۲۵۵
۹۵
تاریک‌خانه تاریخ (دو جلد)

تاریک‌خانه تاریخ (دو جلد)

پدیدآور: مریم صادقی گیوی ناشر: نگاه معاصرتاریخ چاپ: ۱۳۹۷مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۱۰۰۰شابک: 1ـ10ـ6189ـ622ـ978 تعداد صفحات: ۲۰۴+۲۹۲

خلاصه

مبنا و هدف اصلی تألیف این کتاب تناقضات بسیاری است که در تاریخ‌ها و تاریخ‌پژوهی‌ها وجود دارد؛ همین امر باعث شده که اغلب، ارزیابی‌های نادرست و ناقصی به ویژه در این سال‌ها به طور مدام صورت گیرد و منتشر شود؛ بدون اینکه کسی یا کسانی متعرض این رویکرد نادرست و غیرعلمی شوند و البته این روند همچنان ادامه دارد.

معرفی کتاب

برای دیدن بخشی از صفحات کتاب، لینک فایل پی دی اف (pdf) را ببینید.

 

مبنا و هدف اصلی تألیف این کتاب تناقضات بسیاری است که در تاریخ‌ها و تاریخ‌پژوهی‌ها وجود دارد؛ همین امر باعث شده که اغلب، ارزیابی‌های نادرست و ناقصی به ویژه در این سال‌ها به طور مدام صورت گیرد و منتشر شود؛ بدون اینکه کسی یا کسانی متعرض این رویکرد نادرست و غیرعلمی شوند و البته این روند همچنان ادامه دارد. متون تاریخی رویدادهای ثابتی را گزارش کرده‌اند؛ ولی متن و گزارش‌ آنها با یکدیگر اختلافات و تناقضات بسیار دارد. موضوع مشترک تمام مورخین، تاریخ پیش و یا پس از اسلام است. هر مورخی بنا به ذهنیت و خاستگاه اندیشۀ خود رویدادی را روایت کرده ولی این روایت‌ها با یکدیگر متناقض است.

این کتاب در دو جلد در پاسخ به دو سؤال اصلی نوشته شده است: علل تناقضات در روایت رویدادهای تاریخی چیست؟ مهم‌ترین تناقضات تاریخی کدامند؟ پرسش‌های فرعی هم وجود دارد از قبیل: تاریخ‌نویسی چه ویژگی‌هایی دارد؟ مهمترین رویکردهای تاریخ‌‌نویسی در علم تاریخ و در جهان چیست؟ رویکردهای گوناگون تاریخ‌نگاری در ایران چه پیامدهایی داشته است یعنی متون تاریخی چگونه نوشته شده و مهمترین مبانی تاریخ‌های ایران چه هستند؟

رویکرد این پژوهش تحلیل انتقادی است و تفکر انتقادی در باب تاریخ، لازم‌ترین کارها است. هدف از تفکر نقادانه آن است که وجوه و ابعاد گوناگون یک مسئله به دور از تمایلات شخصی و پیش‌زمینه‌های ذهنی مورد بررسی قرار گیرد. تفکر نقادانه عبارت از آگاهی از موضوع براساس منابع درست و ارزیابی به دور از پیش‌زمینه‌های ذهنی همراه با سؤال‌های نقادانه و منطقی و یافتن پاسخ مناسب بدان‌ها است. برای انتقاد باید بر بالاترین پله و بلکه در قلۀ مسئله ایستاد و تمام مسائل را با دیدگاهی فرامکانی و فرازمانی بررسی و تفسیر و تأویل کرد. هر قدر اطلاعات ما دربارۀ اثر موضوع نظر بیشتر و کامل‌تر باشد، پیچیدگی آن بهتر درک می‌شود؛ در نتیجه بهتر می‌توانیم ابعاد را درک و قضاوت کنیم.

