شنبه 01 آذر ماه 1393
موضع‌گیری و مشارکت‌جویی در مقالات نقد کتاب‌های ادبیات فارسی
علی ‌رضاقلی فامیان ( ٠١ آذر ٩٣ )
در پژوهش حاضر، محقق مقالات نقد کتاب‌های ادبیات فارسی را با تکیه بر انگارۀ هایلند بررسی کرده است.
ادامه
PDF
ساختارشناسی روایت در سطح داستان با نگاهی به رمان پاگرد
حسین صافی پیرلوجه ( ٠١ آذر ٩٣ )
«روایت» نیز مانند «زبان» مفهومی‌است برساخته از بازنمودهای گوناگونِ یک نظام نشانه‌ایِ واحد؛ نظامی‌به نام «بوطیقای روایت» که همچون دستور زبان، به سازه‌های متن پیوستگیِ ساختاری می‌بخشد و شناسه‌های لازم برای روایت گونگی متن را فراهم می‌کند. در این مقال به منظور ارائۀ تعریفی هرچه دقیق‌تر درباره مفهوم روایت‌گونگی، سازوکار دستگاه دولایه روایت را به پیروی از روایت‌شناسی ساختارگرا تنها با تمرکز بر ساختار رویدادهای داستان بررسی شده است.
ادامه
PDF
جامعه‌شناسی رفتار در رمان طناب‌کشی بر مبنای نظریۀ «داغ ننگ»
سیدعلی قاسم زاده ( ٢۶ آبان ٩٣ )
این جستار به کمک نظریۀ بینامتنیت خوانشی رولان بارت، مناسبات بینامتنی رمان «طناب‌کشی» را واگشایی کرده، سپس مبتنی بر چارچوب نظری «داغ ننگ» اروین گافمن و رویکرد نظری «احساس کهتری» آدلر تلاش کرده است به واکاوی کیفیت چاره‌اندیشی شخصیت‌های داغ‌خورده برای بازیابی هویت ضایع‌شده در کنش واکنش اجتماعی بپردازد.
ادامه
PDF
نقد کهن‌الگویی ریشه‌های دوگانه‌انگاری اسطوره‌ای در شاهنامه فردوسی
رضا ستاری، مرضیه حقیقی ( ٢۶ آبان ٩٣ )
در این نوشتار سعی شده است تا با تکیه بر دیدگاه‌های روان شناسی کارل گوستاو یونگ، ریشه‌های دوگانه‌انگاری در تفکّر اسطوره‌ای ایرانی و به تبع آن در شاهنامه فردوسی مورد بررسی قرار گیرد و جنبه‌های اهورایی و اهریمنی به عنوان نمادهای خودآگاهی و ناخودآگاهی در روان‌شناسی یونگ رمزگشایی شود.
ادامه
PDF
بار دیگر ما غلط کردیم راه (تبیین و تأیید نظر استاد زرین‌کوب دربارۀ داستان شاه و کنیزک)
محمدرضا حسنی جلیلیان ( ٢۵ آبان ٩٣ )
اغلب شارحان ظاهراً به پیروی از شرح خوارزمی، شاه را رمز «روح» و کنیز را رمز «نفس» فرض کرده‌اند. در آثار استاد عبدالحسین زرین کوب، کنیز رمز «انسان» و شاه رمز «خداوند» است؛ اما از نظر برخی پناه‌بردن شاه به مسجد و اعترافش به اشتباه، با اینکه او را رمز خداوند فرض کنیم، ناسازگار است؛ از این رو همچنان گرایش به نظریۀ خوارزمی بیشتر دیده می‌شود. در این پژوهش پس از نقد دیگر دیدگاه‌ها، با تکیه بر درون‌مایۀ اصلی داستان و شیوۀ داستان‌پردازی مولوی، برای تبیین نظر استاد زرین کوب، تلاش شده است.
ادامه
PDF
بازتاب حیرت خیام در ادبیات فارسی
قدمعلی سرامی، پروین رضایی ( ٢۵ آبان ٩٣ )
در این مقاله سعی می‌شود ضمن تبیین ابعاد حیرت و سرگردانی خیام در رباعیات فیلسوفانه او، نشان داده شود اسرار شگفت‌انگیز این سرگردانی به چه میزان، طبقات مختلف مخاطبان متنوع او را تحت تأثیر قرار داده است و آنها تا چه اندازه در این حیرانی شگفت‌انگیز فرو رفته‌اند.
