PDF
بازدید 921 بار
یکشنبه 04 تیر ماه 1396

نام شما:

 

ایمیل:

ایمیل ها را با (,) از هم جدا کنید

 

ارسال یک پیام شخصی:

شادی‌گرایی در آثار سعدی
شادی‌گرایی در آثار سعدی
نویسنده: منوچهر علی‌پور
ناشر: تیرگان
تاریخ چاپ: 1393 (چاپ دوم)
مکان چاپ: تهران
تیراژ: 1000
شابک : 3ـ37ـ5330ـ600ـ978
تعداد صفحات: 178
خلاصه: در این کتاب نویسنده در آغاز مفهوم شادی و پیشینۀ شادی‌گرایی در ایران باستان را بررسی کرده و در ادامه به نمونه‌هایی از شادی‌گرایی در آثار شاعران پیش از سعدی و سپس به بنیاد و جلوه‌های شادی در آثار سعدی، طنز و مطایبه، موسیقی کلام و ... پرداخته است.
شادی‌گرایی در آثار سعدی
کتاب
شادی‌گرایی در آثار سعدی
نویسنده: منوچهر علی‌پور
ناشر: تیرگان
تاریخ چاپ: 1393 (چاپ دوم)
مکان چاپ: تهران
تیراژ: 1000
شابک : 3ـ37ـ5330ـ600ـ978
تعداد صفحات: 178
خلاصه: در این کتاب نویسنده در آغاز مفهوم شادی و پیشینۀ شادی‌گرایی در ایران باستان را بررسی کرده و در ادامه به نمونه‌هایی از شادی‌گرایی در آثار شاعران پیش از سعدی و سپس به بنیاد و جلوه‌های شادی در آثار سعدی، طنز و مطایبه، موسیقی کلام و ... پرداخته است.

برای دیدن بخشی از صفحات کتاب، لینک فایل پی دی اف (pdf) را ببینید.

 

در این کتاب نویسنده در آغاز مفهوم شادی و پیشینۀ شادی‌گرایی در ایران باستان را بررسی کرده و در ادامه به نمونه‌هایی از شادی‌گرایی در آثار شاعران پیش از سعدی و سپس به بنیاد و جلوه‌های شادی در آثار سعدی، طنز و مطایبه، موسیقی کلام و ... پرداخته است.

برگزاری جشن‌ها و آیین‌های شادی‌گرا یکی از ویژگی‌های فرهنگی جامعۀ دیرسال این کهن مرز و بوم است. پژوهش‌های مردم‌شناسی نشان می‌دهد که اقوام ایرانی حداقل از زمان شکل‌گیری تمدن آریایی و پس از آن در زمان زرتشت و حتی بعد از اسلام به شادی توجه داشتند. وجود جشن‌های ایرانی و اسلامی هرکدام نشان از شادی‌گرا بودن فرهنگ ایرانی دارد. بررسی آیین و رسوم ایرانی، به ویژه وجود جشن‌های روزانه، ماهانه و فصلی نشان می‌دهد که در سرزمین پارسیان چه اندازه به شادی و شادمانی چشم داشته‌اند و اینگونه است که در کتیبه‌های دوران هخامنشی همچون کتیبۀ داریوش در تخت جمشید می‌خوانیم: «اورمزد خدای بزرگ که برای بشر شادی را آفرید».

ناگفته نماند برگزاری تمامی جشن‌ها و آیین‌های شادی‌گرا بن‌مایۀ دینی داشته و در تمامی این جشن‌ها ستایش از پروردگار نخست مسئله‌ای بوده که بدان توجه می‌شد؛ چنان‌که واژۀ جشن به معنای ستایش است که در این کتاب به آن پرداخته شده است.

نظر به اینکه ایرانیان اقوامی شادی‌گرا بودند و همواره در زندگی‌شان شور و نشاط و شادمانی بسیار پررنگ جلوه می‌کرد، بی‌گمان چنین اندیشۀ ارجمندی که از نیاکان‌مان به تسل بعدی به میراث رسیده، در آثار اصحاب قلم و اندیشه نیز راه یافته است. هیچ اثری از سخنوران و پارسی‌سرایان این کهن‌بوم نمی‌توان سراغ گرفت که رنگ و بوی شادی و شادمانی در آن جلوه‌ای ویژه نداشته باشد. سعدی یکی از این بزرگان این دیار است که در تمامی آثارش شور و شادی موج می‌زند. خود این پارسی‌سرا در واپسین اوراق گلستانش می‌انگارد: «غالب گفتار سعدی طرب‌انگیز است و طیبت‌آمیز و کوته‌نظران را بدین علت زبان طعن دراز گردد که مغز دماغ بیهوده بردن و دود چراغ بی‌فایده خوردن کار خردمندان نیست».

آثار گرانسنگ این پادشاه سخن در ذهن و زبان همگان خوش می‌نشیند، چون در بوستانش باورمند است که «جهان پر سماع است و مستی و شور» و بنابراین در بسیاری از سروده‌های این شاعر شورافکن و شورانگیز، شادی موج می‌زند و خواننده را به زیستن و آینده خوش‌بین و امیدوار می‌نماید.

شورآفرینی سخن زارآلود سعدی از چند نظرگاه قابل بررسی و کندوکاو است. نخست اینکه وضعیت اجتماعی و سیاسی آن روزگار و حتی منزلت اجتماعی خود سعدی فراوان نقش داشت در شادی‌گرا بودن آثارش و دیگر اینکه موسیقی کلام سعدی و اوزانی که سعدی در سرودن شعرهایش از آنها بهره برده و قافیه‌هایی که سود جسته است و حتی موسیقی درونی و معنوی کلام سعدی شیرین‌سخن، گسترش‌دهندۀ شادی‌آفرینی در شعرهایش می‌باشد و سوم اینکه در حوزۀ واژگان از واژگانی بهره برده است که این واژگان از منظر معناشناختی شادمانی در آنها موج می‌زند.

نویسنده در این کتاب در حوزۀ واژه‌شناسی به شرح واژگان شادی‌آفرین بپردازد و پس از آن از میان نمونه‌های فراوانی که سعدی از آنها سود جسته است، برخی را ذکر نماید تا نمایانده شود این شاعر دورۀ ادبیات درون‌گرا تا چه اندازه یه شادی و شادمانی به عنوان یکی از میراث‌های ارجمند ایران کهن که از روزگاران گذشته و از ایرانیان نژادۀ آریایی به عصر سعدی رسیده، پایبند بوده و اینگونه است که می‌سراید:

درخت غنچه برآورد و بلبلان مستند                           جهان جوان شد و یاران به عیش بنشستند

بساط سبزه لگدکوب شد به پای نشاط                                    ز بس که عارف و عامی به رقص برخاستند

فهرست مطالب کتاب:

پیش‌آورد

پارۀ نخست: شادی و پیشینۀ شادی‌گرایی در ایران باستان و گونه‌های آن

مفهوم شادی

پیشینۀ شادی‌گرایی در ایران باستان

گونه‌های شادی‌گرایی در ایران باستان

پارۀ دوم: مروری بر گونه‌های شادی‌گرایی در شعر شاعران دورۀ آغازین

پارۀ سوم: جلوه‌های شادی‌گرایی در آثار سعدی