۱۳۸۶
۱۶۴
باغ اسرار خدا؛ شرح رباعیات مولانا جلال‌الدین محمد بلخی رومی

باغ اسرار خدا؛ شرح رباعیات مولانا جلال‌الدین محمد بلخی رومی

پدیدآور: سیداحمد بهشتی شیرازی ناشر: روزنهتاریخ چاپ: ۱۳۹۵مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۱۰۰۰شابک: 1ـ604ـ334ـ964ـ978تعداد صفحات: ۸۷۵

خلاصه

این کتاب دربرگیرندۀ شرح رباعیات مولانا جلال‌الدین محمد بلخی است.

معرفی کتاب

برای دیدن بخشی از صفحات کتاب، لینک فایل پی دی اف (pdf) را ببینید.

 

این کتاب دربرگیرندۀ شرح رباعیات مولانا جلال‌الدین محمد بلخی است.

مولانا می‌فرماید:

کار عشق نه ترانه گفتن باشد                                    ذکر بت بی‌نشانه گفتن باشد

یا قصۀ دام و دانه گفتن باشد                                    یا ترک دکّان و خانه گفتن باشد

هم می‌فرماید: شرف هر عاشقی، به قدر معشوق اوست. معشوق هر که لطیف‌تر و ظریف‌تر و شریف‌تر، عاشق او عزیزتر.

معشوق حقیقی و علی الاطلاق عالم، احدیت است سبحانه تعالی؛ اما همچنان‌که عاشقان را مراتب است، معشوقان را نیز مراتبی است. مولانا جلال‌الدین محمد مولوی هم یکی از عاشق‌ترین بندگان خدای و معشوق اوست. شمس‌الدین تبریزی او را از مقام عاشقی به مقام رفیع معشوقی کشاند. برای همین مولانا می‌فرماید:

اگر کلمات ما فهم نشود، تمام ترجمانش عشق است

و اگر ضمیر ما معلوم نشود، غمّازش چهرۀ زرد و اشکی‌است

ولیکن آن اشک را از رشک به هر دیده ننمایند

و آن شراب را به هر کُله نپیمایند! (مکتوبات/ 224)

مولانا بیشتر با مثنوی و غزلیات شمس شناخته شده است، حال آنکه او را بیش از دو هزار رباعی ناب است که کیمیا و ثروتی عظیم برای ادبیات فارسی است. در این کتاب این رباعیات (1044 رباعی) بر مبنای مانیفست انبیا و اولیا که عشق به خداست و بر مبنای فهم یحبهم و یحبونه که در قرآن مجید آمده است، شرح شده است. بر مبنای اینکه هیچ چیزی در این عالم شریف‌تر و عزیزتر و گرانبهاتر از عشق نیست.

شارح نام این کتاب را که شرح رباعیات حضرت مولاناست، از غزلی گرفته که مولانا با حضرت مولا (ع) گفتگو می‌کند و حضرت مولا (ع) لقب «باغ اسرار خدا» را به او عطا می‌فرماید.

اولین رباعی که در این کتاب آمده، این رباعی است:

یک چشم من از روز جدایی بگریست                         چشم دگرم گفت: چرا؟ گریه ز چیست؟

چون روز وصال شد، فرازش کردم                             گفتم: نگریستی، نباید نگــــــریست

در شرح این رباعی آمده است: فرازکردن به معنی بستن است:

حضور مجلس انس است و دوستان جمعند                              و اِن یکاد بخوانید و در فراز کنید (حافظ)

مولانا می‌فرماید: یک چشم من از روز جدایی معشوقم گریه کرد. چشم دیگرم گفت: برای چه گریه می‌کنی؟ گریه برای چیست؟ چون روز دیدار و وصال معشوقم رسید، آن چشم ناگرینده را بستم و گفتم: تو گریه نکردی، نباید معشوق را بنگری!

ای عزیز، وقتی مولانا از معشوق حقیقی عالم می‌پرسد که خانۀ تو کجاست، او می‌فرماید: همراه آتش دلم، پهلوی دیدۀ ترم، پس مولانا حق دارد که چشم ناگریندۀ خود را از دیدار معشوق منع فرماید!:

گفتمش ای برون ز جا، خانۀ تو کجاست، گفت                         همره آتش دلم، پهلوی دیدۀ ترم (مولانا)

این کتاب پس از بیان مقدمه‌ای در بیان عاشق و معشوق حقیقی و ارتباط مولانا با عشق، در ادامه به شرح 1044 رباعی مولانا پرداخته است. پس از آن فهرست آیات، احادیث و رباعیات آورده شده است.

فهرست مطالب کتاب:

مقدمه

شرح رباعیات

فهرست آیات

فهرست احادیث

فهرست رباعیات

فهرست منابع

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

سیمای شعر مدرن معاصر: نقد ادبی پاره‌ای از شعر معاصر

سیمای شعر مدرن معاصر: نقد ادبی پاره‌ای از شعر معاصر

آرمان میرزانژاد

در این کتاب نویسنده کوشیده است که پایه و اساس نقد ادبی را بر حفظ سویه‌های محتوایی و جوهر اجتماعی آثا

زندگی جانوران در گفتار سعدی

زندگی جانوران در گفتار سعدی

فریدون جنیدی

هر یک از جانوران نشانۀ چیزی در زندگی مردمان هستند؛ پس می‌توان با نگریستن به زندگی آنان اندرزی و پندی

منابع مشابه بیشتر ...

آیین خرد و شادی؛ نگاهی به جهان‌بینی خیام

آیین خرد و شادی؛ نگاهی به جهان‌بینی خیام

محمود فلکی

در این کتاب کوشیده شده به پرسش‌هایی در پیوند با جهان‌بینی خیام پاسخ داده شود یا دست‌کم با بررسی و تح

سرگذشت رباعیات: درنگی بر رباعیات خیام ترجمۀ ادوارد فیتزجرالد

سرگذشت رباعیات: درنگی بر رباعیات خیام ترجمۀ ادوارد فیتزجرالد

جمعی از نویسندگان

این کتاب مجموعه‌ای است از مقالات دربارۀ ادوارد فیتزجرالد و شاهکار کم‌نظیرش «رباعیات عمرخیام».

دیگر آثار نویسنده

کیمیا؛ دفتری در ادبیات و هنر و عرفان (13)

کیمیا؛ دفتری در ادبیات و هنر و عرفان (13)

به کوشش سیداحمد بهشتی شیرازی

سیزدهمین دفتر از دفاتر کیمیا با مقالاتی دربارۀ ادبیات، هنر و عرفان به کوشش سیداحمد بهشتی شیرازی منتش

کیمیا: دفتری در ادبیات وهنر و عرفان (جلد 12)

کیمیا: دفتری در ادبیات وهنر و عرفان (جلد 12)

جمعی از نویسندگان به اهتمام سیداحمد بهشتی شیرازی

این جلد از مجموعۀ کیمیا دربردارندۀ 25 مقاله در حوزه‌های ادبیات، هنر و عرفان و فصلی از کتاب «کلمات: ر