۲۰۴۲
۰
ادبیات و انقلاب (نویسندگان آلمان)

ادبیات و انقلاب (نویسندگان آلمان)

پدیدآور: یورگن روله ناشر: نیتاریخ چاپ: ۱۳۹۱مترجم: علی اصغر حدادمکان چاپ: تهرانتیراژ: ۱۰۰۰شابک: 7_266_185_964_978تعداد صفحات: ۳۳۰

خلاصه

در این کتاب با وضعیت نویسندگان و مجلات وابسته به جریان‌های مختلف سیاسی و فکری آلمان به خوبی آشنا می‌شویم: ناسیونال سوسیالیست‌ها، چپ‌گراهای آلمان غربی و نیز جمهوری دموکراتیک آلمان میانی، پرولتری‌های روستایی و انقلابی؛ مدافعان جمهوری وایمار و... تشکل‌های متحد.

معرفی کتاب

ادبیات چپ‌گرای آلمان بر خلاف ادبیات شوروی که زیر چتر حکومت خودکامه ناگزیر است تمام تحولات سیاست فرهنگی کمونیستی را بازتاب دهد، تصویری ضد و نقیض و نه‌چندان یکپارچه ارائه می‌کند. ادبیات شورش‌گری که در میان تلاطم‌های جنگ و انقلاب متولد شد، از همان آغاز در مقایسه با ادبیات شوروی از این مزیت برخوردار بود که فارغ از خط مشی حزبی و کنترل دولتی رشد کند و شکوفا شود. به واقع در اواخر دهۀ بیست کمونیست‌ها کوشیدند نویسندگان را زیر چتر نظارت خود بگیرند؛ اما عملاً نه چنین قدرتی داشتند و نه چنین مجالی. در روزهایی که استالین ادبیات انقلابی روسیه را در خون غوطه‌ور می‌کرد، ادبیات انقلابی آلمان در سایۀ تشکیل جبهۀ فراگیر نیروهای چپ روز به روز بیشتر شکوفا می‌شد. مجادله بر سر دیکتاتوری هیتلر، بحث دربارۀ دیکتاتوری استالین را تحت‌الشعاع قرار می‌داد. آلمانی‌ها، به ویژه در تبعیدگاه‌های غربی، فرصت داشتند دوازده سال بیش از آنچه در شوروی امکان‌پذیر بود، کمونیست و در عین حال نویسنده و شاعر باقی بمانند. کسانی مانند برشت موفقیت‌های شایانی به دست آوردند؛ اما پس از نقل مکان به مناطق تحت اشغال شوروی، شکست به‌شکلی هرچه شدیدتر نمایان شد. کمونیست‌ها و دنباله‌روها در اثر تملق‌گویی و همکاری با نیروی اشغال‌گر به‌شدت افت کردند و طولی نکشید که خاموش شدند. واگرایی چنان عمیق بود که پیشکسوتان طیف چپ حتی پس از مرگ استالین هم دیگر کمر راست نکردند. با این همه نباید از یاد برود که ادبیات انقلابی آلمان در وجود متفکرانی که راه آن را پی می‌گرفتند، کسانی همچون نیکیش، بلوخ و لوکاچ، مقام و مرتبۀ فرهنگی اخلاقی خود را حفظ کردند.

گزارش روله دربارۀ یوهانس بِشِر، معروف به اُرفئوس استالینیسم، و اگون اروین کیش، تواناترین روزنامه‌نگار مدافع مارکسیسم عالی است. قرائت ظریفی که روله از آثار آنا زِگرس عرضه می‌کند، آشکار می‌سازد که چگونه آن هنرمند با پیچ و تاب‌هایی که به رمان‌های اخیرش می‌دهد، با نیمه‌راست‌ها و نیمه‌دروغ‌های «رئالیسم سوسیالیستی» به سازش می‌رسد. نقش ایده‌های مارکسیستی در رمان‌های تاریخی هاینریش مان با بحث‌های روله به‌خوبی روشن می‌شود. با مطالعۀ فصلی کاملاً مستند مشاهده می‌کنیم که اختلاف‌نظر هاینریش مان و توماس مان از دیالکتیکی به‌مراتب وسیع‌تر حکایت دارد ـ یعنی رویارویی ذهن و اندیشۀ آلمانی با کشش ناسیونالیسم راست از یک‌سو و انترناسیونالیسم رادیکال از سوی دیگر.

