۷۸۶
۳۸۶
محسن هشترودی: شاعر و ادیب

محسن هشترودی: شاعر و ادیب

پدیدآور: کامیار عابدی ناشر: مرواریدتاریخ چاپ: ۱۳۹۷مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۵۵۰شابک: 4ـ561ـ191ـ964ـ978 تعداد صفحات: ۲۱۱

خلاصه

هشترودی علاوه بر ریاضیات، فیزیک، ستاره‌شناسی و مانند آنها به حوزۀ علوم انسانی هم بسیار علاقه‌مند بود. از وی در زمینۀ شعر و نقد ادبی و هنری آثاری برجای مانده است.

معرفی کتاب

برای دیدن بخشی از صفحات کتاب، لینک فایل پی دی اف (pdf) را ببینید.

 

محسن هشترودی (1286 ـ 1355) در تبریز چشم به جهان گشود. پدرش شیخ اسماعیل هشترودی، در دورۀ دوم مجلس شورای ملی ایران یکی از نمایندگان منتخب تبریز بود. از این‌رو، فرزندانش محمدضیاء و محسن دوره‌های تحصیلی را در پایتخت گذراندند. محسن هشترودی در دبستان‌های اقدسیه و سیروس و دبیرستان دارالفنون درس خواند. پس از مدتی تحصیل دانشگاهی نیمه‌کاره در ایران و فرانسه سرانجام، با شایستگی در دارالمعلمین عالی و دانشگاه سوربن دوره‌های کارشناسی و دکتری رشتۀ ریاضی را به پایان رساند. در سال‌های 1316 ـ 1348 16 علاوه بر تألیف آثار در زمینۀ تخصصی خود، به تدریس در دانشکدۀ علوم دانشگاه تهران پرداخت. او در دوره‌ای به ریاست این دانشکده هم رسید. همچنین در آغاز دهۀ 1330 مدتی ریاست دانشگاه زادگاهش، تبریز را بر عهده گرفت.

هشترودی علاوه بر ریاضیات، فیزیک، ستاره‌شناسی و مانند آنها به حوزۀ علوم انسانی هم بسیار علاقه‌مند بود. از وی در زمینۀ شعر و نقد ادبی و هنری آثاری برجای مانده است. وی برادر بزرگ‌تر و نیز غلامحسین رهنما و عبدالعظیم قریب گرکانی را پراهمیت‌ترین راهنمایان خود در یران می‌دانست.

به تشویق دانشجویان، جوانان و اهل علم رغبت داشت. پرمطالعه و خوش­حافظه بود. علاوه بر فارسی و فرانسوی به انگلیسی هم کتاب و مقاله می‌خواند. به گفتن بیشتر می‌گرایید تا نوشتن. اهل گفت‌وگو بود. از دهۀ 1320 در شماری از نشست‌های فکری دانشجویان و دوستانش شرکت داشت.

یکی از شاگردانش «دو خصلت اساسی» را که سبب «ممتاز» بودن او از دیگران می‌شد «واقع‌بینی و بی‌پروایی» می‌دانست. به طور خلاصه از چارچوب‌های سنتی یک دانشمند ریاضی در ایران دوری می‌کرد. علاوه بر داستان‌های علمی ـ تخیلی، داستان کارگاهی/ پلیسی می‌خواند. صدای خوانندگان جوان، ماند باب دیلن، را گوش می‌کرد و می‌پسندید.

هشترودی در سال 1323 با رباب مدیری که ابتدا کارمند بانک، سپس راهنمای تعلیماتی در آموزش و پرورش و سرانجام دبیر دبیرستان بود ازدواج کرد. از نامه‌ای که به همسرش در دست است آشکار است که این ازدواج، بسیار عاشقانه بود است. حاصل این ازدواج سه فرزند بود: فرانک، فریبا و رامین.

محسن هشترودی به روایت دخترش فریبا، در سراسر زندگی «آمیزه‌ای از امید و نومیدی بود، اما بی‌خط فاصله. یعنی به‌ناگاه از اوج امیدواری به دل نومیدی پرتاب می‌شد و تو نمی‌دانستی و نمی‌فهمیدی که این دگرگونی از کدام دل‌آزردگی مایه می‌گیرد. من یقین دارم که اگر پدر باز مسئولیت خانواده را بر شانه‌هایش نمی‌دید، در همان جوانی خودکشی می‌کرد». او قبل از رسیدن به هفتاد سالگی با چهره‌ای بس خسته و پرآژنگ، که او را بسیار سالمندتر از سن واقعی‌اش نشان می‌داد، به سبب عارضۀ قلبی درگذشت. پیکرش را در گورستان بهشت زهرای تهران به خاک سپردند.

