۱۷۵۱
۰
عقل از دیدگاه مولانا

عقل از دیدگاه مولانا

پدیدآور: پری ریاحی با پیش‌گفتار حسین نصر ناشر: مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایرانتاریخ چاپ: ۱۳۸۴مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۲۰۰۰شابک: 4_14_8036_962تعداد صفحات: ۲۶۳

خلاصه

یکی از مباحث مهم و اساسی در عرفان مولانا، تمییز میان دو مرتبه از مراتب عقل، یعنی عقل کلی و جزئی است که وی از آن به عقل معاش و معاد تعبیر می‌کند.

معرفی کتاب

عقل آن گوهری است که با آن خداوند رحمان پرستش می‌شود و با آن بهشت حاصل می‌شود. عقل از مهم‌ترین راه‌های شناخت و معرفت برای انسان است و همواره بر آن تأکید شده است.

دربارۀ ماهیت عقل از دیدگاه عرفان کمتر بحث علمی شده است و در عرصۀ فلسفه فرض بر این بوده که عقل یک عقل است و لااقل در باب عقل انسانی قایل به مراتبی نشده‌اند، خاصه بر آن مرتبه از عقل که به عقل کلی معروف است، کمتر تأکید شده است. در نزد مولانا تمییز مین عقل کلی و جزئی ملحوظ نظر و مورد توجه بسیار است. از دیدگاه وی این دو عقل در عین آنکه می‌توانند لازم و ملزوم یکدیگر باشند، در تقابل با یکدیگر نیز قرار دارند. از ابیات و عبارات مولانا چنین مستفاد می‌شود که آنچه را که فلاسفه از آن به عقل تعبیر می‌کنند، بیشتر با آن مرتبه‌ای از عقل منطبق است که وی از آن به عقل جزئی تعبیر می‌کند. از جمله فیلسوفانی که به تمایز عقل کلی و جزئی توجه خاص کرده و محور بحث‌های فلسفی خود قرار داده، افلاطون است؛ وی نیز در مقام حکیم الهی به دو مرتبۀ عقل قائل است که از یکی به «دیانویا» یعنی عقل واسطه و از دیگری به «نوئزیس» یا عقل بی‌واسطه تعبیر می‌کند.

مولانا عقل جزئی را رهزن سیر و سلوک و حجاب و مانع در طریق پیوستن به عقل کل می‌داند. در نظر او عقل جزئی به عالم اسرار و جهان غیب راه نمی‌برد و به حقیقت عقل کل که منشأ و منبع همۀ معارف حقیقی است، معرفت نخواهد یافت.

فهرست مطالب این کتاب بدین‌ترتیب است:

پیش‌گفتار، مقدمه، عقل کلی و عقل جزئی، عقل اولیاء، عقل و قضاء، قوت‌گرفتن عقل از مشورت، عقل و نفس، جان و تن، عقل و دل، عقل و صبر، فهرست‌ها.

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

درآمدی بر ادبیات‌شناسی؛ راهنمای اصول آموزش و پژوهش در ادبیات فارسی

درآمدی بر ادبیات‌شناسی؛ راهنمای اصول آموزش و پژوهش در ادبیات فارسی

محمود فتوحی رودمعجنی

این کتاب تلاشی است برای بازاندیشی در ساختار و مبانی رشتۀ زبان و ادبیات فارسی که از منظر تاریخی، معرف

بیگانه به روایت آندره آبو

بیگانه به روایت آندره آبو

آلبر کامو

در این کتاب بعد از آوردن داستان بیگانۀ آلبر کامو، شرح آن از آندره آبو و در پایان فرهنگ نام‌ها و اصطل

منابع مشابه

مولانا و مدرسۀ عشق (تحقیقی مستقل و جامع از مسئلۀ عشق نزد مولانا)

مولانا و مدرسۀ عشق (تحقیقی مستقل و جامع از مسئلۀ عشق نزد مولانا)

مهدی کمپانی زارع

در این کتاب به بررسی و تحلیل دیدگاه‌های مولانا در باب عشق پرداخته شده است.