۲۳۶
۷۵
چنین گفت حافظ

چنین گفت حافظ

پدیدآور: بهمن انصاری ناشر: آرونتاریخ چاپ: ۱۳۹۷مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۱۲۰۰شابک: 8ـ536ـ231ـ964ـ978 تعداد صفحات: ۹۰

خلاصه

این کتاب کوشیده است تا این‌بار حافظ را نه فقط از دیدگاه ادب و عرفان، که از دو دیدگاه تاریخی و فلسفی مورد بررسی قرار داده و شخصیت جاودانۀ او را در آیینۀ تاریخ و فلسفه، تحلیل نماید.

معرفی کتاب

برای دیدن بخشی از صفحات کتاب، لینک فایل پی دی اف (pdf) را ببینید.

 

به‌یقین هجوم مغول به ایران و بیش از یک قرن حاکمیت ایلخانان بر این مرزوبوم، دگرگونی‌های چندی در خود داشت که بازار شعر و ادب نیز بی‌نصیب نماند. کما اینکه به نظر می‌رسد عرصۀ شعر و شاعری غنای دیگر یافت و از رخوت و سستی آن کاسته شد. شاعران عصر ایلخانی با هدف مهار رفتارهای غیرمدنی مغولان، آستین همت بالا زده و نقش روشنگرانی را بر عهده گرفتند که رسالتی آگاهانه به دوش می‌کشیدند. از این‌رو از جمله ویژگی‌های مهم ادبیات عصر ایلخانی، وجه اخلاقی و اجتماعی آن بود که در نظم و نثر بزرگانی چون شیخ اجل سعدی شیرازی و مولانا جلال‌الدین بلخی مجال بروز یافت. وجه انتقادی شعر عهد ایلخانی، مصادیق خود در نقد صریح سلوک مغول را در شعر بزرگانی چون پوربهای جامی و سیف فرغانی نشان داد. وجه حماسی شعر به عنوان مصداق احیا و تجلی هویت ایرانی، در شاهنامه‌های منظوم این عهد اعم از ظفرنامه مستوفی، شهنشه‌نامه غازانی اژدری و تاریخ منظوم چنگیزخانی احمدتبریزی جلوه کرد و وجهی دیگر و کارآمدتر در زبان طنز و احیاناً هزل و هجو عبید زاکانی خود را علم نمود. در این میان اما بازار مکارۀ تغزل، رونقی دیگر گرفت و در بیان شیوای خداوندگار ادب، خواجه حافظ شیرازی به اوج شکوفایی و حلاوت رسید.

سخن راندن از «حافظ»، سخن راندن از یک فرهنگ پربار است. غزل حافظ، قرن‌هاست که روشن‌بخش جان و دل ایران و ایرانی است. اشعاری بلیع که در هر آشیانه، عروسِ محفل ذوق و ادب بوده و جادوی تسخیرکنندۀ اعتقاد و ایمان مردم می باشد. شعر حافظ را عالم و جاهل و عارف و عامی و صوفی و فیلسوف، زیر لب زمزمه کرده و در هر منزلی، اشعار او زینت‌بخش دل مردمان است.

نویسنده در این کتاب کوشیده شده است تا این‌بار حافظ را نه فقط از دیدگاه ادب و عرفان، که از دو دیدگاه تاریخی و فلسفی مورد بررسی قرار داده و شخصیت جاودانۀ او را در آیینۀ تاریخ و فلسفه، تحلیل نماید. بخش نخستین این پژوهش، شامل بررسی زمانه و عصر حافظ، اوضاع شیراز در دوران زندگانی او، مناسبات خواجه با دودمان‌های «آل اینجو»، «آل مظفر» و حکام و فرمانروایان آن با اشعار خواجه، می‌باشد. در ادامه، به زندگی شخصی حافظ پرداخته شده، زن و فرزند، اوضاع معیشتی، فراگیری علوم و مذهب حضرت لسان‌الغیب مورد تحقیق و پژوهش قرار گرفته و سرانجام در بخش پایانی این جستار، گذری بر فلسفه، اندیشه، جهان‌بینی و هنر خواجه حافظ شیرازی ـ بر پایۀ اشعارش ـ شود و تلاش شده تا نگرش وتفکر وی بازشناسی و بازسازی گردد.

برای تحقیق در زندگانی حافظ، مهم‌ترین منبع همانا غزلیات اوست که خواجه به شیوۀ هنرمندانه اوضاع زمانه و روزگار خویش را به زبان رمز در لابه‌لای اشعار خود بیان کرده است. اما به هر حال تلاش شده از منابع تاریخی دست اول مربوط به سده‌های هشت و نه هجری و همچنین پژوهش‌ها و آثار دیگر اساتید بهره لازم برده شود.

فهرست مطالب کتاب:

* مقدمه

* دیباچه

* حافظ در آیینه تاریخ

عصر حافظ

تاریخ محلی شیراز در قرن هشت هجری

زندگی حافظ

* حافظ در آیینه ادبیات و فلسفه

حافظ در گلستان ادب

جهان‌بینی حافظ

* سخن پایانی

منابع و مآخذ

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

احیاگر میراث: یادنامه استاد عبدالله نورانی

احیاگر میراث: یادنامه استاد عبدالله نورانی

گروه نویسندگان به اهتمام احد فرامرز قراملکی و همکاری مستانه کاکایی

این کتاب دربرگیرندۀ مجموعه مقالاتی است که به پاسداشت تلاش‌های علمی استاد عبدالله نورانی فراهم آمده ا

زندگی در بهروزی و کوتاهی زندگی / سنک (سنکا)

زندگی در بهروزی و کوتاهی زندگی / سنک (سنکا)

سنکالوسییوس آنیوس

این کتاب ترجمۀ دو کتاب از سِنِک است که در یک کتاب گردآوری شده است.

منابع مشابه بیشتر ...

دلدادگی و خنیاگری در شاهنامه؛ بررسی ساختار و درون‌مایه داستان‌های دلدادگی و خنیاگری شاهنامه

دلدادگی و خنیاگری در شاهنامه؛ بررسی ساختار و درون‌مایه داستان‌های دلدادگی و خنیاگری شاهنامه

حسن نصیری جامی

این کتاب از خوش‌ترین و سرخوش‌ترین بخش‌های شاهنامه سخن می‌گوید؛ از داستان‌های دلدادگی و خنیاگری. می‌خ

امیرهوشنگ ابتهاج (هـ.ا. سایه)؛ شاعری که باید از نو شناخت

امیرهوشنگ ابتهاج (هـ.ا. سایه)؛ شاعری که باید از نو شناخت

حسن گل‌محمدی

این کتاب در مرحلۀ اول به منظور نقد، بررسی و روشنگری درست و بدون تعصب و غرض در جهت شناخت واقعی ریشه‌ه

دیگر آثار نویسنده

اساطیر ایرانی

اساطیر ایرانی

بهمن انصاری

کوشش نگارنده در این کتاب بر آن بوده تا با نگرشی بر ریشه‌های کهن‌سال فرهنگ ناب ایران‌زمین، پاره‌های م