشیده بزداید: سیاهی ریشه‌های درختان که مولد حیات و سرسبزی طبیعت است، پیوند سیاه با میل بشری و نقش آن در شکل‌گیری ابژۀ میل، وقار و سادگی بی‌تکلف لباس سیاه، خصلت التیام‌بخش طنز سیاه در مواجهه با مرگ عزیزان‌مان و ... شاید مهم‌ترین اعادۀ حیثیت از سیاه در دسته‌بندی انسان‌ها براساس رنگ پوست‌شان روی می‌دهد.

در قطعۀ آخر کتاب، «ابداعی از سوی سفیدپوستان»، بدیو دست روی یکی از زخم‌های کهنۀ تمدن غرب می‌گذارد: مسئلۀ سیاه‌پوستان. این قطعه، طولانی‌ترین قطعۀ کتاب است با مروری بر سرگذشت سیاه‌پوستان از بردگی تا شکل‌های گوناگون مبارزات آنها از زمان توسن لوورتور در اواخر قرن هجدهم تا جنبش‌ها و چهره‌های انقلابی قرن بیستم در افریقا، فرایند طولانی انحلال دیالکتیک سیاه ـ سفید را در جهت کلی‌گرایی سیاسی دنبال می‌کند. به‌زعم بدیو، سیاست رهایی‌بخش نمی‌تواند هیچ ارتباطی با رنگ‌ها داشته باشد و «بشریت فی‌نفسه فاقد رنگ است».

فهرست مطالب کتاب:

یادداشت مترجم فارسی

یادداشت مترجم انگلیسی

* کودکی و جوانی

سیاه نظامی

زنگ نیمه‌شب

سگ سیاه در تاریکی

دوات

گچ و ماژیک

سردرگمی‌ها

* دیالکتیک سیاه

ابهامات دیالکتیکی

روح‌های سیاه

ماورای سیاه سولاژ

پرچم‌ها

سرخ و سیاه و سفید و بنفش

استاندال: سرخ و سیاه

میل سیاه به سیاهی/ میل سیاه سیاهی

* پوشش

طنز سیاه، یا سیاه در برابرسیاه

ظاهربیرونی

* فیزیک، زیست‌شناسی و انسان‌شناسی

سیاه استعاری کیهان

سیاهی پنهان گیاهان

سیاه حیوانات

ابداعی از سوی سفیدپوستان

* یادداشت‌ها

* نام‌نامۀ گزیده

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

مثنوی معنوی از نگاهی دیگر

مثنوی معنوی از نگاهی دیگر

سید‌علی‌محمد سجادی

نویسنده در این کتاب کوشیده تا گسستگی‌های ظاهری در این اثر کبیر را باز نماید و فهمی استوارتر از آن ار

جنسیت و قدرت در دیوارنگاره‌های صفوی

جنسیت و قدرت در دیوارنگاره‌های صفوی

حکیمه طاهر

موضوع این پژوهش مطالعه منابع تصویری دورۀ صفویه با روش تحلیل گفتمان فوکویی بر مبنای ساخت‌گرایی اجتماع

منابع مشابه

تربیت به کمک داستان؛ در خانه و مراکز آموزشی و تربیتی

تربیت به کمک داستان؛ در خانه و مراکز آموزشی و تربیتی

حسن دولت‌آبادی

عناصر نمایشی و داستان در مراسم و آیین‌های همۀ فرهنگ‌ها و جوامع ابزاری است برای آموزش، پیشگیری از نار

شادی گوهر شاهوار شاهنامه: بررسی روان‌شناسانۀ غم و شادی در شاهنامه فردوسی

شادی گوهر شاهوار شاهنامه: بررسی روان‌شناسانۀ غم و شادی در شاهنامه فردوسی

کامبیز فتحی لوشانی

نویسنده در این کتاب به بررسی غم و شادی در شاهنامه پرداخته و عوامل ایجاد و انعکاس آنها را در شاهنامه

دیگر آثار نویسنده

در ستایش عشق؛ گفتگوی نیکولا تخیونگ با آلن بدیو

در ستایش عشق؛ گفتگوی نیکولا تخیونگ با آلن بدیو

آلن بدیو

آلن بدیو در این کتاب که حاصل گفتگوی او با نیکولاس تخیونگ است، به‌صراحت نظریات و آرای خود را در باب ع

در باب بکت

در باب بکت

آلن بدیو به گردآوری آلبرتو توسکانو

این کتاب گردآوری مقالات آلن بدیو دربارۀ ساموئل بکت است که اصل آن به زبان فرانسه بوده و از زبان انگلی