۶۱۵
۰
عبید بازمی‌گردد

عبید بازمی‌گردد

پدیدآور: جواد مجابی ناشر: نگاهتاریخ چاپ: ۱۳۹۱ ـ چاپ سوممکان چاپ: تهرانتیراژ: ۱۱۰۰شابک: 9_610_351_964_978

خلاصه

این کتاب اثری است بس خواندنی از دکتر جواد مجابی، شاعر و پژوهشگر مسائل ادبیات معاصر، وی طنزپرداز بزرگ همشهری‌اش را به دوره‌ای ترسیم می‌کند که برای ما سخت آشناست؛ زیرا این روزگار ماست که نقش‌زده می‌شود با همه تلخی‌ها و شیرینی‌هایش.

معرفی کتاب

عبید زاکانی، شاعر و طنزپرداز بزرگ ایرانی، اگر نه نخستین کس؛ اما مهم‌ترین طنزپردازی است که هزل را از حوزۀ شعر جدا کرد و به عرصۀ نثر آورد. در ادب سنتی ایران، هزل‌پردازی یکی از هنرهای شاعری شمرده می‌شد؛ اگرچه شوخی‌ها را مردم به زبان عامیانه می‌ساخته‌اند و بسیاری از کتب معتبر تاریخی ـ ادبی چون «محاضرات» و «اغانی» آن شوخی‌ها را با کمی دستکاری ادبی ضبط کرده‌اند؛ اما به هر حال در شعر فارسی بود که هجو هزل مجال گسترش یافت و به دلیل موزون و مقفی‌بودنش راحت سر زبان‌ها می‌افتاد و شهر به شهر و حافظه به حافظه سفر می‌کرد. دیرگاهی هجو و هزل شاعران درباری ساخته و پرداختۀ ذهن مضمون‌یاب آنها بود. شاعران مردم‌گرا از سنایی به بعد شوخی‌های عوام را دستمایۀ کارهای ادبی و عرفانی خود کردند. نخستین کسی که به جدی آگاهانه، طنز و طیبت را در نثر مجال خودنمایی داد، سعدی در گلستان است که به اقتفای آثاری چون کلیله و دمنه و جوامع الحکایات، شوخی‌ها را بیانی ادبی بخشید.

عبید با استفاده از تجربۀ سعدی که شوخی را به عالم نثر کشانده بود، با پرهیز از ادبیت مسجع و هوشمندانۀ استاد، کوشید زبان ساده و موجز و مؤثری برای بیان فضای طنزآمیز بیابد. اگر آثار عبید این همه مورد توجه خاص و عام قرار گرفته و او را در قلۀ منحنی طنزپردازان ایران قرار داده است، به دلیل شکل ادبی همه‌فهمی است که او برای بیان شوخی‌هایش در فارسی ابداع کرده و با عباراتی نزدیک به زبان محاوره و نثری در منتهای ظرافت و ایجاز خود را در موقعیتی منفرد قرار داده است. او جهان طنز را خوب می‌شناخت و جهان را پرطنز می‌دید و با طنز از آن سخن می‌گفت و ذهنش جز اینگونه بیان و توصیف، راهی دیگر نمی‌شناخت.

عبید که در هیچ شهری بنا به طبع نقادش نمی‌توانست آرام بگیرد و قلم و زبانش را به مصلحت نان و نمک، کور و لال کند، ناگزیر هر روز به جایی رانده شده تا بر اثر حرف‌های تند و تیزش باز از آن جای هم رانده شود. در پایان زندگی‌اش به ماجرای تنعم ایام جوانی و فاقۀ روزگار پیری کنایه‌ای سریع دارد که در پایان آن قطعه چون هر رند عالم‌سوزی خود را نیز به تازیانۀ نقد بسته و حاصل عمر را هیچ و هدر دیده است.

فهرست مندرجات این کتاب به این شرح است:

کتاب اول: ما بی‌مرگان، فتح‌شدگان، انکارناپذیر، جهنمی، غلیواج، مقامات مفقود، گربه و موش، رسالۀ دلگشا و عشّاق‌نامه.

کتاب دوم: وحوش و طیور، روز بدرشده، فالنامۀ بروج، تعریفات و اخلاق‌الاشراف.

کتاب سوم: نیشخند ایرانی.

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

دیوان رضی‌الدین آرتیمانی

دیوان رضی‌الدین آرتیمانی

رضی‌الدین آرتیمانی

میرزا محمدرضی معروف به میررضی آرتیمانی از شاعران و عارفان مشهور زمان صفویه است.

خاطرات محمدعلی فروغی به همراه یادداشت‌های روزانه از سال‌های 1293 تا 1320

خاطرات محمدعلی فروغی به همراه یادداشت‌های روزانه از سال‌های 1293 تا 1320

به خواستاری ایرج افشار به کوشش محمد افشین‌وفایی، پژمان فیروزبخش

شاید کمتر کسی را از رجال سیاسی و فرهنگی ایران بتوان سراغ کرد که در ثبت وقایع روزانه زندگی خود به اند

منابع مشابه بیشتر ...

مشروطه از دامن طنز؛ واکاوی طنز و کاریکاتور در جنبش مشروطه

مشروطه از دامن طنز؛ واکاوی طنز و کاریکاتور در جنبش مشروطه

نسترن خواجه‌نوری

مطبوعات به عنوان یک ابزار برنده و یک چراغ نوردهنده همیشه در دست مبارزان و فراراه ستمدیدگان قرار داشت

جستاری در فرهنگ وَغ‌وَغ‌ساهاب

جستاری در فرهنگ وَغ‌وَغ‌ساهاب

محمد محمدعلی، فریده خرمی

نام وغ‌وغ‌ساهاب غالباً همراه جغجغه می‌آید و فروشندگان دوره‌گرد این دو وسیلۀ بازی کودکان را با هم تبل