۱۰۳۳
۰
سفینه مراثی‌ها و نوحه‌ها

سفینه مراثی‌ها و نوحه‌ها

پدیدآور: ابوالحسن یغمای جندقی و شاعرانی از خاندان او مصحح: سیدعلی آل داود ناشر: پژوهشکده علوم انسانی و مطالعات فرهنگیتاریخ چاپ: ۱۳۸۹مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۱۰۰۰شابک: 4_476_426_964_978تعداد صفحات: ۶۰۴

خلاصه

در این کتاب مجموعه‌ای از مرثیه‌ها و نوحه‌های «ابوالحسن یغمای جندقی»، شاعر نامدار عصر قاجار و همچنین یازده‌تن از فرزندان و فرزندزادگان او گردآوری شده است.

معرفی کتاب

در این کتاب مجموعه‌ای از مرثیه‌ها و نوحه‌های «ابوالحسن یغمای جندقی»، شاعر نامدار عصر قاجار و همچنین یازده‌تن از فرزندان و فرزندزادگان او گردآوری شده است.

ادب و ادبیات در قلمرو شعر و شاعری میان شیعیان از  آغاز مرتبتی بلند داشته است. شاید مهارت و توانمندی امام علی (ع) در شعر و ادب و فصاحت و بلاغت کم‌نظیر او در سخنوری، در بالندگی شعر و ادب شیعی مؤثر بوده است؛ اما بی‌گمان ستیزه‌ها و جدال‌های سیاسی و شورش‌گری‌های انقلابی شیعیان در عصر اموی و عباسی در گسترش و توسعۀ ادب شیعه به ویژه در حوزۀ شعر و شاعری نقش مهمی ایفا کرده است. به ویژه پس از حادثۀ عاشورا در کربلا و شهادت مظلومانۀ امام حسین (ع) و شماری از خاندان پیامبر، روح حماسی شیعه در قالب نثر و نظم پرشور تجلی پیدا کرد.

با وجود آنکه مشهورترین شاعران دورۀ قاجار از جمله «قاآنی»، «وصال شیرازی» و فرزندان او، سروده‌های متعددی در مرثیه دارند؛ ولی باید به تصریح گفت برجسته‌ترین سرایندۀ مرثیه‌سرای این روزگار، «ابوالحسن یغمای جندقی» است. او مرثیه‌های متعدد و فراوان سروده که شهرت فراوان به دست آورده است و به ویژه در مناطق کویری و مرکزی ایران هنوز هم پای منابر خوانده می‌شود. او افزون بر آن مبتکر نوعی شعر در مرثیه به نام نوحه سینه‌زنی است. در این مقوله هم یغما طبع‌آزمایی کرده و نوعی از مرثیه را سروده که گروهی باید با سینه‌زدن، بیت ترجیع نوحه را با آواز تکرار نمایند. پس از یغما سه تن از فرزندان او که هر یک شاعرانی برجسته بودند، به تقلید از او هم در زمینۀ مرثیه و هم سرودن نوحۀ سینه‌زنی ابیات و منظومه‌های زیادی سرودند. بدین ترتیب سرودن مرثیه و نوحه در خاندان یغما به صورت یک سنت دیرین درآمد. نان‌که نوه‌ها و نبیره‌ها و سایر منسوبان این خاندان یا فرزندزادگان دختری او هر یک به تناسب ذوق و تبحر خود در این زمینه طبع‌آزمایی کرده‌اند.

این کتاب مجموعۀ برگزیده‌ای از مراثی و نوحه‌های یغما و فرزندزادگان او تا عصر کنونی است که گذشته از آنکه نشانگر ذوق عالی آنان است، نشانه‌ای از اعتقاد پاک آنان به ائمۀ اطهار نیز به شمار می‌آید. این اشعار و منظومه‌ها هر یک با آهنگ ختصی خوانده می‌شود که معمولاً نوحه‌خوانان و مرثیه‌خوانان منطقه خور بیابانک در شناسایی و تشخیص آنها از یکدیگر تبحر دارند و در ماه محرّم و برخی روزهای دیگر سال در مساجد و تکایا با همان موسیقی خاص و با همراهی گروه سینه‌زن می‌خوانند. شاعران و مرثیه‌گویانی که آثار آنان در این کتاب آمده به این ترتیب عبارتند از: یغمای جندقی، هنر جندقی، صفایی جندقی، اسماعیل تاراج، میرزا آقا اقبال، محمدحسن کیوان، فتح الله کیوان، منتخب السادات جندقی، ابوالمفاخر یغمایی، حبیب یغمایی، افسر یغمایی، طغرا یغمایی.

این کتاب دربردارندۀ دوازده فصل است که در هر فصل نخست شرح کوتاهی دربارۀ شاعر و احوال و آثار او آمده و سپس گزیدۀ مرثیه‌ها و نوحه‌های او ارائه شده است.

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

فرهنگ‌نامۀ تصوف و عرفان: مباحث، اعلام، اصطلاحات و تعبیرات (دو جلد)

فرهنگ‌نامۀ تصوف و عرفان: مباحث، اعلام، اصطلاحات و تعبیرات (دو جلد)

محمد استعلامی

دکتر استعلامی که یک‌تنه کار این فرهنگ‌نامه و دانش‌نامه را انجام داده، در بخشی از مقدمۀ سوم کتاب آورد

مُجلی مرآة المُنجی فی الکلام و الحکمتین و التصوف

مُجلی مرآة المُنجی فی الکلام و الحکمتین و التصوف

محمد ابن علی ابن جمهور الأحسائی

کتاب حاضر شرحی است بر «النور المنجی من الظلام» اثر نویسنده که خود حاشیه‌ای است بر «مسالک الافهام» که

منابع مشابه بیشتر ...

تحلیل وزن شعر عامیانۀ فارسی همراه 1000 مصراع شعر عامیانه و تقطیع آنها (ویراست دوم)

تحلیل وزن شعر عامیانۀ فارسی همراه 1000 مصراع شعر عامیانه و تقطیع آنها (ویراست دوم)

امید طبیب‌زاده

این ویراست تصویر صحیح‌تر و کامل‌تر از اشعار عامیانۀ فارسی به دست می‌دهد؛ به‌اندازه‌ای که بتوان از آن

فسانه‌های فسون: جستارهایی در فرهنگ و ادب ایران

فسانه‌های فسون: جستارهایی در فرهنگ و ادب ایران

میرجلال‌الدین کزازی

این کتاب به‌راستی جنگی از جستارهاست؛ اما جنگی است که شاید بتوان گفت بی‌پیشینه و همتایی تاکنون نداشته