۱۹۰۰
۲۸۵
شاعران حوزۀ خراسان: به‌گزیده‌ای از اشعار عنصری، فرخی، منوچهری و مسعود سعد

شاعران حوزۀ خراسان: به‌گزیده‌ای از اشعار عنصری، فرخی، منوچهری و مسعود سعد

پدیدآور: عباسعلی وفایی، یاسر دالوند ناشر: علمیتاریخ چاپ: ۱۳۹۴مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۱۰۰۰شابک: 9ـ310ـ404ـ964ـ978 تعداد صفحات: ۳۰۸

خلاصه

این کتاب گزیده‌ای از اشعار شاعرانی چون عنصری، فرخی، منوچهری و مسعود سعد را دربردارد که شیوۀ صحیح شرح ابیات را به دانشجویان می‌آموزد.

معرفی کتاب

برای دیدن بخشی از صفحات کتاب، لینک فایل پی دی اف (pdf) را ببینید.

 

ادبیات فارسی میراث ارزشمند مردم این دیار ادب‌پرور است؛ ادبیاتی مشحون از دلربایی‌ها و دلبری‌ها و مملو از آموزه‌های حکمی، اخلاقی، تعلیمی و ... که هر یک برآمده از دل مردمانی فرهیخته در گسترۀ ادب این سرزمین تاریخی و پهناور است. از این‌رو در سرفصل دروس رشتۀ زبان و ادبیات فارسی سهم ادبیات کهن بسیار مهم در نظر گرفته شده است تا دانشجویان با پیشنۀ ادبی کشورمان بیشتر آشنا شوند. یکی از این سرفصل‌ها با نام شاعران حوزۀ خراسان تعریف شده است که دربردارندۀ چهار شاعر نامی یعنی عنصری، فرخی، منوچهری و مسعود سهد است. نام و جای این نام‌آوران شعر در سبک موسوم به سبک خراسانی بر همه هویداست؛ شاعرانی که پسینیان از آبشخور فکری و ادبی آنها بهره‌های فراوان یافته‌اند.

شعر سبک خراسانی از نظر عناصر ادبی و بلاغی، تکامل‌یافته‌تر از شعر دوران سامانی است. در دیوان شاعران این عصر، تشبیه همراه با استعاره دیده می‌شود، با این تفاوت که تشبیه در اشعار اندکی بیشتر از استعاره است. تشبیه‌ها معمولا محسوس و ملموس است. قالب شعری مسلط قصیده است. غزل به معنی مصطلح خیلی کم است؛ اما رباعی و مثنوی رایج است و مسمط و ترجیع‌بند نیز دیده می‌شود. صنایع بدیعی در این دوره بیشتر لفظی و از قبیل موازنه و اشتقاق و ردالصدر الی العجز و لف و نشر و انواع سجع و تجنیس است و از صنایع معنوی بیشتر به موارد ساده‌ای چون تضاد و مراعات النظیر توجه دارند و توجه هنری به ایهام مطرح نیست. ردیف و قافیه هرچه به عقب‌‌تر برویم ساده‌تر است و مثلاً از ردیف‌های دراز و غیرمعمول استفاده نمی‌شود و اصولاً ردیف کم است.

شعر این دوره شعری شاد و پرنشاط است و روحیۀ تساهل و خوش‌باشی را تبلیغ می‌کند. در شعر شاعران ثناگستر دیدی ظاهری و برونی حاکم است؛ دید آنها دیدی است درباری و اشرافی. معمولا اندرز و نصیحت و اخلاق و توجه به مسائل عرفانی و دینی دیده نمی‌شود.

این گزیده دارای ویژگی‌هایی است که مهم‌ترین آنها بدین قرار است: در مقدمه مهم‌ترین مباحث تاریخی این دوره و ویژگی‌های سبکی و زبانی آن بررسی شده است. زندگی شاعران منتخب به طور خلاصه ذکر شده است. سعی شده معروف‌ترین قصیده‌های این شعرا انتخاب شود. از تنۀ قصاید انتخابی هیچ بیتی حذف نشده است. در شرح ابیات سعی شده ویژگی‌های بلاغی بیت بررسی و پس از توضیح و ترکیب لغات و ترکیبات معنی آن نیز ارائه شود. ویژگی‌های سبکی و زبانی این ابیات بررسی شده است. افزون بر این این گزیده‌ای از اشعار شاعرانی چون عنصری، فرخی، منوچهری و مسعود سعد را دربردارد که شیوۀ صحیح شرح ابیات را به دانشجویان می‌آموزد.

فهرست مطالب کتاب:

سرسخن

پیش‌گفتار

نگاهی گذرا به عصر غزنویان

برخی از مختصات زبانی و ویژگی‌های سبکی این دوره

ویژگی‌های فکری

ویژگی‌های ادبی

عنصری بلخی

فرخی سیستانی

منوچهری

مسعود سعد سلمان

فهرست منابع

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

تکلم میلاد تابناک فنا (18 شعر)

تکلم میلاد تابناک فنا (18 شعر)

دیلن تامس

این کتاب ترجمه‌ای است از کتاب «collected poems» که شامل پنج دفتر مستقل و چند شعر پراکندۀ به‌جامانده

مجموعه مقالات دومین همایش بین‌المللی زبان‌ها و گویش‌های ایرانی (گذشته و حال)

مجموعه مقالات دومین همایش بین‌المللی زبان‌ها و گویش‌های ایرانی (گذشته و حال)

جمعی از نویسندگان به کوشش محمود جعفری دهقی، نازنین خلیلی‌پور

این کتاب مجموعۀ مقالات دومین همایش بین‌المللی زبان و گویش‌های ایرانی است که در سال ۱۳۹۳ در مرکز دائر

منابع مشابه

آرمانشهر دینی در پهنۀ شعر فارسی

آرمانشهر دینی در پهنۀ شعر فارسی

احمد احمدی

این جستار درآمدی است بر تصویر شاعران نامبردار سه قرن نخستین ادب فارسی از آرمانشهر دینی که نمود و نما

دیگر آثار نویسنده

شاعران حوزۀ ادبی عراق؛ به‌گزیده‌ای از اشعار جمال‌الدین عبدالرزاق، کمال‌الدین اسماعیل، ظهیر فاریابی و انوری ابیوردی

شاعران حوزۀ ادبی عراق؛ به‌گزیده‌ای از اشعار جمال‌الدین عبدالرزاق، کمال‌الدین اسماعیل، ظهیر فاریابی و انوری ابیوردی

عباسعلی وفایی، یاسر دالوند

ساختار کتاب بدین قرار است که در بخش نخست به بررسی تاریخ دورۀ سلجوقیان و خوارزمشاهیان و همچنین تحولات