ادامه
PDF
نقد تصحیح خمسۀ نظامی به کوشش بصیرمژدهی، در مقایسه با نسخه‌های مصحَّح وحید دستگردی و مسکو
حمیدرضا شایگان‌فر ( ٢٠ آبان ٩٣ )
نگارنده ضمن اشاره به ابیاتی از تصحیحِ سامیه بصیر مژدهی و مقایسه آنها با نسخه‌های وحید و مسکو در پی آن است تا بی‌اعتباریِ این تصحیح از خمسۀ نظامی را نشان دهد.
ادامه
PDF
رویکرد تحلیلی به عناصر داستانی سندبادنامه
محمدامیر مشهدی، عبدالله واثق عباسی، اکرم عارفی ( ٢٠ آبان ٩٣ )
در این پژوهش، پس از تقسیم داستان‌های سندبادنامه از نظر موضوع و درون‌مایه، عناصر دیگر داستان از جمله شخصیت، زمینه، زاویه دید، صحنه، پی‌رنگ، لحن، سبک و مخاطب به صورت اجمالی مورد بررسی قرار گرفته است.
ادامه
PDF
بازشناسی و معرفی تذکره ناشناخته «معارف العارفین»
محمدابراهیم ایرج پور ( ١٩ آبان ٩٣ )
معارف العارفین تذکره‌ای ارزشمند از عارفان و مشاهیر متصوفه عصر قاجار است و از آنجا که این برهه تاریخی از نظرگاه ادبی و فرهنگی کمتر طرف توجه و اقبال پژوهندگان بوده است، در مقاله حاضر به بازشناسی و معرفی تنها نسخه این اثر سودمند پرداخته خواهد شد.
ادامه
PDF
سیمای پیامبر اکرم (ص) به عنوان «انسان کامل» و «کمال انسانی» در خمسه نظامی گنجوی
سعید قاسمی پرشکوه، عباسعلی وفایی ( ١٩ آبان ٩٣ )
در این جستار تلاش بر این است که یکی از موضوعات اصلی تفکر عرفانی اسلامی یعنی سیمای پیامبر اکرم (ص) به عنوان «انسان کامل» و «کمال انسانی» در آثار نظامی بررسی و تجزیه و تحلیل شود.
ادامه
PDF
بررسی متن نامه مسعود غزنوی به ارسلان خان در تاریخ بیهقی با روش تحلیل گفتمان انتقادی
محدثه قدسی، محمدجعفر یاحقی، مهدخت پورخالقی چترودی ( ٠۴ آبان ٩٣ )
در این جستار یکی از مکاتبات سیاسی مسعود غزنوی به ارسلان خان قراخانی که ابوالفضل بیهقی آن را نوشته و در کتاب وی نسخه کامل آن ثبت شده است، با استفاده از سه مؤلفه فرکلاف تحلیل و توانایی نویسنده در پردازش مناسبات قدرت بررسی شده است.
ادامه
PDF
کنش خواندن و انسان‌شناسی ادبیات: تصویری از اندیشه ولفگانگ آیزر
بهزاد برکت ( ٠۴ آبان ٩٣ )
مقاله حاضر با تکیه بر سازه‌های اصلی تفکر آیزر می‌کوشد تصویری از کلیت این تفکر «انسان‌شناسی ادبی» ارائه کند.
ادامه
PDF
جنس دوم به عنوان مبنایی نظری برای تحلیل فمینیستی انتقادی گفتمان
زینب صابرپور ( ٠٣ آبان ٩٣ )
در این پژوهش، جنس دوم از حیث دید انتقادی، مفهوم‌سازی از قدرت و ایدئولوژی، نسبت آن با برساخت‌گرایی اجتماعی، نگاه انتقادی به دانش پذیرفته شده، ارزیابی تحول تاریخی و نقش نهادها و نظم های گفتمانی در شکل‌گیری سوژه بررسی شده است.
ادامه
PDF
محور عمودی خیال در قصاید ناصرخسرو
مرتضی محسنی، مهدی صراحتی جویباری ( ٠٣ آبان ٩٣ )
در این مقاله، مجموع قصاید ناصرخسرو با اشعار سه تن از معروف‌ترین هم‌عصرانش یعنی عنصری (؟- 431 ه.ق.)، فرخی (؟- 429 ه.ق.) و منوچهری (؟- 432 ه.ق.)، از لحاظ ساختمان مورد مقایسه قرار می‌گیرد.
