۲۹۴
۱۰۴
روزنامۀ خاطرات ناصرالدین شاه قاجار (از ربیع‌الاول 1310 تا جمادی الاول 1312 ق)

روزنامۀ خاطرات ناصرالدین شاه قاجار (از ربیع‌الاول 1310 تا جمادی الاول 1312 ق)

پدیدآور: ناصرالدین شاه قاجار مصحح: مجید عبدامین ناشر: بنیاد موقوفات دکتر افشار با همکاری نشر سخنتاریخ چاپ: ۱۳۹۷مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۱۱۰۰شابک: 8ـ82ـ5942ـ600ـ978 تعداد صفحات: ۳۲+۸۲۱

خلاصه

روزنامه‌های خاطرات ناصرالدین شاه قاجار یکی از مهم‌ترین منابع دست اول برای بررسی و واکاوی اوضاع اجتماعی و فرهنگی دوران قاجار است.

معرفی کتاب

برای دیدن بخشی از صفحات کتاب، لینک فایل پی دی اف (pdf) را ببینید.

 

آنچه از تاریخ به یادگار می‌ماند، هویتی است برای آینده و اسناد تایخی، هویتی است مستند و ارزشمند برای درک بهتر دوران گذشته و ترسیم آنچه امروز می‌خواهیم و آینده‌ای که می‌تواند روشن و امیدبخش باشد. خاطرات روزانه و سفرنامه‌های رجال سیاسی، همواره به عنوان اسنادی تاریخی، مددرسان پژوهشگران عرصۀ تاریخ معاصر بوده و توانسته پاسخگوی بخشی از حجم انبوه پرسش‌های پیش رو باشد.

استقبال شایان توجه پژوهشگران و علاقمندان به تاریخ معاصر ایران، از یک‌سو نشانۀ رشد روحیۀ تحقیق و پرسشگری و از طرف دیگر نشان علاقمندی ایشان به استفاده از اسناد و مدارک مکتوب، به عنوان منابع دست اول برای تحقیقات تاریخی است. بی‌شک غور و بررسی در احوال گذشتگان و آگاهی از عقاید و آراء ایشان، سبب آگاهی مضاعف، عبرت‌آموزی و درک بهتر علل و عوامل موفقعیت‌ها و عدم کامیابی‌های کشور عزیزمان خواهد بود.

این کتاب حاصل تحقیق و پژوهش بر روی بخشی از اسناد گرانبهای موجود در گنجینۀ ارزشمند اسناد تاریخی کاخ گلستان است که نمایانگر گوشه‌ای از نفایس نهفته در دل مخازن این مجموعه است. اسناد این مجموعه از جمله داشته‌های پرارزشی است که تاریخ و مردمان برهه‌ای از زمان و بسیاری از وقایع مهم تأثیرگذار دوران گذشته و معاصر را به تصویر می‌کشد و منبعی قابل توجه برای مورخان، پژوهشگران و اهالی فرهنگ، هنر و ادبیات ایران و جهان می‌باشد.

روزنامه‌های خاطرات ناصرالدین شاه قاجار یکی از مهم‌ترین منابع دست اول برای بررسی و واکاوی اوضاع اجتماعی و فرهنگی دوران قاجار است. از این پادشاه هزاران برگ سند و ده‌ها آلبوم از مکاتبات و یادداشت‌های متفرقه باقی مانده است، اما هیچ‌کدام از آنها ارزش خاطراتی را که او به طور مستمر و روزانه نوشته است ندارد.

