۱۱۶۰
۴۸۷
سن‌پترزبورگ موزیکانچی دارد؛ سن‌پترزبورگ به روایت مسافران دورۀ قاجار

سن‌پترزبورگ موزیکانچی دارد؛ سن‌پترزبورگ به روایت مسافران دورۀ قاجار

پدیدآور: علی‌اکبر شیروانی ناشر: اطرافتاریخ چاپ: ۱۳۹۶مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۱۰۰۰شابک: 5ـ2ـ96884ـ600ـ978 تعداد صفحات: ۲۱۲

خلاصه

این کتاب چهارمین جلد از مجموعۀ «دانای شهر» است که در هر جلد از خلال گزیدۀ سفرنامه‌ها، نگاه ایرانی به هویت یکی از شهرهای دور ترسیم شده است و این کتاب به شهر «سن‌پترزبورگ» اختصاص دارد.

معرفی کتاب

برای دیدن بخشی از صفحات کتاب، لینک فایل پی دی اف (pdf) را ببینید.

 

این کتاب چهارمین جلد از مجموعۀ «دانای شهر» است که در هر جلد از خلال گزیدۀ سفرنامه‌ها، نگاه ایرانی به هویت یکی از شهرهای دور ترسیم شده است و این کتاب به شهر «سن‌پترزبورگ» اختصاص دارد.

بخشی از موسیقی روزمرۀ زندگی‌مان از کلمات جاری بر زبان می‌آید. ما دائم در حال گوش سپردن به صدای خودمان و صدای دیگرانیم؛ حتی در سکوت افکارمان را با صدای خودمان می‌شنویم. مردم به زبان‌های گوناگون سخن می‌گویند و تنوعی که از گویش و لهجۀ هر زبان سراغ داریم با شهرها‌ پیوند می‌خورد. ما بیش از هر صدائی در شهر موسیقی زبان را می‌شنویم. بخشی از انگیزه‌های سفر، گوش‌سپردن به موسیقی متفاوت است؛ موسیقی شهرهای دیگر. سفر ضد عادت به شنیدن موسیقی‌های دائمی است و هم گوش ما را با صداهای دیگر آشنا می‌کند و هم در بازگشت به شهر و دیارمان صداهای خوش‌آهنگ و بدآهنگ را بهتر تفکیک می‌کنیم.

مسافر میلی غریب دارد که صدای شهرهای دیگر را به گوش دیگران برساند. تمامی تجربۀ نابی که از شنیدن موسیقی حتی بدآهنگ شهرهای دیگر برای مسافر به دست آمده قابل انتقال نیست، اما تلاش برای انتقالش پیدایش سفرنامه‌ را رقم زد. شکی نیست که سفرنامه تمامی موسیقی شهر نیست و شکی نیست که مهارت و ذوق سفرنامه‌نویس در انتقال شفاف و رسا یا اعوجاج و ابهام موسیقی شهرها مؤثر است؛ اما سفرنامه‌ها تا اندازه‌ای گوش ما را حساس می‌کنند به موسیقی شهرها. شهر هر چه دورتر در زمان و مکان، موسیقی‌اش متفاوت‌تر. شنیدن نت‌های مختلف پرورندۀ گوش‌سپار به آن موسیقی‌هاست. موسیقی‌ای که از شهر خودمان و از شهرهای دیگر می‌شنویم با درهم‌آمیزی نت‌های بسیاری شکل گرفته که برخی قدیمی‌اند و برخی نو. موسیقی پاریس، استانبول، لندن، سن‌پترزبورگ و بمبئی این روزها با صد سال و دویست سال پیش متفاوت است؛ اما نغمه‌های مشترکی از گذشتۀ این شهرها شنیده می‌شود که قابل گوش‌پوشی نیست. مجموعۀ «تماشای شهر» می‌کوشد موسیقی چند شهر دور را از زمانی دور به گوش برساند تا راهنمایی باشد برای گوش‌سپردن، شنیدن و شیوه‌های شنیدن.

برای شنیدن موسیقی‌ای که مسافران دورۀ قاجار از شهرهای دور ثبت کرده‌اند، نگارنده تلاش کرده بیش از اهتمام به دغدغه‌های صلب و سخت مورخان و پژوهشگران، به روایتی برسد که خواندنش برای مخاطب شیرین و خیال‌انگیز باشد. در این کتاب عادت امروزی خواننده در رسم‌الخط و علائم ویرایشی مراعات شده و همچنین شرح برخی کلمات و جملات مشکل‌ در پایان کتاب افزوده شده که به هیچ عنوان مدعی ارائه تمام معانی کلمه نیست.