ادامه
PDF
تحلیلی انتقادی از مسئله جنسیت و زنانگی در تفکر ابن عربی
ملیحه علیزاده ( ٠١ آبان ٩٣ )
در میان منابع تصوف، آثار ابن عربی حاکی از نگاهی متعالی و مثبت به مسئله زنانگی است. این مقاله بر آن است تا نشان دهد در پس نگاه استعلایی او به زن، تقابل‌های دوگانه‌ای که از نظرگاه هلن سیکسو، مبنای برخوردهای متفاوت با زن و مرد قرار گرفته و در نهایت به شکل‌گیری نگاهی مردسالار می‌انجامد، خودنمایی می‌کند.
ادامه
PDF
تداخل سطوح روایی
سمیرا بامشکی ( ٠١ آبان ٩٣ )
سؤالات این پژوهش عبارتند از اینکه: 1) تداخل سطوح روایی چیست و آیا این شیوه در داستان‌های پست‌مدرن وجود دارد یا ریشه در داستان‌گویی کلاسیک دارد؟ 2) کارکردها و تأثیرات استفاده از این شیوه در متون روایی چیست؟ 3) شیوه‌های تداخل سطوح روایی به چند نوع تقسیم می‌شود؟ در جستار حاضر تنها در پی تعریف و تبیین مبانی نظری این ابزار روایت‌شناسی هستیم.
ادامه
PDF
آموزه‌های تعلیمی مثنوی مولوی در حوزه آسیب‌های اجتماعی
محمدعلی گذشتی، فاطمه کاکاوند قلعه‌نوعی ( ٢٨ مهر ٩٣ )
در این مقاله، برخی از نکات تعلیمی مثنوی و تأثیرگذاری آن بر شنونده و کارکرد آن در حوزه آسیب‌های اجتماعی بررسی می‌شود.
ادامه
PDF
بررسی تطبیقی تعالیم اخلاقی در گلستان سعدی و قصه‌های کنتربری
محمد طاهری، مصطفی مرتضایی کمری ( ٢٨ مهر ٩٣ )
قصه‌های کنتربری مجموعه داستان‌هایی ‌در قالب حکایت به قلم جفری چاسر، نویسنده و شاعر نامدار انگلیسی قرن چهاردهم میلادی است که نخستین شاهکار ادبیات انگلیسی به شمار می‌رود. این اثر از بسیاری جهات از حیث شکل و درون‌مایه با گلستان سعدی شیرازی دارای شباهت و قابل مقایسه و تطبیق است.
ادامه
PDF
همسانی مضامین حکایات و افسانه‌های اندرزی «ازوپ» با آثار سعدی
آسیه ذبیح‌نیاعمران ( ٢٧ مهر ٩٣ )
هدف مقاله حاضر بررسی و تحلیل حکایت‌های ازوپ با مضامین و درون‌مایه مشابه در عبارات و اشعار سعدی است.
ادامه
PDF
ارزش‌های تعلیمی امثال شاهنامه
پریسا داوری ( ٢۶ مهر ٩٣ )
امثال و حکم متأثر و برآمده از شاهنامه چند دسته‌اند: برخی از دل شاهنامه برآمده‌اند و سخنان خود فردوسی‌اند و برخی دیگر از زبان قهرمانان برای تأیید یا روشن‌کردن سخنشان بازگو شده‌اند و دسته‌ای را نیز بعد از فردوسی، گویندگانی گمنام در جمع‌بندی ماجراها در طول قرن‌ها ساخته‌اند.
این مقاله بر آن است تا با اشاره مختصر به گونه های اول و دوم، به گونه سوم به شکل مبسوط بپردازد چه مثل‌های برآمده از شاهنامه در ادبیات عامیانه، اغلب کارکردی تعلیمی دارند و ایرانیان در طول قرن‌ها که از خلق شاهنامه و حماسه و اسطوره می‌گذرد، قضاوت خویش را در مورد این شخصیت‌ها به شکل عمومی و در دل این امثال بازگفته‌اند که همه حکایت از نفوذ عجیب این داستان‌ها در دل و ذهن آنها دارد.
ادامه
PDF
دیدن بیشتر ...