آنچه در اینجا زندگی هنرمندان مختلف را به یکدیگر می‌پیوندد، مرگ غیرطبیعی و نابهنگام است. صدای شاعران و درام‌نویسان و منتقدان آلمانی یکی پس از دیگری با تبعید یا قتل یا خودکشی خاموش می‌شود. با خواندن ماجرای نابودی اوسیتسکی، موهزام، کورنفلت، تئودور ولف، فریدل، تولر، هازنکلور، ارنست وایس و اشتفان تسوایگ پی می‌بریم که ادبیات به راستی خطرناک‌ترین پیشه‌هاست.

فهرست مطالب این کتاب بدین‌قرار است:

پیش‌گفتار؛ چپ، جایی که قلب قرار دارد: اکسپرسیونیسم ـ رئالیسم انتقادی ـ شاعران کارگری و ادبیات کارگری ـ محفل لینکس کوروه ـ محفل ولت بونه؛ عشق و نفرت به شیاطین فرومایه: ارنست نیکیش و ناسیونال بلشویسم؛ تاریخ به مثابه تمثیل: در آثار لئون فویشتوانگر و هاینریش مان؛ خبرنگار سرخ: اگون اروین کیش؛ افسر قیصر ـ سرباز کمینترن: لودویگ رِن؛ همسفران بر سر دوراهی: آنا زگرس و جدل با گئورک لوکاچ؛ برت برشتی دیگر؛ هنر قیود درونی: آرنولد تسوایگ؛ مذهب شاعرانۀ یوهانس ر. بِشر؛ مثال‌هایی از روان‌پریشی سیاسی: کوبا ـ هرملین ـ هایم ـ بروئن؛ جمع‌بندی جنگ هیتلر ـ استالین: سه‌گانۀ تئودور پلیور؛ سپیده‌دم به پیش: ارنست بلوخِ فیلسوف؛ سال‌شمار رویدادها؛ کتاب‌شناسی؛ نمایه.

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

حافظ و جام جهان‌نما؛ همراه با یازده مقاله

حافظ و جام جهان‌نما؛ همراه با یازده مقاله

شیرین بیانی (اسلامی ندوشن)

این کتاب شامل دو بخش است: بخش اول، رسالۀ «حافظ و جام جهان‌نما» و بخش دوم، متن سخنرانی‌ها که به صورت

ارجنامه علامه محقق سیدعبدالعزیز طباطبایی

ارجنامه علامه محقق سیدعبدالعزیز طباطبایی

به کوشش عبدالحسین طالعی، محسن صادقی

این کتاب به معرفی زندگانی علمی مرحوم سیدعبدالعزیز محقق طباطبایی (1308 ـ 1374) می‌پردازد. او نسخه‌پژو

منابع مشابه بیشتر ...

نقد صریح؛ جستارهایی از مارسل ریش رانیتسکی دربارۀ ادبیات آلمانی

نقد صریح؛ جستارهایی از مارسل ریش رانیتسکی دربارۀ ادبیات آلمانی

مارسل ریش رانیتسکی

ریش رانیتسکی در مقام منتقد می‌خواست پیوندهای جامعه با ادبیات را تقویت کند و بر شمار خوانندگان ادبیات

وقفۀ تاریک: نامه‌هایی در باب فقدان، ماتم و دگردیسی

وقفۀ تاریک: نامه‌هایی در باب فقدان، ماتم و دگردیسی

راینر ماریا ریلکه

در دل مکاتبات بی‌شمار ریلکه، چیزی حدود 24 نامۀ تسلیت وجود دارد. او در این نامه‌ها در باب فقدان و میر

دیگر آثار نویسنده

ادبیات و انقلاب (نویسندگان روس)

ادبیات و انقلاب (نویسندگان روس)

یورگن روله

ادبیات و انقلاب به سرنوشت ادبیات روس در دوران تسلط لنین، ژدانف و خورشچف می‌پردازد.