۳۹۱۶
۷۲۱
دینکرد چهارم: آوانویسی، ترجمه، واژه‌نامه

دینکرد چهارم: آوانویسی، ترجمه، واژه‌نامه

پدیدآور: مریم رضایی زیرنظر سعید عریان ناشر: علمیتاریخ چاپ: ۱۳۹۳مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۵۵۰شابک: 8ـ276ـ404ـ964ـ978 تعداد صفحات: ۲۲۰

خلاصه

کتاب دینکرد چهارم، کوتاه‌ترین کتاب دینکرد است. این کتاب مشتمل بر حدود چهار هزار کلمه، منتخبی است از آیین‌نامه آذرفرنبغ فرخزادان که مطالب آن با کتاب سوم دینکرد تشابه دارد؛ ولی جنبۀ جدلی و منطقی آن ضعیف‌تر است.

معرفی کتاب

برای دیدن بخشی از صفحات کتاب، لینک فایل پی دی اف (pdf) را ببینید.

 

دینکرد در لغت به معنای «اعمال دین، تألیف دینی» و در حقیقت تبیین دین مزدیسناست. منظور از دین در این کلمه روایات و کتاب دینی (اوستا و زند) است. این کتاب مبتنی بر اوستا، ترجمه‌های آن و خلاصه‌ای از علوم دینی مزدیسنا مربوط به قرن دهم میلادی است. این کتاب در اصل دربردارندۀ نه کتاب بوده که کتاب‌های اول، دوم و بخشی از آغاز کتاب سوم از بین رفته است. این اثر بالغ بر 169000 واژه است که ژان دومناش آن را از نظر دربرداشتن مطالب گوناگون به درستی «دانشنامۀ مزدیسنی» نام نهاده است. دینکرد را باید «تألیف» و به معنای واقعی کلمه «گردآوری و تدوین» دانست که تنها نام دو تن از مؤلفان آن در کتاب آمده است. این اثر در حقیقت چکیده‌ای از نوشته‌های مقدس در محیطی ایرانی بود که دین اسلام در آن گسترش یافته بود و به عنوان پاسخی علیه یورش مسلمانان به ثنویت تلقی می‌شد. موضوع کتاب سوم تا پنجم دینکرد اختصاص به فن اثبات حقانیت بخردانه، کتاب ششم خرد اخلاقی و کتاب‌های هفتم تا نهم دربارۀ تعالیم و اعتقادات مبنایی دین است.

بنا بر روایتی از کتاب سوم دینکرد، نوشته‌ای مشابه در دورۀ گشتاسب وجود داشته که اسکندر آن را از میان برده و توسر در دورۀ اردشیر بابکان آن را مجدداً تدوین کرده است. پس از برافتادن سلسلۀ ساسانی و فرمانروایی تازیان این کتاب دوباره دچار پراکندگی و آشفتگی شد تا اینکه آذرفَرنبَع فرخزادان، پیشوای بزرگ زرتشتیان آن را گردآوری کرد. در زمان زرتشت پسر آذر فرنبع، کتاب دوباره دچار آشفتگی و پراکندگی شد. آذرباد ایمیدان مطالب پراکنده را گردآورد و آن را «دینکرد هزار فصل» نامید. گردآورده سرگذشت تدوین دینکرد را همچون اوستا الهام خدا به زرتشت می‌شمارد که نسل به نسل به او رسیده است.

از زندگی آذرباد ایمیدان ـ آخرین مدون مهم کتاب ـ اطلاع دقیقی در دست نیست. در بندهش او از هم‌زمانان زادسپرم مؤلف کتاب گزیده‌ها که در قرن سوم هجری می‌زیسته، به شمار آمده و در آهرین فصل کتاب سوم خود را پیشوای بهدینان نامیده است. چنین به نظر می‌رسد که مطالب کتاب‌های سوم، چهارم و پنجم دینکرد که بیشتر جنبۀ جدلی و کلامی و فلسفی دارد، از تألیفات آذر فرنبع فرخزادان بوده که آنها را آذرباد ایمیدان به صورت نهایی تدوین کرده و نام خود را در آخرین فصل از کتاب سوم آورده است.