چون مورخین ایرانی تعریفی کامل و جامع از تاریخ نداشته‌اند بنا به نظرات و معلومات خود حقایق و واقعیت‌های تاریخی را در آن شیوه که خود پذیرفته‌اند روایت کرده‌اند که بعضاً با شیوۀ علمی منافات دارد؛ لذا نتیجۀ حاصل از این کنکاش‌ها با یکدیگر متفاوت و گاه متناقض شده است، یعنی متون تاریخی وقتی با رویکرد‌های گوناگون نوشته می‌شود، برخی روایات و واقعیت‌ها و رخداد‌ها، مهم و برخی دیگر فرعی و غیر مهم تلقی می‌شوند؛ لذا هر نویسنده‌ای بنا به نظر خود روایتی را می‌آورد که از نظر مورخی دیگر آن رویداد مطلقاً ارزش روایت ندارد. لذا پیستی و چرایی تاریخ، روش‌ها و رویکرد‌های تاریخ‌نویسی ناگفته مانده است. در این میان البته بشتر، نویسندگان غربی سخن گفته‌اند و نویسندگان ایرانی بدون پاسخ به این پرسش مهم تاریخ نوشته‌اند.

هدف اصلی از نگارش این دو مجلد آن است که رویکردها و تناقضات و مبهمات تاریخی را بررسی نماید. بیان ناگفته‌ها و آشکار ساختن مبهمات باعث می‌شود که ارزیابی خوانندگان نسبت به شخصیت‌ها و رویدادهای تاریخی کامل‌تر و درست‌تر و تاریخ‌پژوهی در ایران دقیق‌تر و مستند‌تر و تا حد امکان بی‌طرفانه‌تر باشد. هر چه مبانی پژوهش‌ها از عیوب روش شناختی و محتوایی پیراسته‌تر باشد، محصولات آن شفاف‌تر و ارزیابی‌ها و نظرات، منطقی‌تر و مستدل‌تر خواهد بود. آن چه در این کتاب آمده اغلب با گفتمان رایج از رویداد‌های تاریخی متفاوت است و خوانندگان در این کتاب روایت‌هایی را خواهند خواند که با آثار دیگر متناقض و یا تکمیل‌کنندۀ آنها است؛ یعنی نوری بر ناگفته‌ها و تاریک‌خانۀ تاریخ افتاده و آن چه روشن شده در این اثر بازتاب یافته است.

قلمرو زمانی این پژوهش بسیار گسترده است و از نخستین خلیفۀ عباسی تا پایان دورۀ سلجوقیان را در برمی‌گیرد. چون موضوع این پژوهش بسیار گسترده بود و امکان گنجایش آن در یک کتاب میسر نبود لذا این پژوهش در دو جلد تنظیم و نوشته شده: مجلد نخست دربارۀ کلیات مسائل تاریخ‌نگاری شامل: تعاریف، رویکردهای تاریخ‌نگاری جهان و ایران و اسلام و آسیب‌های متون تاریخی در ایران و اسلام است و مجلد دوم بررسی و تبیین تناقضات متون تاریخی از ابتدای تاریخ ایران تا پایان دورۀ سلجوقیان است.

فهرست مطالب کتاب:

جلد اول:

تقدیر و تشکر

فصل اول: کلیات

فصل دوم: مفهوم تاریخ و رویکردهای تاریخ‌نگاری

جلد دوم:

بخش اول: کلیات بحث

بخش دوم: تبیین تناقضات تاریخی

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

مثنوی معنوی از نگاهی دیگر

مثنوی معنوی از نگاهی دیگر

سید‌علی‌محمد سجادی

نویسنده در این کتاب کوشیده تا گسستگی‌های ظاهری در این اثر کبیر را باز نماید و فهمی استوارتر از آن ار

جنسیت و قدرت در دیوارنگاره‌های صفوی

جنسیت و قدرت در دیوارنگاره‌های صفوی

حکیمه طاهر

موضوع این پژوهش مطالعه منابع تصویری دورۀ صفویه با روش تحلیل گفتمان فوکویی بر مبنای ساخت‌گرایی اجتماع