مظفرالدین شاه در مورد شهر سن‌‌پترزبورگ چنین می‌گوید: «امروز صبح برخاسته، رفتیم کنار رودخانۀ نیوا که از وسط شهر سن‌پترزبورگ می‌گذرد. تقریباً عرض رودخانه سیصد ذرع می‌شود، چندین پل هم روی رودخانه بسته‌اند، هر پنج دقیقه یک کشتی از وسط رودخانه می‌گذرد ـ خیلی منظر خوشی دارد. این قصر ارمیتاژ که منزل ماست عمارت خیلی ممتازی‌ست و به همین رودخانه نگاه می‌کند. سوار کشته شده، از روی رودخانه رفتیم تا رسیدیم به اسکلۀ کلیسائی که قبور سلاطین روس در آنجاست. از اسکله تا آنجا دویست قدم راه است، از آنجا پیاده به کلیسا رفتیم ـ سرباز طرفین راه ایستاده بود. وارد کلیسا شده، به سر قبر مرحوم امپراتور الکساندر سوم رفتیم و تاج گلی بر سر قبر امپراتور گذاشتیم و سر قبور سایر امپراتوران ماضی فاتحه‌ای خوانده، دسته گلی هم که شاه شهید مبرور ـ نورّالله مضجعه ـ به سر قبر مرحوم الکساندر دویم گذاشته بودند دیدیم». (ص 185)

ناصر‌الدین شاه درباره این شهر چنین می‌گوید: «در حاجی طرخان و مسکو و سن‌پترزبورگ توی شهر و کوچه‌ها کبوتر چاهی زیاد بی‌اینکه از آدم فرار کنند راه می‌رفتند. از چیزهایی که در روسیه خیلی دیده شد کالسکه در سن‌پترزبورگ بسیار و راه آهن اسبی در کوچه‌ها، زیاد بود. سگ‌های بزرگ و کوچک بسیار خوب هم خیلی دیده شد». (ص 40)

میرزا صالح درباره آب و هوای سن پترزبورگ چنین می‌گوید: «و اما هوای سن پترزبورگ در هنگام زمستان بی‌نهایت سرد می‌شود یعنی به کرات مردم از سرما فوت می‌شوند. در زمستان گذشته سی‌وچهار نفر از گاری‌بانان در بالای گاری به دفعات مرده بودند. مردم بسیار در خانه‌ها توقف می‌نمایند لیکن رعایا و عمله‌جات به مفاد العادت کالطبیعت الثانیه عادتی کرده، در سرما مشغول به شغل خود بوده، برخی از آنها را مطلقاً سرما تأثیر نمی‌کند لیکن بعضی که عادت ندارند سرما است و پای آنها را می‌برد. در هنگام زمستان روزها زیاده از سه ساعت نیست و همچنین در تابستان کوتاه‌ترین شب‌ها سه ساعت است و هوا گرم می‌شود». (ص 171)

فهرست مطالب کتاب:

مقدمه

ستون سنگ سرخ خال‌دار .../ علی‌خان ظهیرالدوله

بازی بی‌مزۀ طولانی/ ناصرالدین شاه

تیری به عاشق و معشوق/ خسرو میرزا

از هر جا و هر چیز و هر امر/ ابوالحسن خان

قالی فرنگ و ایرانی/ میرزا صالح

سابقۀ شاه شهید/ مظفرالدین شاه

منابع

شرح کلمات

مکان‌ها

نام‌ها

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

ابوالقاسم فردوسی: دیدگاه‌های فلسفی استاد غلامحسین دینانی

ابوالقاسم فردوسی: دیدگاه‌های فلسفی استاد غلامحسین دینانی

غلامحسین دینانی به کوشش اسماعیل منصوری لاریجانی

در این کتاب به شاهنامۀ فردوسی پرداخته شده و سعی بر این بوده که زوایای پنهان اندیشۀ فردوسی به‌ویژه ان

مباحث کلیدی در فراگیری زبان دوم

مباحث کلیدی در فراگیری زبان دوم

ویویان کوک، دیوید سینگلتون

این کتاب چشم‌اندازی تازه در برابر حوزه‌های مختلف در پژوهش‌های فراگیری زبان دوم می‌گشاید.

منابع مشابه

بمبئی رقصِ الوان است؛ بمبئی به روایت مسافران دورۀ قاجار

بمبئی رقصِ الوان است؛ بمبئی به روایت مسافران دورۀ قاجار

به کوشش علی‌اکبر شیروانی

این کتاب پنجمین جلد از مجموعۀ «تماشای شهر» است که در هر جلد از خلال گزیدۀ سفرنامه‌ها، نگاه ایرانی به

دیگر آثار نویسنده بیشتر ...

بمبئی رقصِ الوان است؛ بمبئی به روایت مسافران دورۀ قاجار

بمبئی رقصِ الوان است؛ بمبئی به روایت مسافران دورۀ قاجار

به کوشش علی‌اکبر شیروانی

این کتاب پنجمین جلد از مجموعۀ «تماشای شهر» است که در هر جلد از خلال گزیدۀ سفرنامه‌ها، نگاه ایرانی به

آسمان لندن زیاده می‌بارد؛ لندن به روایت مسافران دوره قاجار

آسمان لندن زیاده می‌بارد؛ لندن به روایت مسافران دوره قاجار

علی‌اکبر شیروانی

این کتاب سومین مجلد از مجموعه «تماشای شهر»‌ است که روایت مسافران دوره قاجار است از شهرهای بزرگ کشوره