این واقعیت که ناصرالدین‌شاه قاجار، در زمینۀ خاطره و خاطره‌نویسی، یکی از پیشگامان این عرصه بوده و با بهره‌مندی از قلمی توانا و ذهنی پویا، و با دقت نظر عالی، آثار بسیار ارزشمندی را که تماماً حاصل تجربیات و مشاهدات زندگی خویش است، برای ماندگاری در تایخ ساخته و پرداخته است، از دید صاحب‌نظران عرصۀ تاریخ دور نمانده است و همگی به این واقعیت اذعان نموده‌اند. اهمیت این یادداشت‌ها به جهت درک و آشنایی با مسائل جامعه‌شناختی و مناسبات فرهنگی و اجتماعی از جایگاه ممتازی برخوردار است. بدیهی است که این آگاهی‌ها برای اهل تحقیق و پژوهشگران مسائل تاریخ معاصر و به ویژه تاریخ عصر قاجار مفید و قابل استفاده خواهد بود. اطلاعات فراوان شهرهای ایران، رویدادهای تاریخی، آداب و رسوم مردم، مراسم عزاداری و تعزیه و برگزاری جشن‌ها و آئین‌های ملی و مذهبی، همچون مراسم عید نوروز و برگزاری انواع و اقسام مراسم روضه‌خوانی و شبیه‌خوانی، آشنایی با بسیاری از شخصیت‌ها و رجال سیاسی و ادارۀ ولایات و مناسبات اجتماعی و فرهنگی، از جمله مقولاتی است که در این خاطرات به وفور یافت می‌شود و مهم‌ترین مآخذ دربارۀ تاریخ دورۀ قاجار محسوب می‌شود.

این کتاب حاصل استنساخ یکی از چندین آلبوم موجود در مرکز اسناد تاریخی کاخ گلستان است که در آن ناصرالدین‌شاه به شرح وقایع روزانۀ خود در دورۀ زمانی از ربیع‌الاول 1310 تا جمادی‌الاول 1312 ق. می‌پردازد. بخش عمدۀ کتابت این آلبوم توسط چهار تن از نزدیکان ناصرالدین شاه یعنی حاجی ابوالحسن‌خان فخر‌الملک، میرزا مهدی‌خان غفاری آجودان مخصوص، میرزااحمدخان مشیرحضور و به‌ندرت توسط محمدباقرخان ادیب‌الملک صورت گرفته است. در این میان تحریر و حاشیه‌نویسی بخش‌های فراوانی از کتاب نیز توسط شخص شاه انجام شده. در اندک مواردی توسط فخرالدوله دختر شاه و در چند مورد نیز به خط برخی از زنان حرم کتابت شده است. به جهت آگاهی خوانندگان، نمونه‌هایی از خط کاتبین در بخش تصاویر آورده شده است.  

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

احیاگر میراث: یادنامه استاد عبدالله نورانی

احیاگر میراث: یادنامه استاد عبدالله نورانی

گروه نویسندگان به اهتمام احد فرامرز قراملکی و همکاری مستانه کاکایی

این کتاب دربرگیرندۀ مجموعه مقالاتی است که به پاسداشت تلاش‌های علمی استاد عبدالله نورانی فراهم آمده ا

سفرنامه جنوب ایران

سفرنامه جنوب ایران

بابن وهوسۀ فرانسوی

یکی از سفرنامه‌هایی که در گنجینه خطی صارم‌الدوله‌ موجود است، سفرنامه مسیو بابن فرانسوی است. وی حاصل

منابع مشابه بیشتر ...

تاریخ جنگل

تاریخ جنگل

صادق مهرنوش به کوشش محمد کلهر

«تاریخ جنگل» صادق مهرنوش یکی از اولین تلاش‌هایی است که بعد از سقوط حکومت رضاشاه در شهریور 1320 و باز

اوراق ایرانی؛ خاطرات سفر کلود اَنِه در آغاز مشروطیت

اوراق ایرانی؛ خاطرات سفر کلود اَنِه در آغاز مشروطیت

کلود اَنِه

این کتاب گزارشی از دومین و سومین سفر کلود اَنِه به ایران است که در سال‌های 1909 و 1910 میلادی صورت گ

دیگر آثار نویسنده بیشتر ...

دست‌نوشته‌های ناصرالدین شاه قاجار از سفر و شکار در فیروزکوه (محرم الی ربیع‌الاول 1282)

دست‌نوشته‌های ناصرالدین شاه قاجار از سفر و شکار در فیروزکوه (محرم الی ربیع‌الاول 1282)

ناصرالدین شاه قاجار

این کتاب همان‌طور که از اسمش بر می‌آید حاوی دست‌نوشته‌های ناصرالدین شاه از سفر و شکار در فیروزکوه اس