۲۴۴۷
۲۱۶
نقاشی دیواری در دورۀ قاجار: نقاشی‌های دیواری و گونه‌های دیگر دیوارنگاری در ایران قاجار

نقاشی دیواری در دورۀ قاجار: نقاشی‌های دیواری و گونه‌های دیگر دیوارنگاری در ایران قاجار

پدیدآور: ویلم فلور ناشر: پیکرهتاریخ چاپ: ۱۳۹۵مترجم: علیرضا بهارلو مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۱۰۰۰شابک: 5ـ57ـ6728ـ600ـ978 تعداد صفحات: ۳۵۲

خلاصه

نویسنده در این نوشته بر آن است تا ایجاد انگیزه‌ای کند در راستای مطالعۀ نقش، مفهوم و تاریخ و توسعۀ بیان و نمود هنری در ایران به طور اعم و عصر قاجار به طور اخص.

معرفی کتاب

برای دیدن بخشی از صفحات کتاب، لینک فایل پی دی اف (pdf) را ببینید.

 

این کتاب ترجمۀ کتاب wall paintings in qajar iran نوشتۀ ویلم فلور ایران‌شناس هلندی‌الاصل آمریکایی است که حول محور فرهنگ، تاریخ و هنر ایران عصر قاجار رقم خورده است. این مجلد به دلیل برخورداری از بُعد توصیفی وقایع و آثار، استفاده از گزارش‌های تاریخی موثق و نیز تعمیق و تسلط پژوهشگر بر متون کهن و به‌کارگیری منابع طراز اول، تألیفی قابل استناد و مهم تلقی می‌شود. در این کتاب نویسنده با اشرافی که بر منابع و پایگاه‌های اطلاعاتی مختلف داشته، اثری جامع را نگاشته که در حوزۀ تاریخ و هنر، نمونۀ موضوعی و ساختاری مشابه‌اش کمتر مشاهده می‌شود.

آنچه بیشتر در این کتاب مدنظر واقع شده، تأکید بر وجه توصیفی و کمی و آماری آثار بوده تا ابعاد زیبایی‌شناختی و کیفی آنها؛ مسئله‌ای که در بیشتر آثار این پژوهنده مشهود است و در حقیقت سبک نگارش او محسوب می‌شود؛ چنان‌که در جایی از کتاب تصریح می‌کند: «در اینجا به بررسی ارزش و تکوین هنری این نقاشی‌ها نمی‌پردازم و آن را به اصلح در آن حوزه می‌سپارم. توجهم بیشتر معطوف به صورت‌برداری از این آثار و تصاویر و همچنین زمینۀ اجتماعی‌ای است که نقاشی‌ها در آن بستر مورد استفاده واقع شده‌اند».

در بخش اول آثار شهرها و روستاها بررسی شده تا مشخص شود که در ایران، ضرورت تزئین محیط پیرامون خویش، واقعه‌ای فراگیر بوده و صرفاً به شمار اندکی از اغنیا در پایتخت محدود نمی‌شده است. در خصوص برخی اماکن که اطلاعات موجود، بازه‌ای حدوداً شصت ساله را پوشش می‌دهد، شرحی مبسوط از انواع تصاویری که به نمایش درآمده عرضه می‌شود و هر کجا که ممکن باشد، تکامل و توسعۀ آنها در بستر زمان بررسی می‌شود. در مورد بخش دوم آثار بر اساس نوع بنا ـ بازار، گرمابه و ... ـ تنظیم شده است. آثار موجود در بخش سوم هم پس از دربارۀ ماهیت تصویرسازی‌های مذهبی، بر اساس شهر یا منطقه ترتیب‌بندی شده‌اند. مبحث مربوط به نقش‌برجسته‌های صخره‌ای نیز پس از نقاشی‌های دیواری آمده است.

نقاشی‌های قاجاری یا هر نوع سبک نقاشی دیگری که روی چوب انجام شده‌اند، در زبان فارسی با عنوان «جُوَک‌کاری» شناخته می‌شود. در فصل پایانی و ضمیمه برخی نمونه‌های مربوط به این نقاشی‌ها معرفی شده است؛ نمونه‌هایی که بر صندوقچه‌های چوبی و سایر اشیاء و وسایل چوبی خانه و همچنین در و میز و سقف خانه‌های سلطنتی و اغنیا و از طرفی نیز ابنیۀ عمومی مثل مساجد یافت شده‌اند. در این بخش دو نمود عمده از این گونۀ هنری به خواننده معرفی شده است: نخست: نقاشی‌های جعبه‌های چوبی که توسط مجموعه‌ای پیش‌ناشناخته از این اقلام مربوط به دورۀ قاجار نشان داده شده است؛ دوم نقاشی بر روی سقف‌های چوبی که بر سه عمارت قاجاری در شیراز به تصویر درآمده‌اند.

فهرست مطالب کتاب:

یادداشت مترجم

آغاز سخن

مقدمه

فصل اول: حامیان، نقاشان، نقاشی‌ها و چاپ‌نقش‌های سلطنتی

فصل دوم: ابنیۀ سلطنتی و خانه‌های شخصی

فصل سوم: بناهای عمومی: بازار، گرمابه، کاروانسرا و چاپارخانه

فصل چهارم: بناهای مذهبی: مسجد و زیارتگاه

فصل پنجم: نقش برجسته‌های دیواری و صخره‌ای

سخن پایانی

فصل ششم: جُوَک‌کاری یا نقاشی روی چوب در دورۀ قاجار

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

میراث نیاکان: یادنامۀ مهدی اخوان ثالث

میراث نیاکان: یادنامۀ مهدی اخوان ثالث

جمعی از نویسندگان به کوشش حسین مسرت

گردآوری کتاب مستقل دربارۀ زندگی و آثار اخوان‌ثالث، به دلیل انبوهی کتاب‌ها، گفتارها و اشعار منتشرشده

آنّا آخماتِوا و مشرق‌زمین

آنّا آخماتِوا و مشرق‌زمین

مرضیه یحیی‌پور

این کتاب دربارۀ زندگی و شعر آنّا آخماتِوا یکی از دو شاعرۀ مشهور سدۀ بیستم روسیه است.

منابع مشابه

جنسیت و قدرت در دیوارنگاره‌های صفوی

جنسیت و قدرت در دیوارنگاره‌های صفوی

حکیمه طاهر

موضوع این پژوهش مطالعه منابع تصویری دورۀ صفویه با روش تحلیل گفتمان فوکویی بر مبنای ساخت‌گرایی اجتماع

دیگر آثار نویسنده بیشتر ...

تاریخ تئاتر ایران

تاریخ تئاتر ایران

ویلم فلور

این کتاب تاریخ متنوع راه‌های بیان نمایش و چگونگی، مکان و اشخاص مجری آن در ایران را توضیح می‌دهد که ب

تاریخ نان در ایران

تاریخ نان در ایران

ویلم فلور

نان از دورۀ باستان خوراک اصلی ساکنان ایران و بسیاری از مناطق دنیا بوده است و به روش‌ها و شکل‌های متف