در دهه‌های 1300 ـ 1320 دو جریان نو سنت‌گرا و نوگرای اعتدالی با محتوایی رومانتیک و عاشقانه، شاعرانی را که در جست‌وجوی هوایی تازه/ تازه‌تر در شعر فارسی بودند، به خود جلب می‌کرد. محسن هشترودی را نمی‌توان شاعری حرفه‌ای و پیگیر دانست. اما از سروده‌های برجای‌مانده از او می‌توان دریافت که کمابیش به این دو جریان شعری علاقمند و پیوسته بود.  

این کتاب در چهار بخش به زندگی و شعر و تحلیل ­های محسن هشترودی پرداخته است. در بخش اول به زندگی و شعر او از دیدگاه خانواده و آرای او پرداخته شده است. بخش دوم دربرگیرندۀ نوشتارهایی کوتاه و بلند از شاعران و نویسندگان دربارۀ محسن هشترودی است. در بخش سوم گزیده­ ای از اشعار این شاعر معاصر آورده شده است. بالاخره اینکه در فصل پایانی کتاب تحلیل­های ادبی این شاعر گردآوری شده است. این تحلیل­ها دربرگیرندۀ نقدها و سایه­روشن­ های شعر فارسی هستند.

فهرست مطالب کتاب:

پیش‌سخن

بخش 1. محسن هشترودی: شاعر و ادیب

بخش 2. در آیینۀ یادها و آراء

بخش 3. شعرها

بخش 4. تحلیل‌های ادبی

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

فرهنگ فارسی گفتاری

فرهنگ فارسی گفتاری

بهروز صفرزاده

منظور از فارسی گفتاری آن بخش از زبان فارسی معیار ـ یعنی لهجۀ تهرانی ـ است که اهل زبان در گفت‌وگوهای

کتاب مقدس در ادیان جهان

کتاب مقدس در ادیان جهان

هارولد کوارد

این کتاب شامل هفت فصل است که شش فصل آن بررسی متون مقدس در یهودیت، مسیحیت، اسلام، هندوئیسم، سیک و بود

منابع مشابه بیشتر ...

اخبار عارف قزوینی در مطبوعات (از دورۀ قاجار تا عصر حاضر)

اخبار عارف قزوینی در مطبوعات (از دورۀ قاجار تا عصر حاضر)

به کوشش مهدی نورمحمدی

این کتاب به دلیل ارائۀ اطلاعات و آگاهی‌های ارزشمند و منحصربه‌فرد، در تحقیق در احوال و آثار، تدوین کا

حجم‌گرایی و قدرت؛ تحلیل نقش نهادهای قدرت در حیات تاریخی بیانیۀ شعر حجم

حجم‌گرایی و قدرت؛ تحلیل نقش نهادهای قدرت در حیات تاریخی بیانیۀ شعر حجم

علیرضا رعیت حسن‌آبادی

در این کتاب، تأثیر و نقش سه نهاد قدرت رسانه، دانشگاه و نهاد سیاسی حاکم بر حیات تاریخی بیانیۀ حجم‌گرا

دیگر آثار نویسنده بیشتر ...

اندیشه و هنر؛ ویژۀ جلال آل‌احمد

اندیشه و هنر؛ ویژۀ جلال آل‌احمد

به سردبیری ناصر وثوقی با آثار جمعی از نویسندگان به کوشش و مقدمۀ تحلیلی از کامیار عابدی

در دهۀ نخست انتشار «اندیشه و هنر»، آثار آل‌احمد دهم در این نشریه منتشر می‌شد. چنان که می‌دانیم، شهرت

بیژن جلالی، شعرهایش و دل ما

بیژن جلالی، شعرهایش و دل ما

کامیار عابدی

بیژن جلالی که از آغاز دهۀ 1340 به بعد به انتشار سروده‌هایش پرداخت، به‌تدریج به عنوان یکی از شاعران ش