کتاب دینکرد چهارم، کوتاه‌ترین کتاب دینکرد است. این کتاب مشتمل بر حدود چهار هزار کلمه، منتخبی است از آیین‌نامه آذرفرنبغ فرخزادان که مطالب آن با کتاب سوم دینکرد تشابه دارد؛ ولی جنبۀ جدلی و منطقی آن ضعیف‌تر است. موضوعات کتاب چهارم عبارت است از: شرح آفرینش امشاسبندان، ذکر اسامی شاهانی که حامی دین مزدیسنا از داریوش سوم هخامنشی تا خسرو اول، موجودات گیتی و خویشکاری آنها، تفکر درباره زمان بیکران و کرانمند، کنش و زمان وقوع کنش، پرسش‌هایی درباره محدود یا نامحدودبودن خداوند، ستاره‌شناسی و طالع‌بینی، درست فراگرفتن اوستا و زند، برخی قوانین جزایی (کفاره، دیه و ... )، فرمانروایی بزرگ ایرانیان، فصاحت و بلاغت در سخنوری و پرسش و پاسخ نزد فرمانروایان، ضرورت کسب هنر و تخصص، شکر و شکرگزاری، کتاب بدعت‌گزاران، تقسیم طبقات چهارگانۀ مردمان و پرسش و پاسخ‌هایی درباره زندگی اخروی و ضرورت حاکمیت درخشان دین مزدیسنا و سه اصل مطمئن اخلاقی اندیشه نیک، گفتار نیک و کردار نیک.

در این پژوهش کتاب با معرفی و ارائۀ مقدمه‌ای در خصوص ادبیات پهلوی، کتاب‌های مختلف و گردآورندگان دینکرد و همچنین نسخ خطی دینکرد آغاز می‌‌شود و سپس آوانوشت (بر اساس متن پهلوی مدن)، ترجمه و متن پهلوی آمده است. 

نظر شما ۱ نظر
  • مدیر۱۴ ماه پیش
    امید اینکه الهام باستانی منتقل شده به ایران عصر جدید به کمک شناخت و دانش علوم طبیعی و تجربی و ریاضیات محض به کمال نهائی برسد. در این الهام حقایق ژرف زیر نهفته شده اند که تاکنون در مقابل دیدگان سر و بصر دل پژوهش گران مثل گنج های گرانبها مخفی و پوشیده باقی مانده اند. الف - کثرت پایان ناپذیر ماورایی، یعنی تقسیم هستی و مکان نامتناهی و بیکران به هستی ها و مکان های محدود و متناهی و مساوی با محیط های مطلقا مسدود و نفوذ ناپذیر. ب - سرنوشت های پنجگانه جنسی - عشقی کلیه افراد انسانی. پ - نفوس عشره یا خویشتن های دهگانه با کالبد های دهگانه مشتمل بر پنج نفس مردانه و پنج نفس زنانه. ت - حرکات نزولی و صعودی هستی از حالت بهشتی اولیه و برگشت به حالت معاد یا همان حالت اولیه مبداء یعنی حالت کمال ایده آل بهشتی قبل از آغاز سفر خلقت و آفرینش از طریق وقوع مه بانگ های هفتگانه و بیشمار براثر نوسانات متوالی انبساط و انقباض کیهانی، منزل به منزل ؛ وادی به وادی ؛ شهر عشق به شهر عشق و یا ایستگاه به ایستگاه صورت می پذیرد، یعنی منقطع و نه پیوسته.

پربازدید ها بیشتر ...

مجلۀ فرهنگی هنری بخارا، سال بیست‌ویکم، شمارۀ 123، فروردین و اردیبهشت 1397

مجلۀ فرهنگی هنری بخارا، سال بیست‌ویکم، شمارۀ 123، فروردین و اردیبهشت 1397

جمعی از نویسندگان به سردبیری علی دهباشی

بخارای نوروزی (شمارۀ ۱۲۳) با سرودۀ منتشرنشده‌ای از استاد شفیعی کدکنی و بخش ویژه استاد حسین گل‌گلاب ک

جستارهایی دربارۀ عقلانیت

جستارهایی دربارۀ عقلانیت

جورجیو تونلی و دیگران به گزینش و ویرایش سیداحمد موسوی خوئینی

بحث اصلی مقالات این کتاب دربارۀ معضلات عقلانیت مدرن و سپس نقد عقلانیت پست‌مدرن است.

منابع مشابه بیشتر ...

شهر زیبای افلاطون و شهریاری آرمانی در ایران باستان (ویراست جدید)

شهر زیبای افلاطون و شهریاری آرمانی در ایران باستان (ویراست جدید)

فتح‌الله مجتبائی به کوشش محمدرضا عدلی

در این کتاب بحث بر سر این است که «شهر زیبای افلاطون و شاهی آرمانی در ایران باستان» ایران چه تأثیری ب

مینوی خرد؛ آوانویسی، ترجمۀ فارسی و واژه‌نامه

مینوی خرد؛ آوانویسی، ترجمۀ فارسی و واژه‌نامه

به کوشش یاسر دالوند با مقدمۀ دکتر سیروس شمیسا

این کتاب دربرگیرندۀ آوانویسی، ترجمه و واژه‌نامۀ «مینوی خرد» از متون مهم زرتشتی است. در این کتاب به ب